Engin fyrirs÷gn

Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson

┌rslit liggja n˙ fyrir Ý prˇfkj÷ri SjßlfstŠ­isflokksins Ý ReykjavÝk. ËhŠtt er a­ segja a­ prˇfkj÷ri­ hafi veri­ glŠsilegt Ý alla sta­i. SjßlfstŠ­isflokkurinn kemur mj÷g sterkur ˙t ˙r ■vÝ - ljˇst er a­ sjßlfstŠ­ismenn hafa vali­ kraftmikinn og glŠsilegan frambo­slista sem telst mj÷g sigurstranglegur Ý vŠntanlegri kosningabarßttu. Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson, sem leitt hefur borgarstjˇrnarflokk SjßlfstŠ­isflokksins sÝ­an Ý maÝmßnu­i 2003 er Bj÷rn Bjarnason var­ rß­herra a­ nřju, vann glŠsilegan sigur Ý lei­togaslagnum Ý prˇfkj÷rinu. Hann hlaut 6.424 atkvŠ­i Ý fyrsta sŠti­ ß listanum, r˙mlega helming gildra atkvŠ­a, og ■vÝ ÷flugt og gott umbo­ flokksmanna. Ëska Úg honum innilega til hamingju me­ glŠsilegan ßrangur.

GÝsli Marteinn Baldursson var­ vissulega undir Ý lei­togaslagnum, sem haf­i veri­ snarpur og ÷flugur, en hann mß engu a­ sÝ­ur nokku­ vel vi­ una. Hann fŠr gˇ­a kosningu Ý ■ri­ja sŠti listans og er kominn Ý forystusveit flokksins Ý borginni af krafti. GÝsli Marteinn skipa­i sj÷unda sŠti frambo­slistans ßri­ 2002 en nß­i ekki kj÷ri eins og allir vita Ý kosningunum. Hann hefur veri­ fyrsti varaborgarfulltr˙i sÝ­an og sem slÝkur virkur Ý borgarstjˇrnarflokknum. Hann tˇk ■ß ßkv÷r­un a­ sŠkjast eftir lei­togastˇlnum og bau­ flokksm÷nnum val um a­ fŠra nřrri kynslˇ­ forystu listans. Ůa­ var r÷krÚtt a­ hann hef­i metna­ og ßhuga til forystu.

Ni­ursta­an er me­ ■essum hŠtti - umfram allt eru ■a­ flokksmenn Ý borginni sem taka ßkv÷r­unina og ■a­ er fyrir ÷llu. Ůa­ var gott a­ sjßlfstŠ­ismenn Ý ReykjavÝk h÷f­u prˇfkj÷r og fŠr­u hinum almenna flokksmanni valdi­ Ý ■essum efnum. Mitt mat er ■a­ a­ Vilhjßlmur Ů. hafi umfram allt Ý ■essu prˇfkj÷ri noti­ reynslu sinnar og yfirbur­a■ekkingar ß borgarmßlum. Ůa­ deilir enginn um ■a­ a­ Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson ■ekkir borgarmßlin eins og lˇfana ß sÚr. Hann hefur seti­ Ý borgarstjˇrn frß ßrinu 1982, er DavÝ­ Oddsson leiddi SjßlfstŠ­isflokkinn til valda, og hefur veri­ forma­ur Sambands Ýslenskra sveitarfÚlaga allt frß ßrinu 1990.

┴ valdatÝma flokksins 1982-1994 var Vilhjßlmur Ý fj÷lda nefnda fyrir flokkinn og leiddi af krafti m÷rg lykilmßl. SÝ­an hefur hann veri­ Ý ÷­ru sŠti frambo­slistans ■risvar og lykilma­ur Ý innra starfi borgarstjˇrnarflokksins og stefnumˇtun hin seinni ßr. Ůa­ er ekki ˇe­lilegt a­ flokksmenn telji a­ hann eigi a­ fß tŠkifŠri til a­ lei­a listann Ý ■essum kosningum - eigi a­ hafa tŠkifŠri til a­ lei­a flokkinn til sigurs. Ůa­ er enginn vafi ß ■vÝ Ý mÝnum huga a­ Vilhjßlmur Ů. mun lei­a flokkinn til sigurs Ý ■essum kosningum a­ vori. Reynsla hans og ■ekking mun allavega blandast vel vi­ ■a­ sem a­rir frambjˇ­endur hafa fram a­ fŠra.

Hanna Birna Kristjßnsdˇttir kemur mj÷g sterk ˙t ˙r ■essu prˇfkj÷ri. Er h˙n hinn sanni sigurvegari prˇfkj÷rsins a­ mÝnu mati. H˙n gaf kost ß sÚr Ý anna­ sŠti­ - fÚkk ver­ugan keppinaut Ý barßttu um ■a­ sŠti - og haf­i afgerandi sigur og glansar Ý gegnum prˇfkj÷ri­. H˙n fÚkk mj÷g ÷flugan stu­ning til verka og fŠr anna­ sŠti­ me­ mj÷g glŠsilegum hŠtti. ╔g hef ■ekkt H÷nnu Birnu Ý allnokkur ßr - unni­ me­ henni Ý flokksstarfinu og tel mig ■vÝ ■ekkja vel til verka hennar. H˙n er mj÷g ÷flug og sterk - hefur sta­i­ sig vel Ý starfinu fyrir flokkinn sem a­sto­arframkvŠmdastjˇri og sem stjˇrnmßlama­ur Ý borginni.

╔g man a­ ■egar listanum var stillt upp sÝ­ast voru margir sem s÷g­u a­ Hanna Birna hef­i ekki kj÷r■okka og gŠti ekki hafa hloti­ slÝkan ßrangur Ý prˇfkj÷ri. H˙n sanna­i Ý prˇfkj÷rinu a­ h˙n hefur stu­ning og ■a­ afgerandi stu­ning til verka. H˙n hefur allavega hloti­ afgerandi umbo­ flokksfÚlaga Ý borginni til forystu og hlřtur a­ ver­a forseti borgarstjˇrnar er flokkurinn tekur vi­ v÷ldum. Ëska Úg henni til hamingju me­ gˇ­an ßrangur sinn Ý ■essu kj÷ri. Mesta gle­iefni­ Ý ■essu prˇfkj÷ri er a­ mÝnu mati glŠsilegur ßrangur kvennanna sem gßfu kost ß sÚr. MÚr fannst ■a­ reyndar dapurlegt a­ a­eins fimm konur voru Ý kj÷ri af alls 24 frambjˇ­endum.

Allt voru ■etta ■ˇ ÷flugar og glŠsilegar konur sem v÷ktu athygli Ý prˇfkj÷rsslagnum. ŮŠr nß­u enda allar gˇ­um ßrangri. Ver­a ■Šr allar Ý forystusveitinni, nß­u allar kj÷ri Ý efstu tÝu sŠti. Ůa­ er miki­ styrkleikamerki fyrir SjßlfstŠ­isflokkinn a­ hafa tryggt svo gˇ­a st÷­u kvennanna fimm sem Ý kj÷ri voru. Ůa­ er allavega sannkalla­ gle­iefni a­ sjßlfstŠ­ismenn sřna a­ ■a­ ■arf enga kynjakvˇta e­a hˇlfaskiptingar til a­ tryggja gˇ­u st÷­u kvenna. Ůessi ni­ursta­a Štti a­ vera umhugsunarefni fyrir konur sem tala fyrir hinum arfavitlausu og ˇsanngj÷rnu kynjakvˇtum. Allar konurnar hß­u barßttu sÝna vegna eigin ver­leika og verka Ý stjˇrnmßlum e­a ß ÷­rum vettvangi.

Allar hlutu ■Šr brautargengi til forystustarfa fyrir flokkinn. SÚrstaklega er glŠsilegt a­ sjß hversu gˇ­ ˙tkoma Sifjar Sigf˙sdˇttur er. H˙n var ein fßrra frambjˇ­enda sem hvorki haf­i heimasÝ­u e­a kosningaskrifstofu. ┴rangur hennar er glŠsilegur. Sif valdist til setu Ý hinu mikilvŠga ßttunda sŠti frambo­slista flokksins. Nßi h˙n kj÷ri Ý borgarstjˇrn hlřtur flokkurinn meirihluta Ý borgarstjˇrn nŠstu fj÷gur ßrin. Er gle­iefni a­ ■rjßr glŠsilegar konur skipa mikilvŠgustu sŠtin sem ver­a ÷ll a­ vinnast. Tobba, Jˇrunn og Sif eru allt konur sem mikill fengur er a­ Ý barßttuna. Eins og sko­anakannanir hafa veri­ a­ spilast er Sif gulltrygg inn Ý borgarstjˇrn.

Reyndar vir­ist mÚr ß seinustu tveim sko­anak÷nnunum Gallups a­ veri­ sÚ a­ spila um nÝunda mann sjßlfstŠ­ismanna inn Ý borgarstjˇrn. Ůa­ er a­ mÝnu mati ekki ˇvi­eigandi a­ stimpla nÝunda sŠti­ sem hi­ sanna barßttusŠti. Bolli Thoroddsen forma­ur Heimdallar, hlaut gˇ­a kosningu Ý prˇfkj÷rinu og nß­i kj÷ri Ý nÝunda sŠti listans. Hlaut hann ■vÝ bindandi kosningu. ┴rangur hans er mj÷g gˇ­ur og vekur sÚrstaka athygli Ý ljˇsi deilna sem veri­ hafa innan Heimdallar seinustu vikurnar. Eins og ˙rslitin spilast leikur enginn vafi ß a­ hann hefur Ý senn bŠ­i gott og traust umbo­ flokksmanna ß ÷llum aldri til setu ß listanum og er kominn Ý barßttusveitina fyrir nŠstu kosningar.

Eins og fyrr segir hafa kannanir Gallups veri­ a­ spilast me­ ■eim hŠtti a­ nÝundi ma­ur frambo­slistans sÚ inni. Ůa­ er enginn vafi ß ■vÝ Ý mÝnum huga a­ menn eigi a­ leggja kosningabarßttuna upp me­ ■eim hŠtti a­ tryggja kj÷r Bolla Thoroddsen inn Ý borgarstjˇrn - tryggja a­ unga kynslˇ­in Ý flokknum eigi tryggan fulltr˙a inn Ý borgarstjˇrn. Ůa­ vŠri glŠsilegt fyrir okkur alla hŠgrimenn ef flokkurinn hlyti sterkt og gott umbo­ me­ ■vÝ a­ nß inn nÝu borgarfulltr˙um Ý ■essum kosningum. Íll hljˇtum vi­ a­ vilja sigur flokksins sem stŠrstan.

N˙ er prˇfkj÷ri loki­. En me­ ■vÝ er barßttan a­eins rÚtt a­ byrja. StŠrstu ßt÷kin - ■au mikilvŠgustu - eru eftir n˙. Borgin ver­ur a­ vinnast me­ sannfŠrandi og ÷flugum hŠtti. N˙ er mikilvŠgt a­ allir sjßlfstŠ­ismenn, ungir sem gamlir, sameinist Ý lykilverkefni: tryggja ÷flugan og gˇ­an sigur Ý kosningum. Tryggja a­ ■essi gˇ­i listi ver­i s˙ sigursveit sem vi­ flokksfˇlk erum ÷ll sannfŠr­ um a­ hann sÚ. Ůessi listi ■arf a­ vinna kosningarnar me­ kraftmiklum hŠtti Ý maÝ. Tryggja ■arf a­ Vilhjßlmur Ů. ver­i borgarstjˇri og taki vi­ v÷ldum me­ ■ennan samhenta lista a­ baki sÚr.

AndstŠ­ingar eiga erfitt me­ a­ tala n˙ ■egar listinn liggur fyrir. Hann er svo sterkur - umfram allt kraftmikill - a­ andstŠ­ingarnir eiga ekki m÷rg gˇ­ sv÷r vi­ honum. Íflug sta­a kvenna og blanda reynslubolta og nřli­a Ý borgarmßlum skapar m÷rg sˇknarfŠri a­ mÝnu mati fyrir ■ennan lista a­ nß ■eim ßrangri sem vi­ Ý flokknum viljum ÷ll a­ hann nßi. Framundan er krefjandi verkefni fyrir frambjˇ­endur - a­ sigra kosningarnar af krafti me­ sterka mßlefnaskrß og bjartsřni ß framtÝ­ina a­ lei­arljˇsi.

Stefßn Jˇn Hafstein

Eins og fyrr segir eru vinstrimenn Ý borginni ˇßnŠg­ir me­ ■a­ hversu vel tˇkst til Ý prˇfkj÷ri sjßlfstŠ­ismanna. Einn vinur minn Ý borginni, sem er vinstrima­ur, sag­i enda a­ listi okkar sjßlfstŠ­ismanna vŠri eins og hann vŠri hanna­ur ß auglřsingastofu. Svo vel sÚ hann valinn. Eins og vi­ er a­ b˙ast eru fulltr˙ar hins lßtna R-listans teknir a­ ˇkyrrast mj÷g. Allar sko­anakannanir sem birst hafa eftir dau­a R-listans sÝ­sumars hafa sřnt hreinan meirihluta SjßlfstŠ­isflokksins. Flokkarnir sem standa n˙ a­ R-listanum eru fjarri ■vÝ a­ nß meirihluta saman. Ůar a­ auki er ˇsamlyndi­ milli ■eirra sÝfellt meira greinilegra dag frß degi.

Enn ß ■etta fˇlk eftir a­ stjˇrna borginni vŠntanlega Ý hßlft ßr - hanga sem fyrr saman valdanna vegna. Ůau ver­a ˙rillari me­ hverjum deginum. Ůessa dagana er svo borgarstjˇrinn ß fer­ um borgina og vir­ist komin Ý prˇfkj÷rsbarßttu ß kostna­ borgarb˙a. Fagurflennuauglřsingar birtast Ý ÷llum fj÷lmi­lum af borgarstjˇranum a­ reyna a­ bŠta pˇlitÝska st÷­u sÝna - en hinsvegar er ■essi prˇfkj÷rsbarßtta Ý dulargervi hverfafunda. Mj÷g skondi­. Ůa­ er svosem ekki fur­a a­ ß sama tÝma og borgarstjˇrinn sÚ b˙in a­ starta kosningabarßttu ß kostna­ skattborgara og sjßlfstŠ­ismenn hafa vali­ sterkan lista Ý prˇfkj÷ri vaknar ˙rillur sem aldrei fyrr Stefßn Jˇn Hafstein.

Nafni minn birtist Ý kv÷ldfrÚttatÝma St÷­var 2 ß sunnudagskv÷ldi­ og tjß­i sig um ˙rslit prˇfkj÷rs SjßlfstŠ­isflokksins. Fřluna lak af honum - eins og vŠnta mßtti er hann tala­i um flottan lista sjßlfstŠ­ismanna. Ůar sag­i hann a­ lei­togi sjßlfstŠ­ismanna, Vilhjßlmur Ů., vŠri fulltr˙i gamla Ýhaldsins sem borgarb˙ar hef­u kosi­ burt fyrir ßratug og a­ ˙rslitin Ý prˇfkj÷ri sjßlfstŠ­ismanna hafi horft til fortÝ­ar. Tek Úg undir me­ Vilhjßlmi og kalla ■ennan talsmßta Stefßns Jˇns algj÷rt vonskukast. Sta­reyndin er s˙ a­ Vilhjßlmur Ů. er kj÷rinn lei­togi SjßlfstŠ­isflokksins Ý fj÷lmennasta prˇfkj÷ri Ý stjˇrnmßlas÷gu ═slands - ■ar sem r˙mlega 12.000 manns tˇku ■ßtt.

Umbo­ hans er ■vÝ skřrt - greinilegt er a­ Vilhjßlmur Ů. hefur noti­ stu­nings Ý ÷llum aldurshˇpum. Allt tal Stefßns Jˇns eru ■vÝ algj÷rir ˇrar. Var talsmßtinn honum til mikillar minnkunar. Kostulegt var svo a­ sjß Ý fj÷lmi­lum Ý dag Stefßn Jˇn byrja­an Ý prˇfkj÷rsbarßttu gegn hinum hlustandi borgarstjˇra. Byrjar hann me­ trompi, t.d. bla­aauglřsingu Ý dag ■ar sem hann notar merki Samfylkingarinnar. Hefur ■a­ leitt til ßtaka innan Samfylkingarinnar - sem von er. Mikil innri barßtta er greinilega Ý gangi ■ar.

Hermann J. Tˇmasson

Prˇfkj÷r Samfylkingarinnar ß Akureyri fˇr fram um helgina. Ůa­ kom engum ß ˇvart a­ Hermann Jˇn Tˇmasson varabŠjarfulltr˙i flokksins og ßfangastjˇri Ý Verkmenntaskˇlanum ß Akureyri, var kj÷rinn lei­togi frambo­slista ■eirra me­ miklum yfirbur­um. Sigra­i hann keppinaut sinn, Hermann Ëskarsson formann kj÷rdŠmisrß­s Samfylkingarinnar og lektor vi­ HA, en ■eir nafnar voru einir Ý kj÷ri um fyrsta sŠti­. Haf­i veri­ ljˇst mj÷g lengi a­ Hermann Jˇn myndi fß lei­togastˇlinn. Gaf OktavÝa Jˇhannesdˇttir bŠjarfulltr˙i, ekki kost ß sÚr ■egar a­ ljˇst var a­ h˙n nyti ekki fylgis Ý lei­togast÷­una ßfram og a­ Hermann Jˇn myndi gefa kost ß sÚr Ý fyrsta sŠti­.

Hermann Jˇn hefur veri­ mj÷g lÝti­ ßberandi Ý stjˇrnmßlum, nema ■ß sem varama­ur OktavÝu endrum og eins ß bŠjarstjˇrnarfundum og sem nefndarma­ur Ý skˇlanefnd. Reynir n˙ ß hvernig hann sÚ sem lei­togi, en hann hefur au­vita­ enga reynslu af lei­togast÷rfum Ý pˇlitÝk. ═ ÷­ru sŠtinu var­ Sigr˙n Stefßnsdˇttir. Sigr˙n er hin mŠtasta kona. Er h˙n eins og Hermann Jˇn Šttu­ frß DalvÝk og ■ekki Úg ■vÝ vel til ■eirra beggja, og ■ekki fj÷lda fˇlks Ý fj÷lskyldum ■eirra. Sigr˙n hefur veri­ lengi Ý bŠjarmßlunum hÚr og kemur ßrangur hennar engum a­ ˇv÷rum. ═ ■ri­ja sŠtinu var­ svo Helena Karlsdˇttir, sem er tilt÷lulega nř Ý stjˇrnmßlum.

═ fjˇr­a sŠtinu var­ MargrÚt KristÝn Helgadˇttir, 23 ßra laganemi vi­ HA og fyrrum forma­ur ungli­a kratanna hÚr Ý bŠ. En vegna ■ess a­ Samfylkingin ßkva­ a­ sty­jast vi­ afdalakynjakvˇta ver­ur MargrÚt KristÝn a­ sjß ß eftir hinu ÷rugga fjˇr­a sŠti til karlmanns. SŠti­ tekur sß sem var­ fimmti Ý kj÷rinu, ┴sgeir Magn˙sson fyrrum bŠjarfulltr˙i. Ůa­ er undarleg auglřsing fyrir Samfylkinguna ß Akureyri a­ ■eir vÝsi 23 ßra gamalli konu, sem ßhuga hefur ß stjˇrnmßlum og hloti­ lř­rŠ­islegt kj÷r Ý fjˇr­a sŠti­, ni­ur og taki upp afdanka­an karlmann sem hefur veri­ sparka­ Ý prˇfkj÷ri ß­ur.

Eins og flestir muna var ┴sgeir ger­ur afturreka ˙r bŠjarmßlunum hÚr fyrir seinustu kosningar er OktavÝa sigra­i hann Ý lei­togaslag innbyr­is Ý Samfylkingunni. N˙ er hann endurunninn og fŠr­ur upp ß kostna­ ungrar konu Ý stjˇrnmßlum. Ůa­ er ekki nema fur­a a­ ■essi sta­reynd sÚ lÝtt auglřst af Samfylkingarfˇlki hÚr Ý bŠ. Ef ■essi ni­ursta­a sannar ekki hversu rugla­ir kynjakvˇtarnir eru, ja ■ß veit Úg ekki hva­ sannar ■a­. Athygli vekur a­ formanni kj÷rdŠmisrß­s og formanni SamfylkingarfÚlags Akureyrar er hafna­ Ý kj÷rinu.

Ůa­ er merkilegt - svo vir­ist vera sem a­ flokksmenn meti ekki forystu ■eirra og verk fyrir ■ennan flokk.

Akureyrarkirkja

┴ sunnudaginn var allra heilagra messa. A­ ■vÝ tilefni fˇr Úg snemma ß fŠtur ■ann morguninn og fˇr eftir a­ hafa fengi­ mÚr morgunver­ Ý messu Ý Akureyrarkirkju - kirkjunni minni. Nřr prestur okkar Akureyringa, sr. Ëskar Hafsteinn Ëskarsson, predika­i ■essu sinni. Hann tˇk til starfa Ý haust, eftir a­ sr. Jˇna LÝsa Ůorsteinsdˇttir kvaddi okkur og hÚlt til annarra verkefna erlendis. Ëskar er mj÷g gˇ­ur prestur og stendur sig vel a­ mÝnu mati. Ůa­ er reyndar nokku­ merkilegt a­ ßtta sig ß ■vÝ a­ nřr prestur er jafngamall manni sjßlfum. En Ëskar byrjar vel. Eftir messuna var frŠ­slustund og lÚttar veitingar Ý safna­arheimilinu. Ůar frŠddu Hirut Beyene og Kusse Koshoso frß Konsˇ Ý E■ݡpÝu okkur um kristnibo­ og hjßlparstarf Ý AfrÝku. Mj÷g ßhugavert. Eftir ath÷fnina ßtti Úg stund me­ sjßlfum mÚr upp Ý kirkjugar­i. Ůar hvÝla ßstvinir og Šttingjar sem mÚr eru kŠrir. Ůegar Úg vil styrkja sjßlfan mig og Ýhuga řmis mßl fer Úg ■anga­ uppeftir og ß stund me­ sjßlfum mÚr og hugsa um ■ß sem mÚr hefur ■ˇtt vŠnt um - en hafa kvatt ■essa jar­vist, sumir alltof snemma.

Eftir ■a­ heimsˇtti Úg ÷mmubrˇ­ur minn, Kristjßn Stefßnsson, sem n˙ liggur upp ß spÝtala. ╔g get ekki anna­ en dß­st af styrk ■essa mŠta manns sem mÚr er svo kŠr en hann berst n˙ ˇjafnri barßttu vi­ skŠ­an sj˙kdˇm. Kiddi hefur alla tÝ­ veri­ kraftmikill og heilsteyptur ma­ur. Frß ■vÝ Úg man eftir mÚr hefur hann veri­ til sta­ar - hann hefur umfram allt sinnt ÷llum ÷­rum en sjßlfum sÚr. Veri­ tr˙r Šttingjum sÝnum og hl˙­ a­ ■eim. MÚr fannst a­dßunarvert a­ horfa ß hann ey­a sÝ­ustu misserum ■ess tÝma sem hann haf­i gˇ­a heilsu Ý a­ hl˙a a­ StÝnu, konu sinni, og Hugr˙nu, systur sinni, en ■Šr voru undir lok Švi sinnar bß­ar a­ berjast vi­ Alzheimer-sj˙kdˇminn. Kiddi sinnti StÝnu svo vel a­ h˙n fˇr aldrei ß stofnun, nema rÚtt undir lokin. Ůar kynntist Úg hversu sterk ßst og tr˙ getur veri­. Hann hugsa­i um StÝnu af sannri ßst˙­ allt til loka. Vissulega er leitt a­ horfa upp ß ■ß sem manni ■ykir vŠnt um kveljast. Kiddi hefur alla tÝ­ stutt mig heilshugar - n˙ Štla Úg svo sannarlega a­ sty­ja hann Ý barßttunni.

Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra

Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra og varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins, ver­ur st÷dd ß Akureyri Ý dag og mun ■ß heimsŠkja framhaldsskˇlana og rŠ­a hitamßl umrŠ­unnar Ý dag: styttingu nßms til st˙dentsprˇfs. ═ Kastljˇsi Ý gŠrkv÷ldi var Ůorger­ur KatrÝn gestur Jˇh÷nnu Vilhjßlmsdˇttur og rŠddi ■essi mßl vi­ hana ■ar. Kl. 18:00 Ý kv÷ld mun Ůorger­ur KatrÝn flytja frams÷gu um menntamßl ß stjˇrnmßlanßmskei­i sjßlfstŠ­isfÚlaganna ß Akureyri, sem haldi­ er Ý Kaupangi vi­ Mřrarveg, flokksa­st÷­u sjßlfstŠ­ismanna ß Akureyri. Er ■ß upplagt tŠkifŠri fyrir nemendur ß Akureyri og ßhugafˇlk um menntamßl a­ mŠta og spyrja hana spurninga um styttingu nßms til st˙dentsprˇfs, samrŠmd st˙dentsprˇf og margt fleira.

Saga gŠrdagsins
1550 Jˇn Arason, sÝ­asti ka■ˇlski biskupinn ß Hˇlum Ý Hjaltadal, og synir hans, Bj÷rn og Ari, voru hßlsh÷ggnir Ý Skßlholti. ═ kj÷lfari­ var l˙terstr˙ l÷gtekin ß Hˇlum og ka■ˇlsk tr˙ var afnumin a­ fullu.
1956 Dwight D. Eisenhower endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - hann hlaut 58% atkvŠ­a, sem var mesti sigur frambjˇ­anda Ý forsetakj÷ri Ý BandarÝkjunum frß kosningasigri Abraham Lincoln ßri­ 1860. Adlai Stevenson rÝkisstjˇri Ý Illinois, var keppinautur Eisenhowers um forsetaembŠtti­, lÝkt og 1952.
1972 Richard Nixon endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - forsetinn vann yfirbur­asigur ß George McGovern. Nixon vann mesta sigur sem nß­st haf­i Ý s÷gu forsetakj÷rs Ý BandarÝkjunum fram a­ ■vÝ, hann hlaut 61% atkvŠ­a og 521 kj÷rmann af 538. McGovern tˇkst a­eins a­ vinna Ý tveim fylkjum.
1984 Ronald Reagan endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - Reagan sigra­i Walter Mondale me­ yfirgnŠfandi hŠtti. Reagan hlaut r˙m 59% greiddra atkvŠ­a og hlaut hann 525 kj÷rmenn af alls 538.
2000 Hillary Rodham Clinton ver­ur fyrsta forsetafr˙ Ý s÷gu BandarÝkjanna sem kosin er Ý opinbert embŠtti - h˙n nß­i me­ ■vÝ kj÷ri sem ÷ldungardeildar■ingma­ur New York-fylkis. Hillary var bŠ­i ■ingma­ur og forsetafr˙ Ý 17 daga, e­a allt ■ar til eiginma­ur hennar, Bill Clinton, lÚt af embŠtti.

Saga dagsins
1864 Abraham Lincoln endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - hann var myrtur hinn 15. aprÝl 1865.
1987 Ëlafur Ragnar GrÝmsson var kj÷rinn forma­ur Al■ř­ubandalagsins - Ëlafur sigra­i Sigr˙nu Stefßnsdˇttur Ý formannskj÷ri. Hann hlaut 60% atkvŠ­a Ý kosningunni. Ëlafur var fjßrmßlarß­herra 1988-1991. Hann var forma­ur Al■ř­ubandalagsins Ý ßtta ßr og var­ svo forseti ═slands ßri­ 1996.
1990 Mary Robinson kj÷rin forseti ═rlands, fyrst kvenna - Robinson sat ß forsetastˇli til ßrsins 1997.
2000 George W. Bush kj÷rinn forseti BandarÝkjanna - deilt var um sigur hans, enda muna­i litlu ß honum og keppinaut hans, Al Gore, Ý FlˇrÝda fylki. Gore ˇska­i Bush til hamingju me­ sigur en drˇ ■a­ til baka ■egar ljˇst var­ hversu naumt var ß milli ■eirra Ý fylkinu. Muna­i a­eins nokkur hundru­ atkvŠ­um a­ lokum. Ljˇst var or­i­ a­ sigurvegari fylkisins yr­i forseti. Ůa­ naumt var­ a­ ˙rslit fengust ekki strax og handtelja var­ atkvŠ­i Ý nokkrum sřslum fylkisins. Leiddi ■a­ til dˇmsmßla til a­ fß fleiri atkvŠ­i endurtalin. A­ lokum fˇr ■a­ svo a­ HŠstirÚttur BandarÝkjanna sta­festi sigur forsetans Ý fylkinu og Gore vi­urkenndi ˇsigur sinn um mi­jan desember, 36 d÷gum eftir kj÷ri­.
2002 Íryggisrß­ Sameinu­u ■jˇ­anna, sam■ykkir ßlyktun 1441, ■ess efnis a­ afvopna ver­i ═rak og Saddam Hussein forseta landsins - ßlyktunin leiddi svo til ■ess a­ rß­ist var inn Ý ═rak Ý mars 2003.

Snjallyr­i­
Being powerful is like being a lady. If you have to tell people you are, you aren't.
Margaret Thatcher forsŠtisrß­herra Bretlands (1925)


Engin fyrirs÷gn

Stefßn Fri­rik StefßnssonSunnudagspistillinn
sunnudagspistli Ý dag fjalla Úg um tv÷ frÚttamßl vikunnar:

- Ý fyrsta lagi fjalla Úg um ˙rslit prˇfkj÷rs SjßlfstŠ­isflokksins Ý ReykjavÝk sem fram fˇr um helgina. Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson sigra­i GÝsla Martein Baldursson Ý barßttunni um lei­togasŠti­ ß lista flokksins fyrir komandi sveitarstjˇrnarkosningar. Konur hlutu gˇ­a kosningu og er j÷fn skipting kvenna og karla Ý tÝu efstu sŠtum frambo­slistans. Ůa­ er enginn vafi ß ■vÝ a­ ■etta prˇfkj÷r hefur styrkt mj÷g grunnsto­ir flokksins Ý borginni – tryggt lÝf og snerpu Ý innra starfi­ sem menn b˙a a­ n˙ ■egar a­ kosningabarßttan hefst. N˙ er prˇfkj÷rinu loki­. En me­ ■vÝ er barßttan a­eins rÚtt a­ byrja. StŠrstu ßt÷kin - ■au mikilvŠgustu - eru eftir n˙. Borgin ver­ur a­ vinnast me­ sannfŠrandi og ÷flugum hŠtti. N˙ er mikilvŠgt a­ allir sjßlfstŠ­ismenn, ungir sem gamlir, sameinist Ý lykilverkefni: tryggja ÷flugan og gˇ­an sigur Ý kosningum. Tryggja a­ ■essi gˇ­i listi ver­i s˙ sigursveit sem vi­ flokksfˇlk erum ÷ll sannfŠr­ um a­ hann sÚ. AndstŠ­ingar eiga erfitt me­ a­ tala n˙ ■egar listinn liggur fyrir. Hann er svo sterkur – umfram allt kraftmikill – a­ andstŠ­ingarnir eiga ekki m÷rg gˇ­ sv÷r vi­ honum.

- Ý ÷­ru lagi fjalla Úg um pˇlitÝsk vandrŠ­i George W. Bush og Tony Blair – sem horf­ust Ý augu vi­ ßf÷ll ß pˇlitÝsku svi­i heima fyrir Ý vikunni sem lei­. Bush ■urfti Ý vikunni a­ horfast Ý augu vi­ sitt lŠgsta persˇnufylgi ß tŠplega fimm ßra forsetaferli – jafnframt eitt lŠgsta fylgi sem sitjandi forseti BandarÝkjanna hefur haft. Er hann ■ar a­ mŠlast me­ svipa­ fylgi og Nixon mŠldist me­ ß ■eim tÝma sem hann var ß lei­ til pˇlitÝskrar gl÷tunar Ý mi­ju Watergate-mßlinu. Ůa­ er alveg ˇhŠtt a­ fullyr­a a­ Bush forseti sÚ n˙ a­ glÝma vi­ mestu erfi­leika sÝna til ■essa ß forsetaferlinum. Ekki a­eins mŠlist persˇnulegt fylgi hans lßgt heldur hafa nßnir samstarfsmenn hans flŠkst Ý hneykslismßl og rannsˇkn ß ■vÝ hvort ■eir hafi gerst brotlegir vi­ l÷g. ┴ sama tÝma er Blair Ý vandrŠ­um. Einn nßnasti samstarfsma­ur hans, David Blunkett, neyddist til a­ vÝkja vegna hneykslismßla og mßl hans eru f÷st Ý ■inginu og blokkeru­ af andstŠ­ingum hans innan eigin flokks.


Fullkomi­ br˙­kaup

Fullkomi­ br˙­kaup

═ gŠrkv÷ldi fˇr Úg ß mi­nŠtursřningu Ý leikh˙si­ ß hinn frßbŠra farsa, Fullkomi­ br˙­kaup, eftir Robin Hawdon. Um er a­ rŠ­a drepfyndinn og rˇmantÝskan farsi um br˙­kaupsdag sem fer ß annan endann. Sřningin haf­i hloti­ frßbŠrar vi­t÷kur, bŠ­i frß gagnrřnendum og ßhorfendum, og ■vÝ h÷f­um Úg og fleiri vinir mÝnir ßhuga. Skelltum vi­ okkur ß sřningu sem hˇfst kl. 23:30. Ůß voru lÝnurnar or­nar ljˇsar Ý prˇfkj÷rinu Ý borginni og upplagt a­ fara Ý leikh˙si­ og lÝta ß verki­. Haf­i Úg Štla­ a­ fara Ý sÝ­asta mßnu­i en var­ a­ hŠtta vi­. Hefur veri­ svo mikil eftirspurn a­ bŠta var­ vi­ fj÷lda aukasřninga og gafst mÚr ■ß og vinafˇlki mÝnu fŠri ß a­ skella sÚr. Var ■etta alveg frßbŠr kv÷ldstund - miki­ hlegi­ og miki­ gaman. ═ stuttu mßli sagt er s÷gu■rß­urinn me­ ■essum hŠtti: "Br˙­kaupsdagurinn er runninn upp. Br˙­guminn vaknar me­ konu sÚr vi­ hli­. Hann hefur aldrei sÚ­ hana fyrr. Hver er ■essi kona? Hva­ ger­ist kv÷ldi­ ß­ur? Hann flŠkist innÝ atbur­arßs sem hann rŠ­ur ekkert vi­, br˙­urin ß lei­inni ß hˇtelherbergi­, ■a­ er Ý r˙st, nakin kona Ý r˙minu og ■ß er banka­..."

Fullkomi­ br˙­kaup er alveg stˇrfenglegt verk - virkilega vel skrifa­ og hratt stykki sem allir Šttu a­ hafa sannkalla­ gaman af. Ůetta var alveg frßbŠrt kv÷ld Ý leikh˙sinu - ma­ur hlŠr frß upphafi til enda. SÚrstaklega fer biskupssonurinn Gu­jˇn DavÝ­ Karlsson ß kostum Ý hlutverki hins einstaklega seinheppna br˙­guma. ┴lfr˙n Írnˇlfsdˇttir er stelpan Ý r˙minu sem hann veit ekkert hver er - en ß svo sannarlega eftir a­ valda einhverjum fur­ulegasta degi Ý lÝfi br˙­gumans, br˙­arinnar og ÷llum sem nŠrri koma. Jˇhannes Haukur Jˇhannesson er svo frßbŠr Ý hlutverki vinar br˙­gumans, sem kemur honum til bjargar me­ ˇfyrirsÚ­um aflei­ingum. Esther Thalia Casey leikur svo br˙­ina sem telur sig eiga Ý vŠndum sŠlurÝkasta dag Švi sinnar en lendir Ý atbur­arßs sem sÝfellt spinnur upp ß sig. Senu■jˇfur sřningarinnar er a­ mÝnu mati MarÝanna Clara Luthersdˇttir sem fer algj÷rlega ß kostum Ý hlutverki herbergis■ernunnar ß hˇtelinu. Gamli gˇ­i meistarinn Ůrßinn Karlsson fer svo enn einu sinni ß kostum - a­ ■essu sinni sem fa­ir br˙­arinnar.

H÷fundur verksins er sß sami og samdi leikriti­ Sex Ý sveit. Ůa­ er vinsŠlasta sřning LeikfÚlags ReykjavÝkur frß upphafi - algj÷rlega ˇgleymanleg sřning sem mÚr er Ý fersku minni. Sjaldan hef Úg allavega hlegi­ meira en ■ß. Nema ef vera skyldi Ý gŠrkv÷ldi. Ůetta var miki­ fj÷r - hlßturkirtlarnir voru allavega Ý essinu sÝnu Ý gŠrkv÷ldi. Var salurinn alveg Ý hlßturkrampa allt frß upphafi til enda. Leikstjˇri verksins er Magn˙s Geir ١r­arson leikh˙sstjˇri. Ůř­ingu anna­ist Írn ┴rnason leikari. Er vŠgt til or­a teki­ a­ honum hafi tekist vel upp. Hvet Úg alla Nor­lendinga til a­ reyna a­ komast ß aukasřningarnar og sjß ■etta frßbŠra verk. Sjˇn er s÷gu rÝkari - verki­ er allavega lykill a­ gˇ­ri kv÷ldstund.

Hvet Úg alla til a­ hlusta ß titillag verksins: Steggur og gŠs - sungi­ af a­alleikurunum Gu­jˇni DavÝ­ og Esther Taliu. H÷fundur lags er Bj÷rn Jr. Fri­bj÷rnsson, en textann samdi HallgrÝmur Helgason. Lagi­ var sami­ sÚrstaklega fyrir ■essa sřningu. En allavega gŠrkv÷ldi­ var allavega Ý senn bŠ­i mj÷g hressilegt og ßnŠgjulegt.

Saga dagsins
1900 William McKinley endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - var myrtur 6. sept. 1901 Ý New York.
1968 Richard Nixon kj÷rinn forseti BandarÝkjanna - nß­i naumum sigri gegn Hubert Humphrey.
1983 Ůorsteinn Pßlsson kj÷rinn forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins Ý sta­ Geirs HallgrÝmssonar sem gaf ekki kost ß sÚr til endurkj÷rs. Ůorsteinn var forma­ur flokksins Ý r˙m sj÷ ßr. Hann tapa­i fyrir DavÝ­ Oddssyni Ý formannskj÷ri 1991. Hann var fjßrmßlarß­herra 1985-1987, forsŠtisrß­herra 1987-1988 og sjßvar˙tvegs- og dˇmsmßlarß­herra 1991-1999. Ůorsteinn var sendiherra Ý Danm÷rku ßrin 1999-2005.
1996 Bill Clinton endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna - sigra­i Bob Dole me­ mj÷g afgerandi hŠtti.
1999 ┴stralir ßkve­a Ý kosningu a­ hafna sjßlfstŠ­i og vera ßfram Ý konungssambandi vi­ Bretland.

Snjallyr­i­
The only real prison is fear, and the only real freedom is freedom from fear.
Aung San Suu Kyi fri­arver­launahafi Nˇbels (1945)


Engin fyrirs÷gn

SjßlfstŠ­isflokkurinn

Prˇfkj÷r SjßlfstŠ­isflokksins Ý ReykjavÝk fer fram Ý dag og ß morgun. Ůa­ stefnir allt Ý spennu■rungnasta prˇfkj÷r SjßlfstŠ­isflokksins Ý borginni frß ■vÝ ßri­ 1981. Ůß tˇkust DavÝ­ Oddsson, Mark˙s Írn Antonsson og Albert Gu­mundsson ß um lei­togastˇlinn. DavÝ­ vann naumlega og Mark˙s Írn var­ annar. Sem dŠmi um hversu naumur sigurinn var­ er a­ DavÝ­ fÚkk 3948 atkvŠ­i en Mark˙s 3925. Ůa­ muna­i ■vÝ a­eins 24 atkvŠ­um a­ Mark˙s Írn Antonsson hef­i leitt frambo­slista SjßlfstŠ­isflokksins Ý kosningunum 1982. Allavega voru ˙rslitin s÷guleg - DavÝ­ var­ sÝ­ar forma­ur flokksins og forsŠtisrß­herra, lengur en nokkur annar. Um lei­togastˇl flokksins a­ ■essu sinni, Ý komandi sveitarstjˇrnarkosningum ■ann 27. maÝ 2006, berjast ■eir GÝsli Marteinn Baldursson og Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson. Seinustu vikur hefur barßttan ■eirra ß milli teki­ ß sig řmsar myndir og mikil spenna veri­ yfir v÷tnum hva­ var­ar ˙rslitin. Ůa­ er enda ekki ˇe­lilegt a­ ßhugi sÚ ß sigri Ý prˇfkj÷rinu og ekki sÝ­ur ˙rslitum ■essa prˇfkj÷rs fyrir ßhugamenn um stjˇrnmßl. Ef marka mß nřlegar sko­ananakannanir mŠlist SjßlfstŠ­isflokkurinn me­ um 60% fylgi Ý k÷nnunum Gallups ß fylgi flokkanna Ý borginni.

Um er ■vÝ a­ rŠ­a mesta fylgi SjßlfstŠ­isflokksins Ý ReykjavÝk Ý k÷nnunum Gallups Ý einn og hßlfan ßratug - sÝ­an Ý borgarstjˇratÝ­ DavÝ­s. Af ■vÝ lei­ir a­ sß sem sigrar prˇfkj÷r SjßlfstŠ­isflokksins Ý ReykjavÝk um helgina ver­ur nŠsti borgarstjˇri Ý ReykjavÝk, ef marka mß kannanir. Ůa­ er varla fur­a a­ tekist sÚ ß um ■ann sess, ■a­ er eftir miklu a­ sŠkjast ef marka mß kannanir og ■etta nřja pˇlitÝska landslag sem blasir vi­ Ý borginni eftir endalok R-listans. ┌rslit ver­a ljˇs anna­ kv÷ld, en ߊtla­ er a­ fyrstu t÷lur Ý prˇfkj÷rinu liggi fyrir ß sj÷unda tÝmanum a­ kv÷ldi laugardags. T÷lur ver­a eftir ■a­ birtar ß hßlftÝma fresti ■ar til ˙rslit liggja endanlega fyrir. Stefnt er a­ ■vÝ a­ ˙rslit sÚu alveg ljˇs fyrir mi­nŠtti­ a­ kv÷ldi laugardags. Ůß ver­ur ljˇst hver lei­ir frambo­slistann, ver­i semsagt borgarstjˇraefni SjßlfstŠ­isflokksins Ý kosningunum, og hverjir ver­a Ý efstu sŠtum frambo­slistans Ý kosningunum. Kosi­ er um nÝu efstu sŠtin - ˙rslitin ver­a bindandi hva­ ■au var­ar. Annars fŠr uppstillinganefnd ■a­ verkefni eftir prˇfkj÷ri­ a­ velja ß listann hva­ var­ar ÷nnur sŠti og gera hann klßran til sam■ykktar Ý fulltr˙arß­ flokksins. Ůa­ stefnir ■vÝ aldeilis Ý spennandi tÝma hjß flokknum og vonandi ver­ur listinn vel manna­ur.

Ef marka mß frÚttir Ý dag stefnir Ý s÷gulegt prˇfkj÷r, ekki bara hva­ var­ar ˙rslitin heldur ■ßttt÷ku. Um 20.000 manns hafa gengi­ Ý flokkinn og hafa kj÷rgengi Ý prˇfkj÷rinu og ennfremur blasir vi­ a­ kosninga■ßtttakan fari vel yfir 10.000 manns. ┴nŠgjulegt ver­ur ef eldra met um ■ßttt÷ku Ý prˇfkj÷ri hjß flokknum Ý borginni ver­ur slegi­. Ůa­ var Ý prˇfkj÷rinu 2002 ■egar a­ um 12.000 manns greiddu atkvŠ­i. Stefnir allt Ý a­ ■a­ met falli n˙. Mikil sm÷lun vir­ist Ý flokkinn Ý prˇfkj÷rinu. Ůa­ er miki­ gle­iefni a­ flokksm÷nnum fj÷lgi og ßnŠgjulegt ef frambjˇ­endum tekst a­ tryggja ■a­ ÷fluga maskÝnu ß bakvi­ frambo­ sÝn a­ ■eir dragi til sÝn fˇlk sem gengur Ý flokkinn. Ůa­ er e­li prˇfkj÷ra a­ safna fˇlki inn Ý flokkinn - tryggja lÝf og fj÷r Ý framvar­asveit flokksins og efla innra starfi­ me­ meiri ■ßttt÷ku og nřju fˇlki inn. Fyrst og fremst gle­st Úg me­ ■a­ a­ flokksfÚl÷gum Ý borginni fj÷lgi. Hva­ var­ar ˙rslitin Ýtreka Úg a­ Úg voni a­ GÝsli Marteinn vinni sigur Ý prˇfkj÷rinu. Svo vona Úg ennfremur a­ ungli­um Ý frambo­i vegni vel. Svo mß ekki gleyma a­ tryggja ■arf konunum sem gßfu kost ß sÚr gˇ­a og ÷fluga kosningu.

Fyrst og fremst vona Úg a­ prˇfkj÷ri­ skili flokknum Ý borginni gˇ­um og sigurstranglegum lista fˇlks sem tekur vi­ v÷ldum Ý borginni a­ vori.

David Blunkett

Ůa­ fˇr eins og Úg spß­i fyrr Ý vikunni. David Blunkett atvinnu- og lÝfeyrismßlarß­herra Bretlands, var­ a­ segja af sÚr vegna hneykslismßlanna sem Úg rakti Ý ■eirri fŠrslu. Sta­a hans var or­in vonlaus Ý byrjun vikunnar. Ůa­ sta­festist svo endanlega er lei­ fram a­ mi­ri viku a­ hann haf­i broti­ si­areglur og gat ekki me­ tr˙ver­ugum hŠtti haldi­ ßfram Ý embŠtti. Tony Blair forsŠtisrß­herra, var­ a­ fˇrna ■essum trygga bandamanni sÝnum. Blunkett ba­st formlega lausnar a­ morgni mi­vikudags. Sřnt var ■ß a­ Blair gŠti ekki anna­ en ska­ast me­ a­ hafa hann ßfram Ý embŠttinu. Flestum ■ˇtti ■ˇ a­ Blair hef­i vari­ Blunkett lengur en gˇ­u hˇfi gegndi fyrir flokkinn Ý heild sinni. Tr˙ver­ugleiki forsŠtisrß­herrans ■ˇtti hafa skaddast me­ ■vÝ hversu mj÷g hann neita­i a­ horfast Ý augu vi­ st÷­u mßla og afgl÷p Blunketts. Ůegar ■etta var or­i­ ljˇst var honum fˇrna­. Ůa­ ger­i Blair ekki me­ brosi ß v÷r. Eins og Úg rakti fyrr Ý vikunni hefur Blunkett veri­ einn tryggasti bandama­ur Blairs - alltaf vari­ hann ÷tullega og haldi­ utan um hˇpinn. N˙ er Blunkett b˙inn a­ missa ÷ll sÝn pˇlitÝsku ßhrif og a­ nřju or­inn ˇbreyttur ■ingma­ur. Hann mun vart eiga sÚr endurkomu Ý rß­herrastˇl a­ ■essu sinni.

Blair taldi sig eiga honum grei­a a­ gjalda me­ ■vÝ a­ taka hann aftur inn Ý vor, en n˙ mß flestum ver­a ljˇst a­ Blair ■orir ekki a­ hygla ■essum gamla bandamanni meira. Ůa­ sem meira er a­ v÷ld Blair hafa skaddast me­ brotthvarfi Blunketts. Ůa­ er enginn vafi ß ■vÝ a­ Michael Howard lei­togi ═haldsflokksins, hefur rÚtt fyrir sÚr ■egar hann fullyr­ir a­ Blair sÚ a­ missa t÷kin ß Verkamannaflokknum. ┴hrifasta­a hans hefur allavega stˇrlega breyst. Hann hefur ■egar tilkynnt a­ hann Štli sÚr ekki a­ lei­a flokkinn a­ nřju Ý nŠstu kosningum en sitja ˙t kj÷rtÝmabili­. Ůa­ mß ÷llum vera ljˇst a­ svo ver­ur ekki. Hann mun hŠtta fyrr en sÝ­ar sem lei­togi. ═ ■au ßtta ßr sem Blair hefur veri­ forsŠtisrß­herra gat hann lengst af fari­ sÝnu fram Ý ljˇsi grÝ­arlega ÷flugs ■ingmeirihluta og ■urfti ekki Ý raun a­ taka tillit til vinstrisinna­asta arms flokksins. Ůa­ breyttist me­ ˙rslitum ■ingkosninganna Ý maÝ, ■egar a­ ■ingmeirihluti flokksins rřrna­i, fˇr ˙r 160 ni­ur Ý tŠp 70. Hann hefur sÝ­an or­i­ a­ spila fleiri millileiki og venjast ■vÝ a­ vera me­ brothŠttari meirihluta sem gŠti leitt til ■ess a­ vissir ■ingmenn ver­i honum ˇ■Šgur ljßr Ý ■˙fu og leiki meiri sˇlˇ - sta­an ver­i ˇ˙treiknanlegri og um lei­ au­vita­ erfi­ari vi­fangs.

Enginn vafi er ß ■vÝ a­ Tony Blair hefur stefnt a­ ■vÝ a­ slß met hinnar kraftmiklu jßrnfr˙ar, Margaret Thatcher, sem sat lengur ß forsŠtisrß­herraferli en a­rir Ý seinni tÝma stjˇrnmßlas÷gu. Vissulega getur Blair nß­ ■vÝ, enda nß­i hann Ý vor kj÷ri ß valdastˇl ß kj÷rtÝmabil sem getur vara­ Ý allt a­ fimm ßr. Ef hann situr til loka ■ess ßn ■ess a­ bo­a til kosninga ß­ur hefur hann seti­ samfellt Ý ■rettßn ßr og hefur ■ß nß­ a­ skßka fr˙ Thatcher. Blair er ekki gamall ma­ur, a­eins 52 ßra - en er vissulega or­inn mj÷g pˇlitÝskt ■reyttur og mŠddur eftir ßf÷ll seinustu vikna. Fullyr­a mß a­ s˙ vika sem brßtt er ß enda hafi veri­ ein hans erfi­asta ß ßtta ßra forsŠtisrß­herraferli. LÝkurnar ß ■vÝ a­ hann sitji allavega tÝmabili­ ß enda fara ÷rt minnkandi. Ůreyta kjˇsenda og ekki sÝ­ur flokksmanna me­ pˇlitÝska forystu Blairs er or­in mj÷g greinileg. Vaktaskipti blasa ■vÝ vi­ ß komandi ßrum. Breytingar eru framundan. Ůrßtt fyrir s÷gulegan sigur Ý vor og nokkurn ßfanga ■ß stendur Blair ß krossg÷tum - hann hefur misst Blunkett og hefur misst eldmˇ­inn sinn. Ëneitanlega nßlgast endast÷­in hjß Tony Blair ß pˇlitÝskum leikvangi.

Yitzhak Rabin

╔g mun aldrei gleyma laugardagskv÷ldinu 4. nˇvember 1995. Ůa­ kv÷ld var rˇlegt ß heimili mÝnu. ╔g og ■ßverandi unnusta mÝn vorum a­ horfa ß gˇ­a kvikmynd heima. Man ■etta eins og gerst haf­i Ý gŠr. Myndin var The Maltese Falcon me­ Humphrey Bogart - ˇgleymanleg e­almynd. Ůegar myndinni er loki­ r˙mlega um mi­nŠtti­ skipti Úg yfir ß St÷­ 2. Ůar er ■ß nřlega hafinn aukafrÚttatÝmi ■ar sem Sigmundur Ernir R˙narsson situr Ý frÚttasettinu alvarlegur ß brß. ╔g hef ekki horft ß lengi ■egar Úg geri mÚr grein fyrir ■vÝ hvert tilefni ˙tsendingarinnar er. Yitzhak Rabin forsŠtisrß­herra ═sraels og lei­togi Ýsraelska Verkamannaflokksins, haf­i veri­ skotinn ■rem skotum Ý nßvÝgi af tilrŠ­ismanni ß ˙tifundi um fri­armßli Ý h÷fu­borginni Tel Aviv, ■rem klukkustundum ß­ur. Hann haf­i lifa­ sjßlfa skotßrßsina af, en veri­ mj÷g illa ß sig kominn og stˇrslasa­ur. Hann lÚst svo sk÷mmu eftir komuna ß sj˙krah˙s. Ůetta var merkileg ˙tsending. Gleymi Úg henni ekki. Dagana ß eftir var Rabin minnst um allan heim og hann var kvaddur vi­ vir­ulega ˙tf÷r Ý Tel Aviv a­ vi­st÷ddum fj÷lda lei­toga og jar­settur ß tignarlegum sta­ Ý borginni. Rabin var a­ mÝnu mati merkilegur stjˇrnmßlama­ur - a­ honum var mikill sjˇnarsviptir.

John Lennon

John Lennon var sß ma­ur sem setti a­ mÝnu mati eftirminnilegast mark ß tˇnlistars÷gu 20. aldarinnar. Hann og hljˇmsveit hans, The Beatles, slˇgu Ý gegn og unnu sÚr frŠg­ fyrir ˇgleymanlega tˇnlist. Framlag BÝtlanna og Lennon var­ til ■ess a­ breyta gangi s÷gu tˇnlistarinnar - ekkert var­ samt. ═ sÝ­asta mßnu­i, hinn 9. oktˇber, voru 65 ßr li­in frß fŠ­ingu Lennons. Einhverra hluta vegna gleymdi Úg a­ fjalla um ■a­. Er ■a­ merkilegt, enda hef Úg lengi veri­ mikill unnandi tˇnlistar hans, sÚrstaklega ßranna me­ BÝtlunum og seinni hluta sˇlˇferilsins. Lennon lif­i ekki a­ komast ß ellißr - hann var­ ekki 64 ßra eins og sag­i Ý frŠgu BÝtlalagi. Hann var myrtur af ge­sj˙kum a­dßanda Ý byrjun desember ßri­ 1980. Minningu hans er haldi­ hßtt ß lofti um allan heim - ■ˇ langt sÚ or­i­ um li­i­ frß dau­a hans. ═ gŠrkv÷ldi hlusta­i Úg enn einu sinni ß sÝ­asta meistaraverk hans, Double Fantasy. Ůegar hlusta­ er ß ■ß pl÷tu ver­ur manni ˇsjßlfrßtt hugsa­ til ■essa merka tˇnlistarmanns og hversu margt hann hef­i geta­ ßorka­ ef hann hef­i lifa­ lengur. Eitt er ■ˇ ljˇst - Švistarf hans ver­ur lengi Ý minnum haft.

Derrick

Hef seinustu dagana veri­ a­ rifja upp kynni mÝn af einum besta spennu■Štti seinustu ßratuga - Derrick. ŮŠttirnir, sem voru ■řskir, fj÷llu­u um l÷gregluforingjann Stephan Derrick og a­sto­armann hans, Harry Klein, sem leystu sakamßl Ý MŘnchen Ý BŠjaralandi. ŮŠttirnir um Derrick voru alveg frßbŠrir - ■eir allavega eiga fastan sess Ý huga mÝnum. Ma­ur ˇlst enda upp me­ ■essum ■ßttum. Ůeir eru vinsŠlustu framhalds■Šttir sem Ůjˇ­verjar hafa gert. ŮŠttirnir voru ß dagskrß Ý tŠpan hßlfan ■ri­ja ßratug, ß ßrunum 1974-1998. Horst Tappert er mj÷g eftirminnilegur Ý hlutverki nafna mÝns, Stefßns Derricks. Allavega e­al■Šttir - Úg er svo heppinn a­ eiga nokkra ■Štti ß spˇlu sem Úg horfi stundum ß. Fjarri ■vÝ eru ■etta bestu ■Šttirnir - en Derrick var alltaf gˇ­ur og fßir voru betri ß ■essu svi­i. ŮŠttirnir voru enda ■eirrar ger­ar a­ ■eir voru ekki a­ stŠla um of bandarÝska ■Štti svipa­rar ger­ar - fari­ var eigin lei­ir. Allavega, Derrick var vinsŠll hÚr sem og Ý flestum af ■eim r˙mlega 100 l÷ndum ■ar sem ■eir voru sřndir. Hann ßtti dygga a­dßendur um allan heim. Sem er varla undrunarefni - enda ■Šttirnir fyrsta flokks.

SUS

╔g hef teki­ vi­ ritstjˇrn heimasÝ­u SUS ßsamt gˇ­vini mÝnum, Gunnari Ragnari Jˇnssyni. Er ■etta spennandi verkefni - vissulega mj÷g krefjandi - en virkilega spennandi sem ßhugavert ver­ur a­ takast ß vi­. Vefur SUS er vettvangur allra ungra sjßlfstŠ­ismanna - ■ar geta ■eir skrifa­ og hvet Úg alla ungli­a sem ßhuga hafa ß a­ skrifa a­ hafa samband vi­ mig. Netfangi­ mitt er stebbifr@simnet.is. Me­ okkur Ý ritstjˇrn er gˇ­ur hˇpur fˇlks. Ůa­ eru: Gunnar Dofri Ëlafsson, H÷skuldur MarselÝusarson, Jar■r˙­ur ┴smundsdˇttir, Kßri Allansson og MargrÚt ElÝn Arnarsdˇttir. Ver­ur ■etta ßhugavert samstarf sem mÚr hlakkar mj÷g til. Vi­ Štlum a­ vinna vel saman Ý vetur og stjˇrna kraftmiklum og gˇ­um vef.

Saga gŠrdagsins
1660 K÷tlugos hˇfst me­ langvaranlegum jar­skjßlfta og j÷kulhlaupi - eitt af stŠrstu K÷tlugosunum.
1964 Lyndon Baines Johnson kj÷rinn forseti BandarÝkjanna - vann ÷ruggan sigur ß Barry Goldwater. Johnson hlaut 486 kj÷rmenn og vann stŠrsta kosningasigur sem nokkur kj÷rinn forseti haf­i nß­ fram a­ ■eim tÝma. Johnson var ■ß ■aulreyndur stjˇrnmßlama­ur - hann sat Ý fulltr˙adeildinni 1937-1949 og ÷ldungadeildinni 1949-1961. Hann var svo kj÷rinn varaforseti BandarÝkjanna Ý nˇvember 1960. Johnson var­ forseti BandarÝkjanna, ■ann 22. nˇvember 1963, er John F. Kennedy forseti, var myrtur Ý Dallas Ý Texas. Johnson gaf ekki kost ß sÚr Ý forsetakosningunum 1968 vegna andst÷­u almennings vi­ stefnu hans Ý VÝetnamsstrÝ­inu - Lyndon B. Johnson var­ brß­kvaddur ß b˙gar­i sÝnum Ý Texas Ý jan˙ar 1973.
1968 Al■ř­ubandalagi­ formlega stofna­ sem stjˇrnmßlaflokkur - hann bau­ sÝ­ast fram ßri­ 1995.
1976 Jimmy Carter fyrrum rÝkisstjˇri Ý GeorgÝu, kj÷rinn forseti BandarÝkjanna, Ý tvÝsřnum kosningum ■ar sem Gerald Ford sitjandi forseti, bei­ ˇsigur - Ford haf­i seti­ sem forseti allt frß afs÷gn Nixons.
2004 George W. Bush endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna, Ý tvÝsřnni valdabarßttu ■ar sem nokkur fylki rÚ­u a­ lokum ˙rslitum - John Kerry vi­urkenndi ˇsigur sinn, eftir a­ ljˇst var­ a­ hann haf­i tapa­ Ý Ohio. ┴n sigurs ■ar var­ ljˇst a­ Bush hef­i nß­ endurkj÷ri. Bush hlaut hreinan meirihluta greiddra atkvŠ­a, fyrstur forseta Ý 16 ßr. Hann hlaut 51% atkvŠ­a og 286 kj÷rmenn. Kerry hlaut 252.

Saga dagsins
1942 ┴h÷fn Br˙arfoss bjarga­i 44 skipbrotsm÷nnum af enska skipinu Daleby, sem haf­i veri­ s÷kkt.
1956 Yfirv÷ld Ý SovÚtrÝkjunum rß­ast inn Ý Ungverjaland og fella stjˇrn landsins sem reynt haf­i a­ fŠra stjˇrnarfar ■ess Ý ßtt til lř­rŠ­is, sem var einum of miki­ fyrir sovÚsk yfirv÷ld a­ sŠtta sig vi­.
1980 Ronald Reagan rÝkisstjˇri Ý KalifornÝu, kj÷rinn forseti BandarÝkjanna. Hann var 69 ßra er hann nß­i kj÷ri og ■vÝ elstur ■eirra sem kj÷rinn haf­i veri­ ß forsetastˇl Ý landinu. Hann sat Ý embŠtti Ý tv÷ kj÷rtÝmabil og var­ einn af vinsŠlustu lei­togum Ý s÷gu landsins. Reagan forseti, lÚst 5. j˙nÝ 2004.
1992 Bill Clinton rÝkisstjˇri Ý Arkansas, kj÷rinn forseti BandarÝkjanna. Hann felldi George H. W. Bush sitjandi forseta, af valdastˇli. Clinton forseti, sat Ý embŠtti Ý tv÷ kj÷rtÝmabil, e­a allt til ßrsins 2001.
1995 Yitzhak Rabin forsŠtisrß­herra ═sraels, skotinn til bana ß ˙tifundi Ý Tel Aviv. Framlag hans til fri­ar Ý Mi­ Austurl÷ndum kosta­i hann lÝfi­, en ÷fgasinna­ur ma­ur skaut hann til a­ hefna fyrir fri­arsamkomulagi­ vi­ PalestÝnumenn. Ůjˇ­arsorg rÝkti Ý ═srael vegna andlßts forsŠtisrß­herrans. Ůjˇ­arlei­togar um allan heim fylgdu Rabin til grafar - fri­arferli­ fˇr af sporinu eftir dau­a Rabins.

Snjallyr­i­
Leadership and learning are indispensable to each other.
John F. Kennedy forseti BandarÝkjanna (1917-1963)


Engin fyrirs÷gn

George W. Bush og Samuel Alito

George W. Bush forseti BandarÝkjanna, tilkynnti ß bla­amannafundi Ý HvÝta h˙sinu Ý morgun a­ hann hef­i skipa­ dˇmarann Samuel Alito sem dˇmara vi­ HŠstarÚtt BandarÝkjanna. Er hann skipa­ur Ý rÚttinn sem eftirma­ur S÷ndru Day O'Connor, sem tˇk fyrst kvenna sŠti Ý rÚttinum ßri­ 1981. Er hann ■ri­ja dˇmaraefni­ sem skipa­ er Ý sta­ S÷ndru. Upphaflega, fyrr Ý sumar, haf­i forsetinn skipa­ John G. Roberts sem dˇmara vi­ rÚttinn. ═ kj÷lfar andlßts William H. Rehnquist forseta HŠstarÚttar, Ý haust, var Roberts skipa­ur Ý sta­ hans og var sta­festur sem forseti rÚttarins Ý lok september. Ůß skipa­i forsetinn Harriet Miers yfirl÷gfrŠ­ing HvÝta h˙ssins, sem dˇmara. Tilkynnt var ß fimmtudag a­ h˙n hef­i hŠtt vi­ a­ ■iggja ˙tnefninguna. Sřnt var a­ henni skorti nau­synlegan meirihluta Ý dˇmsmßlanefnd ÷ldungadeildar BandarÝkja■ings og Ý ■ingdeildinni sjßlfri. Andsta­a vi­ hana innan hins Ýhaldssama arms Rep˙blikanaflokksins var­ henni a­ falli - ßn ■ess stu­nings var borin von a­ h˙n hlyti tilskilinn stu­ning Ý ■inginu. ŮvÝ fˇr sem fˇr. Brotthvarf Miers frß ferlinu og erfi­leikar hennar Ý st÷­unni marka­i vandrŠ­alegt ßstand fyrir forsetann. Ůa­ er alltaf vandrŠ­alegt fyrir sitjandi forseta ■egar dˇmaraefni hans er ekki sta­fest af ■inginu e­a vi­komandi ney­ist til a­ bakka frß ferlinu vegna ■ess a­ ferli­ er stranda­ e­a sß sem forsetinn hefur vali­ missir baklandi­.

N˙ tekur Bush forseti engar ßhŠttur Ý st÷­unni. Skipa­ur er tryggur hŠgrima­ur - umfram allt tryggur Ýhaldsma­ur Ý lykilmßlum. Alito er mj÷g tryggur Ýhaldsma­ur hva­ var­ar ■au lykilmßl sem deilt hefur veri­ um seinustu ßrin. Hann er allavega talinn svo lÝkur hŠstarÚttardˇmaranum Ýhaldssama Antonin Scalia, a­ hann er almennt uppnefndur Scalito. Ůessi brandari er lÝfseigur og rifjast upp n˙ ■egar hann er or­inn ˙tnefndur dˇmari vi­ rÚttinn og ■arf a­ heyja barßttu Ý ■inginu fyrir sta­festingu. Bakgrunnur Alito er allavega mj÷g honum til styrktar hva­ var­ar stu­ning rep˙blikana Ý ■inginu. Bush ger­i sÚr allavega grein fyrir ■vÝ hva­a stu­ning ■arf til a­ dˇmaraefni­ komist heilt Ý land - vandrŠ­i Miers og harkaleg endalok sta­festingarferlisins sannfŠr­u hann vel um ■a­. ŮvÝ er skipa­ur tryggur Ýhaldsma­ur me­ ■Šr grunnsko­anir sem forsetinn telur ■urfa til a­ dˇmaraefni­ nßi Ý gegnum hi­ langvinna og har­vÝtuga ferli. B˙ast mß vi­ umtalsver­um deilum. N˙ er veri­ a­ fylla Ý skar­ S÷ndru, sem var ■ekkt sem swing vote Ý rÚttinum. B˙ast mß vi­ a­ demˇkratar berjist hatrammlega gegn ■vÝ a­ yfirlřstur Ýhaldsma­ur taki vi­ af S÷ndru. Ůegar hafa ■ekktir demˇkratar tjß­ andst÷­u sÝna vi­ Alito og lÝklegt a­ nokkur ßt÷k ver­i Ý ■inginu. Um mun meira er enda veri­ a­ spila n˙ en ■egar Roberts kom fyrir ■ingi­.

Samuel Alito er fŠddur Ý Trenton Ý New Jersey hinn 1. aprÝl 1950. Hann ˙tskrifa­ist frß Princeton-hßskˇla ßri­ 1972 og fˇr Ý Yale lagaskˇlann a­ ■vÝ loknu. Hann ˙tskrifa­ist ■a­an ßri­ 1975. ┴rin 1976-1977 starfa­i hann sem a­sto­arma­ur alrÝkisdˇmarans Leonard I. Garth. ┴rin 1977-1981 var Alito a­sto­ardˇmsmßlarß­herra New Jersey-fylkis. 1981-1985 var Alito a­sto­arma­ur Rex E. Lee lagasÚrfrŠ­ings HvÝta h˙ssins. ┴rin 1985-1987 var Alito a­sto­ardˇmsmßlarß­herra BandarÝkjanna, Ý rß­herratÝ­ Edwin Meese. 1987-1990 var Alito saksˇknari New Jersey-fylkis. Frß ßrinu 1990 hefur Alito veri­ alrÝkisdˇmari vi­ ßfrřjunardˇmstˇlinn Ý Philadelphiu. Alito og eiginkona hans, Martha, b˙a Ý West Caldwell Ý New-Jersey. Ůau eiga tv÷ b÷rn, soninn Phil og dˇtturina Lauru. Eins og sÚst ß verkum Alito hefur hann grÝ­arlega reynslu a­ baki og erfitt ver­ur a­ finna a­ verkum hans sem lagasÚrfrŠ­ings. Hann hefur ennfremur flutt tˇlf mßl fyrir HŠstarÚtti BandarÝkjanna og břr ■vÝ yfir vÝ­tŠkri reynslu. Ůa­ er enda rÚtt sem forsetinn sag­i Ý dag a­ Alito er einn virtasti og hŠfasti dˇmari Ý BandarÝkjunum.

Ver­ur merkilegt a­ fylgjast me­ ■vÝ er hann kemur fyrir dˇmsmßlanefndina og svarar ■ar spurningum um lagaleg ßlitaefni og hitamßl samtÝmans. Mß b˙ast vi­ ßt÷kum fyrir ■inginu vegna skipunar Bush forseta ß ka■ˇlikkanum Alito Ý HŠstarÚtt BandarÝkjanna. Ůar ver­a ßtakapunktarnir klassÝskir - en umfram allt har­ir. Ůar takast ß grunnpˇlar, me­ og ß mˇti Ýhaldss÷mum sjˇnarmi­um. Ver­ur sß slagur mj÷g hvass, enda mun sß sem tekur sŠti S÷ndru Day O'Connor Ý rÚttinum hafa umtalsver­ ßhrif ß skipan mßla ß komandi ßrum og framvindu hitamßlanna sem allir ■ekkja. ŮvÝ mß b˙ast vi­ a­ ■a­ muni reyna mj÷g bŠ­i ß Alito, sem berst fyrir sta­festingu ■ingsins, og ekki sÝ­ur Bush, sem skipar hann til setu Ý rÚttinum.

Fall BerlÝnarm˙rsins 1989

═ gŠrkv÷ldi horf­i Úg ß einn ■ßtt ˙r ■ßttar÷­ CNN: The Cold War. Ůar var um a­ rŠ­a ■ßtt um fall BerlÝnarm˙rsins. Mß fullyr­a a­ fall m˙rsins hinn 9. nˇvember 1989 hafi veri­ eitt skřrasta tßkn ■ess a­ kalda strÝ­i­ vŠri ß enda og komm˙nisminn Ý Evrˇpu vŠri a­ geispa golunni. Me­ falli m˙rsins birtust fyrstu skřru merki endaloka komm˙nistastjˇrna um mi­-Evrˇpu. Nokkrum d÷gum eftir fall m˙rsins fÚll A-■řska komm˙nistastjˇrnin og hinar fylgdu sÝ­ar ein af annarri. Endalok komm˙nistastjˇrnanna ur­u misjafnlega fri­samlegar Ý ■essum l÷ndum. ═ A-Ůřskalandi fÚll stjˇrnin me­ mj˙kum hŠtti, en t.d. Ý R˙menÝu kom til valdaskipta me­ harkalegum hŠtti og aft÷ku ß forsetahjˇnum landsins t.d. M˙rinn var reistur ßri­ 1961 til a­ koma Ý veg fyrir fˇlksflˇtta frß A-Ůřskalandi til V-BerlÝnar og var­ hann ß ■eim 28 ßrum sem hann stˇ­ ein af allra helstu tßknmyndum kalda strÝ­sins, ■essa merkilega tÝmabils. ┴ ■essum 28 ßrum og Ý kalda strÝ­inu voru r˙mlega 1.000 A-Ůjˇ­verjar drepnir ß flˇtta til vesturs.

9. nˇvember ver­ur Ý s÷gubˇkunum ßvallt dagur sem markar bŠ­i sigur frelsis og lř­rŠ­is Ý heiminum. Endalok BerlÝnarm˙rsins marka­i alheims■ßttaskil, fßum hef­i ˇra­ fyrir a­ fall hans yr­i me­ jafnrˇlegum hŠtti og raun bar vitni. Fˇlki­ vann sigur gegn einrŠ­isherrum og einrŠ­i me­ eftirminnilegum hŠtti ■ennan dag. ╔g gleymi aldrei ■essum degi og ■ßttaskilunum. ╔g var 12 ßra ■egar ■essi ■ßttaskil ur­u. Svipmyndirnar af almenningi hamrandi me­ sleggjum og h÷mrum ß m˙rnum gleymast aldrei. Eftirminnilegust er ■ˇ myndin af vinnuvÚlunum fella bita ˙r m˙rnum og ■egar fˇlki­ gekk yfir. Frelsi­ haf­i nß­ til hinna ■jß­u komm˙nistarÝkja. Ůetta voru a­ mÝnu mati hin stŠrstu ■ßttaskil endaloka komm˙nismans. EinrŠ­i­ var drepi­ ■etta nˇvemberkv÷ld Ý BerlÝn. SlÝkt augnablik gleymist a­ sjßlfs÷g­u aldrei. Allavega man Úg eftir ■essum degi eins og hann hef­i veri­ Ý gŠr. Sagan var ■arna a­ gerast - atbur­ur sem hˇf dˇmÝnˇfall komm˙nismans. Ůa­ er enn Ý dag gle­iefni a­ horfa ß ■essi miklu umskipti. Hvet alla til a­ sjß ■essa ■Štti.

VŠnn hamborgari

Hva­ er mßli­ me­ forsŠtisrß­herrann? N˙ er hann b˙inn a­ skipa einhverja ■ß tilgangslausustu nefnd sem Úg hef heyrt af til fj÷lda ßra. Um er nefnilega a­ rŠ­a nefnd sem (svo or­rÚtt sÚ vitna­ Ý or­agjßlfurstexta Stjˇrnarrß­sins) "greina ß vanda sem tengist ˇhollu matarŠ­i, offitu, ßtr÷skun og hreyfingarleysi og koma me­ till÷gur a­ samrŠmdum a­ger­um til a­ taka ß vandamßlum sem tengjast ■essu." Jahß, ■a­ er ekkert anna­ - gˇ­an daginn ma­ur minn, var­ mÚr a­ or­i vi­ a­ lesa ■essa frÚtt ß netinu. Hvernig ß nefnd einhverra besservissera fyrir sunnan a­ taka ß ■essu mßli? Er ■etta ekki bara enn ein nefndin sem sett er ß fyrir fˇlk sem ekkert a­ gera nema sitja ß nefndarfundum? Kannski drekka nefndarmenn kaffi og svolgra Ý sig sŠtabrau­sfˇ­ri ß ■essum fundum til a­ meta heilsusta­al ■jˇ­arinnar. ╔g er eins og vel hefur ß­ur komi­ fram algj÷rlega ß mˇti ■vÝ a­ rÝki­ eigi a­ setjast ni­ur ß bßsum sÝnum til a­ mˇta hva­ sÚ ÷­ru fˇlki hollt e­ur ei. Ůa­ ver­ur hver og einn landsma­ur a­ vega ■a­ og meta hva­ ■au setja ofan Ý sig e­a drekka, sama hvort ■a­ er hard liqueur, kaffisull e­a gosdrykkir. Ůa­ er mˇ­gun vi­ allt hugsandi fˇlk a­ setja ß stofn silkih˙funefnd til a­ rß­a hva­ Úg og nßgranni minn megum Úta e­a drekka.

ISG

Ůa­ bar til tÝ­inda undir lok sÝ­ustu viku a­ Ingibj÷rg Sˇlr˙n mŠtti me­ betlistafinn til ˙tger­armanna og tˇk lagi­: "╔g vil ganga ■inn veg - ef ■˙ vilt ganga minn veg" me­ grßtstafinn Ý kverkunum. Alveg sÚrdeilis hlŠgilegt. Ůar tala­i ISG me­ ■eim hŠtti a­ nß mŠtti sßttum ef a­eins yr­i fari­ eftir hennar leikreglum. Ůa­ fyrsta sem mÚr var­ a­ or­i vi­ ■essar fregnir var a­ n˙ vŠri greinilega or­i­ hart Ý ßri Ý Sollukoti Samfylkingarinnar. H˙n semsagt mŠtt til ˙tger­armannanna me­ blik Ý auga en kr÷fuspj÷ld ß lofti. Ůetta finnst flestum fyndi­ - ja nema flokksfÚl÷gum hennar (sem flestir hafa vit ß ■vÝ a­ segja ekki neitt um ■etta ˙tspil) og svo au­vita­ frjßlslyndum sem hafa misst grÝni­ og beina n˙ spjˇtum sÝnum a­ Samfylkingunni og lßta ■ingmenn flokksins hßtt ß bla­ursÝ­um sÝnum. LÝti­ endilega ß ■a­. En fyrir mig sem andstŠ­ing ISG og Samfylkingarinnar er ekki ˇnřtt a­ horfa ß ■etta fyrrum forsŠtisrß­herraefni Samfylkingarinnar Ý kosningunum 2003 Úta ofan Ý sig n˙ alla ■vŠluna um fyrningarlei­ina sem ■ß var lßtin falla. Skßl fyrir ■vÝ ßti Ingibjargar Sˇlr˙nar!

Vetur ß Akureyri

Ůa­ er bara a­ ver­a ansi jˇlalegt og notalegt hÚr nor­ur ß Akureyri. Ůa­ snjˇar og snjˇar - kominn ekta vetur me­ tilheyrandi frosti, skammdegi og kuldatÝ­. ١ a­ Úg sÚ ekki miki­ fyrir snjˇ finnst mÚr alltaf eitthva­ ansi rˇmantÝskt vi­ snjˇ og skammdegi­. N˙ styttist ˇ­um Ý heilagasta tÝma ßrsins - jˇlin sjßlf. Innan vi­ mßnu­ur er Ý upphaf a­ventunnar og upphaf jˇlaundirb˙ningsins. En Úg Štla a­ vona a­ ■a­ muni ekki massasnjˇa hÚr nŠstu vikurnar. Tel ■etta or­i­ notalegt og gott. Get sŠtt mig vi­ ■etta - ef ■etta helst svona. ١ a­ snjˇrinn sÚ rˇmantÝskur eru takm÷rk fyrir ÷llu ■ykir mÚr.

Saga dagsins
1955 MargrÚt prinsessa, tilkynnti formlega a­ h˙n muni ekki ganga a­ eiga heitmann sinn, Peter Townsend flotaforingja. Konungsfj÷lskyldan fÚllst ekki ß rß­ahag ■eirra vegna ■ess a­ Peter var frßskilinn. Peter var alla tÝ­ stˇra ßstin Ý lÝfi MargrÚtar og var­ ■a­ henni ■ungt a­ geta ekki gifst honum nema a­ ■urfa a­ fˇrna st÷­u sinni innan fj÷lskyldunnar og Ý valdar÷­inni. H˙n giftist 1960 og eigna­ist tv÷ b÷rn sÝ­ar. H˙n var alla tÝ­ Ý ßstarsorg vegna Peters og lauk hjˇnabandi hennar me­ skilna­i 1980. MargrÚt lÚst Ý febr˙ar 2002, en h˙n haf­i seinustu ßrin ßtt vi­ heilsuleysi a­ strÝ­a.
1984 Indira Gandhi forsŠtisrß­herra Indlands, myrt af sÝkhum sem komist h÷f­u Ý lÝfvar­asveit hennar og skutu hana Ý gar­i fyrir utan embŠttisb˙sta­ hennar Ý Nřju Delhi. Indira var kraftmesti stjˇrnmßlama­ur Indlands Ý nokkra ßratugi og leiddi Kongressflokkinn frß 1966 til dau­adags. H˙n var forsŠtisrß­herra landsins 1966-1977 og aftur frß 1980. Sonur hennar, Rajiv, tˇk vi­ v÷ldum Ý landinu nokkrum klukkutÝmum eftir lßt mˇ­ur sinnar. Ëeir­ir ur­u um allt landi­ Ý kj÷lfar dau­a hennar.
1993 ═talski leikstjˇrinn Federico Fellini lÚst Ý Rˇm, 73 ßra a­ aldri - var meistari Ý kvikmyndager­.
1997 Breska fˇstran, Louise Woodward, sakfelld fyrir a­ hafa valdi­ dau­a barns sem h˙n passa­i Ý Boston ■egar h˙n var ■ar au-pair. Var ors÷k andlßts barnsins sagt vera Shaken baby syndrome. Dˇmnum var sÝ­ar breytt Ý manndrßp af gßleysi og Louise fÚkk a­ halda aftur heim til Englands.
2003 Mahathir bin Mohamad lŠtur af embŠtti sem forsŠtisrß­herra MalasÝu eftir 22 ßra valdaferil.

Snjallyr­i­
Heyr himnasmi­ur
hvers skßldi­ bi­ur.
Komi mj˙k til mÝn
miskunnin ■Ýn.
ŮvÝ heiti eg ß ■ig,
■˙ hefur skaptan mig,
Úg er ■rŠllinn ■inn,
■˙ ert Drottinn minn.

Gu­, heit eg ß ■ig,
a­ grŠ­ir mig.
Minnst mildingur mÝn,
mest ■urfum ■Ýn.
Ry­ ■˙ r÷­la gramur,
rÝklyndur og framur,
h÷lds hverri sorg
˙r hjarta borg.

GŠt, mildingur mÝn,
mest ■urfum ■Ýn,
helst hverja stund
ß h÷lda grund.
Set, meyjar m÷gur,
mßlsefni f÷gur.
Íll er hjßlp af ■Úr
Ý hjarta mÚr.
Kolbeinn Tumason (1170-1208) (Heyr himnasmi­ur)

Fallegt ljˇ­ Kolbeins Tumasonar sem snertir alltaf streng Ý hjartanu mÝnu - Ý ■essu ljˇ­i er nŠm taug og tŠr sßl.


Engin fyrirs÷gn

Stefßn Fri­rik StefßnssonSunnudagspistillinn
sunnudagspistli Ý dag fjalla Úg um ■rj˙ frÚttamßl vikunnar:

- Ý fyrsta lagi fjalla Úg um nřlegan landsfund VG. Fer Úg yfir ni­urst÷­ur fundarins hva­ var­ar vinstrißherslur flokksins, r˙ssneska endurkosningu forystu flokksins og ■a­ hvernig forma­ur flokksins bi­la­i til Samfylkingarinnar um pˇlitÝsk samstarf ß komandi ßrum. SteingrÝmur J. allt a­ ■vÝ ÷skra­i fimm slagor­ bygg­ ß heiti fundarins: N┌NA vil Úg fara a­ fß a­ rß­a einhverju - N┌NA er komi­ a­ mÚr a­ fß a­ plotta - N┌NA er komi­ a­ okkur a­ stjˇrna en ekki Framsˇkn - N┌NA vil Úg a­ vi­ Samfylking byrjum saman - N┌NA ver­um vi­ a­ beygja til vinstri. ÍrvŠnting SteingrÝms J. var allavega greinileg og ■a­ var ˇneitanlega skondi­ a­ fylgjast me­ frÚttum af ■essum fundi ÷llum. Skiljanlegt er a­ SteingrÝmur J. sÚ or­inn hundlei­ur ß stjˇrnarandst÷­uverunni - eftir a­ hafa dvali­ ■ar 19 af 22 ßrum sÝnum ß ■ingi. Hann mß ■ˇ ekki gleyma ■eirri gullnu sta­reynd a­ ■a­ eru kjˇsendur sem hafa bari­ hann ni­ur Ý ■a­ hlutskipti. Kannski er ■a­ vegna ■ess a­ kjˇsendum hugnast ekki vinstrißherslurnar og rugli­ sem komm˙nÝskur afdalaflokkur frß fortÝ­inni bř­ur upp ß, ß okkar tÝmum.

- Ý ÷­ru lagi fjalla Úg um kvennafrÝdaginn, sem haldinn var Ý byrjun vikunnar. Hßtt Ý 50.000 manns, mest konur eins og fyrir ■rjßtÝu ßrum, komu saman Ý mi­borg ReykjavÝkur til a­ minnast tÝmamˇtanna, en 30 ßrum ß­ur h÷f­u konur komi­ saman af sama tilefni. Ůarna var a­ finna, rÚtt eins og 1975, fˇlk af ÷llum aldri og af ÷llum stÚttum. ═slenskar konur l÷g­u ni­ur vinnu klukkan 14:08 ■ann dag. S˙ tÝmasetning var vissulega tßknrŠn - enda h÷f­u konur ■ß unni­ fyrir launum sÝnum ef liti­ er til ■ess a­ ■Šr munu hafa um 64% af launum karla. Vinnudegi kvenna var ■ß loki­ sÚ liti­ til launamunar kynjanna. Konur ■essa lands eiga ■a­ skili­ a­ vinnuframlag ■eirra Ý sambŠrilegum st÷rfum og karla sÚ meti­ jafnt. JafnrÚtti ver­ur a­ standa undir nafni - me­ vi­eigandi a­ger­um. Kynbundinn launamunur er og ver­ur ˇe­lilegur.

- Ý ■ri­ja lagi fjalla Úg um nřtt og spennandi tÝmarit sem ber heiti­ Ůjˇ­mßl og hefur vaki­ athygli fyrir ßhugaver­ skrif um stjˇrnmßl. Hvet Úg alla lesendur til a­ fß sÚr riti­ og lesa ■a­. Allir ■eir sem ßhuga hafa ß ■jˇ­mßlum - stjˇrnmßlum samtÝma og fortÝ­ar hafa gaman af ■essu riti. Hlakkar mÚr til a­ lesa nŠsta tÝmarit af Ůjˇ­mßlum.


Kleifarvatn

Kleifarvatn

Las Ý vikunni aftur bestu skßlds÷gu ßrsins 2004 - Kleifarvatn eftir meistara Ýslenskra spennusagna, Arnald Indri­ason. H˙n var ennfremur s÷luhŠsta bˇkin fyrir seinustu jˇl - seldist Ý metupplagi. R˙mlega 30.000 eint÷k hafa selst af Kleifarvatni - er h˙n s÷luhŠsta skßldsaga ═slandss÷gunnar, hvorki meira nÚ minna. Hefur engin bˇk selst betur sÝ­an fari­ var a­ halda utan um s÷lu ß bˇkum hÚrlendis me­ ■eim hŠtti sem n˙ er, fyrir nokkrum ßratugum. Kom ■essi gˇ­i ßrangur engum ß ˇvart sem las bˇkina. Las Úg hana tvisvar Ý fyrra, um lei­ og h˙n kom ˙t og svo aftur yfir sjßlf jˇlin. N˙ ß seinustu ßrum hef Úg st˙dera­ miki­ Ý skßlds÷gum Arnaldar, en Úg er mikill unnandi spennusagna hans og ß ■Šr allar. SÚrstaklega er notalegt hvernig Arnaldur yfirfŠrir spennusagnaformi­ ß Ýslenskt samfÚlag og flÚttar persˇnurnar saman vi­ veruleika sem allir Šttu a­ geta kannast vi­. Ůetta er svo sannarlega spennusagnabˇk ß heimsmŠlikvar­a. A­ mÝnu mati er ■etta besta bˇk Arnaldar.

Sem jafnan fyrr er a­als÷guhetjan, Erlendur Sveinsson l÷gregluma­ur, og samstarfsfˇlk hans, ElÝnborg og Sigur­ur Ëli, sem ß­ur hafa komi­ vi­ s÷gu t.d. Ý Mřrinni, Grafar■÷gn og R÷ddinni. Segir frß ■vÝ a­ ■egar vatnsbor­ Kleifarvatns lŠkkar Ý kj÷lfar jar­skjßlfta finnst beinagrind af manni Ý sandinum sem vatni­ haf­i ß­ur huli­. Rannsaka Erlendur og a­sto­armenn hans mßli­ og lei­ir s˙ rannsˇkn ■au nokkra ßratugi aftur Ý tÝmann, til ■ess tÝma er hugsjˇnaeldur brann Ý brjˇsti fˇlks sem var sl÷kktur Ý vi­jum kalda strÝ­sins. S÷gu■rß­urinn er eins og jafnan fyrr hjß Arnaldi meistaralega spunninn og Šsispennandi. Hefur ■a­ veri­ alveg virkilega gaman a­ gleyma sÚr Ý sagnaheimi Arnaldar Ý gegnum tÝ­ina og lesa magna­a frßs÷gn hans ß m÷nnum og ekki sÝ­ur rannsˇkn ß vo­averkum sem spinna upp ß sig. Sem spennusagnah÷fundur er Arnaldur ß heimsmŠlikvar­a og hefur hann hloti­ al■jˇ­lega frŠg­ og hloti­ Glerlykilinn, norrŠnu glŠpasagnaver­launin, fyrir Mřrina og Grafar■÷gn.

Var Arnaldur tilnefndur loks til ═slensku bˇkmenntaver­launanna, fyrir ■essa bˇk. SlŠmt var a­ hann fÚkk ■au ekki - enda var Kleifarvatn langbesta skßldsaga ßrsins 2004, a­ mÝnu mati og margra fleiri. Hefur hann veri­ sni­genginn seinustu ßr, ■rßtt fyrir hvert meistaraverki­ ß eftir ÷­ru. ┴ ■ri­judag kemur ˙t nŠsta bˇk Arnaldar - Vetrarborgin. Ătla Úg a­ kaupa mÚr hana Ý vikunni og lesa hana fyrir helgina - af sama ßhuga og a­rar bŠkur ■essa gˇ­a meistara okkar Ý spennusagnaritun. Skrifa Úg um bˇkina ■egar Úg hef loki­ lestrinum.

Saga dagsins
1796 Dˇmkirkjan Ý ReykjavÝk var tekin formlega Ý notkun - h˙n er h÷fu­kirkja Ýslensku ■jˇ­kirkjunnar.
1934 Fyrri hluti skßlds÷gunnar SjßlfstŠtt fˇlk eftir Halldˇr Kiljan Laxness, kom ˙t. SÝ­ari hlutinn kom ˙t ßri sÝ­ar. SjßlfstŠtt fˇlk er meistaralega vel ritu­ bˇk - h˙n var valin bˇk 20. aldarinnar ßri­ 1999.
1973 Richard Nixon forseti BandarÝkjanna, rekur Elliot Richardson dˇmsmßlarß­herra, og William Ruckelshaus a­sto­ardˇmsmßlarß­herra, ˙r embŠttum sÝnum ■vÝ a­ ■eir h÷f­u ■ß neita­ a­ reka Archibald Cox sÚrstakan saksˇknara Ý Watergate-mßlinu, en hann haf­i ■ß gengi­ nŠrri forsetanum me­ ■vÝ a­ krefja hann um uppt÷kur af leynifundum hans me­ helstu rß­gj÷fum sÝnum. Nixon skipa­i Robert Bork sem dˇmsmßlarß­herra, og ■a­ var hann sem a­ lokum rak Cox. Framgangur rannsˇknar ß hneykslismßlinu var ■ˇ ekki st÷­vu­ ˙r ■essu og sÝ­ar komu Ý dˇmsmßlunum loks fram uppt÷kurnar frŠgu sem s÷nnu­u a­ Nixon forseti haf­i fulla vitneskju, allt frß ■vÝ Ý j˙nÝmßnu­i 1972, um innbroti­ Ý Watergate bygginguna og tˇk ■ßtt Ý yfirhylmingunni. Leiddi Watergate-mßli­ loks til afsagnar Nixons.
1974 Muhammad Ali endurheimtir heimsmeistaratitil sinn Ý boxi me­ ■vÝ a­ veita George Foreman ■ßverandi heimsmeistara, all■ungt roth÷gg Ý heimsfrŠgum boxbardaga kappanna Ý Kinshasa Ý Zaire.
1991 George H. W. Bush forseti BandarÝkjanna, setur fri­arrß­stefnu rÝkjanna Ý M-Austurl÷ndum Ý Madrid me­ rŠ­u ■ar sem hann hvatti bŠ­i Araba og ═sraeli til a­ horfa til framtÝ­ar en ekki fortÝ­ar ■egar ■eir settust a­ samningabor­inu. Um var a­ rŠ­a mj÷g s÷gulega rß­stefnu ■ar sem margir erkifjendur Ý stjˇrnmßlas÷gu svŠ­isins hittust Ý fyrsta skipti og rŠddu ■ß saman mßlefnin frß vÝ­u sjˇnarhorni og fˇru yfir st÷­una. Leiddu ■Šr til fri­arvi­rŠ­nanna Ý Oslˇ milli deilua­ila ßri­ 1993.

Snjallyr­i­
┴starstj÷rnu
yfir Hraundranga
skřla nŠturskř;
hlˇ h˙n ß himni,
hryggur ■rßir
sveinn Ý dj˙pum dali.

FjŠr er n˙ fagri
fylgd ■inni
sveinn Ý dj˙pum dali;
ßstarstjarna
yfir Hraundranga
skÝn ß bak vi­ skř.

Hßa skilur hnetti
himingeimur,
bla­ skilur bakka og egg;
en anda, sem unnast,
fŠr aldregi
eilÝf­ a­ skili­.
Jˇnas HallgrÝmsson skßld (1807-1845) (Fer­alok)

A­ mÝnu mati eitt af allra fallegustu ljˇ­um Ýslenskrar bˇkmenntas÷gu. Falleg frßs÷gn og nŠm tilfinning einkenna ■etta meistaraverk Jˇnasar - st÷k snilld.


Engin fyrirs÷gn

Harriet Miers

═ gŠr tilkynnti George W. Bush forseti BandarÝkjanna, Ý yfirlřsingu til fj÷lmi­la a­ Harriet Miers hef­i af■akka­ ˙tnefningu hans Ý embŠtti dˇmara vi­ HŠstarÚtt BandarÝkjanna. Leystist me­ ■vÝ eitt stŠrsta vandamßl forsetans - enda haf­i blasa­ vi­ a­ skipun Miers vŠri str÷ndu­ og h˙n myndi ekki hljˇta sta­festingu ■ingsins Ý ■vÝ ferli sem brßtt myndi hefjast Ý dˇmsmßlanefnd ÷ldungadeildar BandarÝkja■ings. Engu a­ sÝ­ur markar brotthvarf Miers frß ferlinu vandrŠ­i fyrir forsetann. Ůa­ er alltaf vandrŠ­alegt fyrir sitjandi forseta ■egar dˇmaraefni hans er ekki sta­fest af ■inginu e­a vi­komandi ney­ist til a­ bakka frß ferlinu vegna ■ess a­ ferli­ er stranda­ e­a sß sem forsetinn hefur vali­ missir baklandi­. Fyrst Ý sta­ ßttu flestir von ß a­ forsetinn myndi nß a­ berja saman stu­ning vi­ Miers. Miers ßtti enga dˇmarasetu a­ baki og var ˇskrifa­ bla­ Ý m÷rgum helstu lykilmßlum seinustu ßra: t.d. samkynhneig­, fˇsturey­ingar og fleira. ═haldssamir voru mj÷g Ý vafa um a­ h˙n vŠri sß Ýhaldssami lagasÚrfrŠ­ingur sem Bush forseti, sag­i a­ h˙n vŠri. Tˇku hŠgrisinnu­ustu rep˙blikanarnir hana Ý raun aldrei Ý sßtt og ■vÝ fˇr sem fˇr. H˙n var­ a­ bakka frß draumastarfinu - sem dˇmarasŠti Ý HŠstarÚtti BandarÝkjanna er Ý raun.

Ýtarlegum pistli ß vef SUS Ý dag fjalla Úg um ■essi tÝ­indi - jafnframt um vandrŠ­in sem ste­ja n˙ a­ Bush forseta. Um ■essar mundir er ßr li­i­ frß ■vÝ a­ hann var endurkj÷rinn forseti BandarÝkjanna. Hann bar ■ß siguror­ af John Kerry ÷ldungadeildar■ingmanni frß Massachusetts, Ý j÷fnum og spennandi kosningaslag. Tˇkst honum ■ß a­ hljˇta meira en helming greiddra atkvŠ­a og 286 kj÷rmenn - en 270 kj÷rmenn ■arf til a­ hljˇta lyklav÷ldin Ý HvÝta h˙sinu. Ůa­ haf­i ■ß ekki gerst Ý 16 ßr, e­a sÝ­an fa­ir forsetans vann sigur Ý forsetakosningunum 1988, a­ frambjˇ­andi hlyti meira en helming greiddra atkvŠ­a. Bush var fyrst kj÷rinn Ý embŠtti­ ßri­ 2000, ■ß mj÷g naumlega. Hann hefur ■vÝ sigra­ Ý tvennum forsetakosningum og getur ekki bo­i­ sig fram aftur. Bush hefur jafnan tekist a­ koma ÷flugur ˙r erfi­leikum og sta­i­ af sÚr allar ßrßsir andstŠ­inga sinna. Ůa­ er alveg ˇhŠtt a­ fullyr­a a­ Bush forseti sÚ n˙ ■essa oktˇberdaga a­ glÝma vi­ mestu erfi­leika ß forsetaferli sÝnum. Ekki a­eins mŠlist persˇnulegt fylgi forsetans hi­ lŠgsta ß forsetaferli hans heldur hafa nßnir samstarfsmenn hans flŠkst Ý hneykslismßl og rannsˇkn ß ■vÝ hvort ■eir hafi gerst brotlegir vi­ l÷g vegna uppljˇstrana um starfsmann leyni■jˇnustunnar, CIA.

Vi­ hafa svo bŠst erfi­leikarnir vegna skipunar forsetans ß Miers sem dˇmara vi­ hŠstarÚtt. Skipun Miers Ý rÚttinn var vissulega nokku­ s÷guleg - enda var h˙n a­eins ■ri­ja konan sem skipu­ haf­i veri­ til setu Ý rÚttinum. Fyrst Ý sta­ benti flest til ■ess a­ h˙n yr­i skrautfj÷­ur fyrir forsetann - en andsta­a hŠgriarms Rep˙blikanaflokksins ger­i forsetanum erfitt fyrir. N˙ er h˙n hinsvegar hŠtt vi­ tilnefninguna og ■ßttaskil hafa or­i­ hjß henni. Eins og flestir vita er hŠstirÚttur BandarÝkjanna stjˇrnlagadˇmstˇll og ■vÝ dŠmir hann fyrst og fremst Ý mßlum sem rÝsa vegna ßgreinings um stjˇrnarskrß BandarÝkjanna. Dˇmarar vi­ rÚttinn eru ekki bundnir neinum aldursm÷rkum og eru ■vÝ skipa­ir til dau­adags, nema ■eir bi­jist lausnar frß setu ■ar e­a gerast sekir um brot ß l÷gum og ver­a vegna ■ess a­ lßta st÷rfum. Ver­ur dˇmaraefni forsetans a­ hljˇta sta­festingu meirihluta ÷ldungadeildar BandarÝkja■ings og ■vÝ er forsetinn au­vita­ ekki einrß­ur um ■a­ hverjir veljast ■ar til setu. Ůann stu­ning vanta­i Ý tilfelli Miers og ■vÝ stranda­i ferli­. Hi­ merkilega var undir lokin a­ demˇkratar v÷r­u Miers en hŠgrisinna­ir rep˙blikanar vildu hana ekki. ═ fyrrnefndum pistli fjalla Úg meira um persˇnu Miers og bakgrunn hennar - ■a­ sem mikilvŠgt er a­ fara yfir Ý mßlinu.

N˙ blasir vi­ Bush forseta a­ velja nřtt dˇmaraefni. VŠntanlega mun hann hugsa sig vel um ß­ur en hann velur einhvern til setu Ý rÚttinum. Hann vir­ist hafa misreikna­ sig svakalega ■egar hann valdi Miers - tali­ a­ h˙n myndi ver­a sta­fest ■rßtt fyrir allt og myndi kannski fß vŠgari me­fer­ vegna ■ess a­ h˙n vŠri kona. Endalok ■essarar skipunar Ý rÚttinn hefur vissulega ska­a­ hann og varla ver­ur ana­ a­ vali nřs dˇmara, sem leysa mun af S÷ndru Day'O Connor, fyrstu konuna sem tˇk sŠti Ý rÚttinum, ßri­ 1981. Mun Bush vŠntanlega skipa tryggan Ýhaldsmann til setu n˙ og tekur engar ßhŠttur. Horfir hann ■ar vŠntanlega til ■ess st÷­ugleika sem einkenndi allt ferli­ vi­ skipun John G. Roberts Ý rÚttinn, en hann vakti athygli fyrir ÷fluga og vir­ulega framkomu fyrir dˇmsmßlanefndinni. Var­ andsta­a lÝtil vi­ skipun hans Ý forsetastˇl rÚttarins, en hann tˇk vi­ forystu hans af William H. Rehnquist, sem lÚst Ý haust. Brotthvarf Harriet Ellan Miers frß str÷ndu­u sta­festingarferli vegna sŠtis Ý hŠstarÚtt BandarÝkjanna markar allavega s˙rsŠt ■ßttaskil hjß forsetanum. VŠntanlega er honum lÚtt a­ ■essu hitamßli sÚ loki­, en jafnframt hugsi yfir framtÝ­inni.

Au­ur Au­uns

═ byrjun vikunnar minntu Ýslenskar konur ß st÷­u sÝna Ý samfÚlaginu me­ fj÷lmennum ˙tifundi Ý mi­borg ReykjavÝkur – rÚtt eins og ■Šr ger­u sama dag ■rem ßratugum ß­ur. Fundurinn sendi nokku­ sterk skilabo­ – framlag kvenna til samfÚlagsins skiptir mßli. ┴n ■ess framlags f˙nkerar samfÚlagi­ ekki. Ůau skilabo­ voru jafnvel enn sterkari n˙ en ß sama degi ■rem ßratugum ß­ur. Miki­ hefur veri­ rŠtt og rita­ um mikilvŠgi kvennafrÝdags. ═ pistli ß vef SUS Ý vikunni ■ˇtti mÚr rÚtt a­ minna ß framlag sjßlfstŠ­iskvenna Ý jafnrÚttisbarßttu Ý pˇlitÝk. Eins og flestir vita sitja tvŠr sjßlfstŠ­iskonur Ý rÝkisstjˇrn n˙. Alls hafa fimm sjßlfstŠ­iskonur seti­ Ý rÝkisstjˇrn ß ■eim 35 ßrum sem li­i­ hafa frß ■vÝ a­ Au­ur Au­uns tˇk sŠti Ý rÝkisstjˇrn, fyrst kvenna. ═ pistlinum fjalla­i Úg sÚrstaklega um Au­i. H˙n var ein af fyrstu konunum sem m÷rku­u sÚr sess Ý stjˇrnmßlas÷guna fyrir stjˇrnmßla■ßtt÷ku ß vettvangi borgarstjˇrnar og ■ings, og hlaut h˙n Švarandi sess Ý stjˇrnmßlas÷gu landsins fyrir a­ ver­a fyrsta konan sem var­ borgarstjˇri og rß­herra. ═ pistlinum bar Úg fram spurningu til ■eirra kvenna sem tala fyrir ■vÝ a­ hei­ra framlag kvenna Ý stjˇrnmßlastarfi - hvenŠr Štla ■Šr a­ hefja barßttu fyrir ■vÝ a­ til s÷gunnar komi stytta af Au­i Ý mi­bŠ ReykjavÝkur?

(╔g vil ■akka vefnum akureyri.net fyrir a­ birta ■ennan pistil minn ß vef sÝnum.)

Gregory Peck Ý To Kill a Mockingbird

Ůa­ hefur veri­ nˇg um a­ vera Ý vikunni. Var veikur meginpart hennar. Hinsvegar gat ma­ur lÝti­ pßsa­ sig og nˇg a­ gera. Stjˇrnmßlanßmskei­i­ er byrja­ og Ý m÷rg horn a­ lÝta vegna ■ess. Ůa­ hefur gengi­ alveg mj÷g vel ■ar. Eftir a­ hafa veri­ allt gŠrkv÷ldi­ ■ar kom Úg heim og horf­i, enn einu sinni, ß kvikmyndina To Kill a Mockingbird. Enn Ý dag hrÝfur leikarinn Gregory Peck ßhorfendur Ý ˇskarsver­launahlutverki sÝnu sem l÷gma­urinn Atticus Finch Ý ■essu meistaraverki frß ßrinu 1962. Ůetta er glŠsilega s÷g­ saga um hugrekki, hugsjˇn og persˇnulega sannfŠringu l÷gmanns sem tekur a­ sÚr mßlsv÷rn bl÷kkumanns sem ßkŠr­ur er fyrir a­ hafa mis■yrmt hvÝtri konu Ý smßbŠ Ý Su­urrÝkjum BandarÝkjanna. ═ myndinni, sem bygg­ er ß ver­launaskßlds÷gu Harpers Lee frß ßrinu 1960, leikur Brock Peters, verkamanninn Tom Robinson, hinn meinta glŠpamann. ═ fyrstu lÝtur ˙t fyrir a­ mßlsv÷rn hans sÚ me­ ÷llu vonlaus enda eru fordˇmar samfÚlagsins rÚttlŠtinu yfirsterkara. En Atticus tr˙ir statt og st÷­ugt ß sakleysi skjˇlstŠ­ings sÝns og er tilb˙inn a­ leggja allt Ý s÷lurnar til a­ sanna mßl sitt um lei­ og hann ■arf a­ vernda fj÷lskyldu sÝna fyrir andstŠ­ingum sÝnum. HßklassÝskt meistaraverk - heilsteypt saga um mannrÚttindi, lÝfsvir­ingu og sÝ­ast en ekki sÝst rÚttlŠti.

GÝsli Marteinn BaldurssonVilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson

Ůa­ hefur varla fari­ framhjß neinum a­ prˇfkj÷r SjßlfstŠ­isflokksins Ý borginni ver­ur eftir viku. Flestallir frambjˇ­endur b˙nir a­ opna vefi og e­a kosningaskrifstofur og kynna ■ar sig og sÝn mßlefni. Hef Úg fylgst me­ ■essu prˇfkj÷ri ˙r nokkrum fjarska og haft gaman af a­ fylgjast me­ prˇfkj÷rsslagnum. Hafa lÝtil ßt÷k svosem bein veri­ - enda eru flokksfÚlagar a­ takast ß Ý gˇ­u um sŠti og ßhrif Ý gegnum ■a­. A­alßt÷kin eru enda borgarstjˇrnarkosningarnar - ■ar ver­a menn a­ vinna saman a­ ■vÝ a­ vinna meirihluta Ý borgarstjˇrn. SÚrstaklega hef Úg tala­ mßli yngri frambjˇ­endanna. Ůa­ er alveg klßrt Ý mÝnum huga a­ frambjˇ­endur ß Heimdallar aldri ver­a a­ koma ■ar vel ˙t. SÚrstaklega hef Úg ekki fari­ leynt me­ a­ Úg vil a­ GÝsli Marteinn vinni - en hann er ÷flugur og gˇ­ur ma­ur sem Úg hef ■ekkt nokkurn tÝma og Úg sty­ ßfram til a­ lei­a flokkinn - inn Ý nřja tÝma. Bß­ir eru hann og Vilhjßlmur Ů. mŠtir menn og tryggt a­ flokknum ver­ur vel střrt sama hvor vinnur. En Úg vil a­ unga fˇlkinu sÚ treyst fyrir forystunni og ■vÝ er Úg hiklaust ■eirrar sko­unar a­ GÝsli Marteinni eigi a­ fß tŠkifŠri­ til a­ lei­a flokkinn - og vonandi munu sem flestir ß ungli­aaldri nß ÷ruggu sŠti ß frambo­slista.

Kastljˇs

Ůess var minnst bŠ­i Ý Kastljˇsi og ═slandi Ý dag ß mi­vikudagskv÷ld a­ ßratugur vŠri li­inn frß snjˇflˇ­inu ß Flateyri. Var fjalla­ um mßli­ me­ nŠmum og tilfinningarÝkum hŠtti ß bß­um st÷­vum. SÚrstaklega var mj÷g ßhrifarÝkt a­ horfa ß Kastljˇs, en ■ar var vi­tal vi­ EirÝk Gu­mundsson og R÷gnu Ëladˇttur. ═ flˇ­inu lÚst eldri dˇttir ■eirra, Svana EirÝksdˇttir, en yngri dˇttir ■eirra, Sˇley, fannst lifandi Ý r˙stum h˙ssins ßtta tÝmum eftir a­ flˇ­i­ fÚll. Ůau misstu allar sÝnar veraldlegu eigur Ý flˇ­inu. Var eins og fyrr segir mj÷g ßhrifarÝkt a­ horfa ß vi­tali­ og heyra lřsingar ■eirra ß ■essum degi og sorginni sem ■au ur­u fyrir og hvernig ■au horf­ust Ý augu vi­ hana. Kannast Úg ÷rlÝti­ vi­ ■essa fj÷lskyldu, en sonur ■eirra, Ëli Írn, er gˇ­vinur minn. Er a­dßunarvert hversu heilsteypt ■au hafa horfst Ý augu vi­ framtÝ­ina eftir ■etta mikla ßfall sem ■au ur­u fyrir. Mj÷g ßhrifarÝkt var svo a­ fylgjast me­ stemmningunni fyrir vestan ß minningarath÷fninni og eins og fyrr vann fr˙ VigdÝs hug og hjarta allra landsmanna me­ framkomu sinni ß ■essum degi.

Saga dagsins
1780 Reynista­arbrŠ­ur l÷g­u af sta­ ˙r ┴rnessřslu nor­ur Kj÷l vi­ fimmta mann, me­ 180 kindur og 16 hesta - ■eir fˇrust Ý aftakave­ri Ý Kjalhrauni. Almennar s÷gur segja a­ andi ■eirra sÚ ■ar enn.
1848 Dˇmkirkjan Ý ReykjavÝk var endurvÝg­ eftir endurbŠtur - h÷fu­kirkja Ýslensku ■jˇ­kirkjunnar.
1886 Grover Cleveland forseti BandarÝkjanna, vÝgir frelsisstyttuna Ý New York - h˙n var gj÷f Frakka.
1962 K˙budeilunni lřkur - John F. Kennedy forseti BandarÝkjanna, tilkynnir a­ hŠttußstandi­ sÚ li­i­ hjß og a­ SovÚtmenn hafi lßti­ undan og h÷rfa­ frß K˙bu. HŠttußstand var Ý deilunni Ý 13 daga.
1987 Spjall■ßtturinn ┴ tali hjß Hemma Gunn, var Ý fyrsta skipti ß dagskrß RÝkissjˇnvarpsins - var­ langvinsŠlasti spjall■ßttur Ýslenskrar sjˇnvarpss÷gu og var ß dagskrß Sjˇnvarpsins Ý tŠpan ßratug.

Snjallyr­i­
Og ■vÝ var allt svo hljˇtt vi­ helf÷r ■Ýna
sem hef­i kl÷kkur gÝgjustrengur brosti­.
Og enn Úg veit margt hjarta harmi losti­
sem hugsar til ■Ýn alla daga sÝna.

En me­an ßrin ■reyta hj÷rtu hinna
sem horf­u eftir ■Úr Ý sßrum trega
■ß blˇmgast enn og blˇmgast Švinlega
■itt bjarta vor Ý hugum vina ■inna.
Tˇmas Gu­mundsson skßld (1901-1983) (Hi­ bjarta vor)

Fallegt ljˇ­ borgarskßldsins Tˇmasar - Ý ■essu ljˇ­i er nŠm taug og falleg sßl.


Engin fyrirs÷gn

┴ratugur frß snjˇflˇ­inu ß Flateyri

Flateyri

═ dag er ßratugur li­inn frß snjˇflˇ­inu mannskŠ­a ß Flateyri. Mikill harmur var kve­inn yfir ÷llum landsm÷nnum a­ morgni fimmtudagsins 26. oktˇber 1995, er ■essar nßtt˙ruhamfarir ri­u yfir. 20 manns lÚtu lÝfi­ ■ar, ■ar af fj÷ldi barna og margir misstu ■ar allt sitt og sÝna nßnustu Šttingja. Ůa­ h÷gg sem Vestfir­ingar ur­u fyrir ß ■eim degi og ß­ur sama ßr er snjˇflˇ­ fÚll Ý S˙­avÝk snertu vi­ allri ■jˇ­inni. ═slendingar stˇ­u ■ß eins og jafnan ß slÝkum stundum saman Ý ˇrj˙fanlegri heild og mŠttu ■vÝ sem a­ h÷ndum bar me­ samhug Ý verki. Ůessi kaldi fimmtudagur Ý oktˇbermßnu­i fyrir ßratug mun aldrei lÝ­a mÚr ˙r minni. Daginn ß­ur og um nˇttina haf­i gengi­ yfir Nor­urland sem og mestallt landi­ n÷turlegt kuldave­ur me­ blindbyl. ╔g man vel eftir ■essum morgni. ╔g vakna­i vi­ blindbyl og ni­inn Ý ˇve­rinu hÚr ß Akureyri um sexleyti­ um morguninn. ËfŠrt var or­i­ um allan bŠ og ve­urofsinn enn ■ˇnokkur Ý upphafi ■essa dags. Um sj÷leyti­ um morguninn heyr­i Úg Ý ˙tvarpinu frÚtt ■ar sem tilkynnt var Ý fyrsta skipti um snjˇflˇ­i­. Eftir ■vÝ sem lei­ ß morguninn ur­u frÚttir Ýtarlegri og umfang ■essa skelfilega atbur­ar var­ manni meira ljˇs. Ůa­ var dapurlegt a­ heyra frÚttirnar berast og heyra meira um ■a­ sem gerst haf­i.

Ůa­ var sannkalla­ ßfall a­ heyra fyrstu frÚttir af ■essu snjˇflˇ­i ■ennan morgun og heyra nßnari frÚttir af gangi mßla eftir ■vÝ sem lei­ ß daginn. Hugur minn og allra landsmanna var ß Flateyri - hjß ■eim sem h÷f­u misst allt sitt, bŠ­i veraldlegar eigur sem og ■a­ sem mest er um vert Ý lÝfinu, Šttingjar og vinir. FrÚttir ■essa tÝma koma upp Ý huganum ß ■essum tÝmamˇtum - tÝ­arandinn og sorgin eru enn sterk Ý huga mÝnum, sem og eflaust flestra sem upplif­u ■ennan tÝma. Um var a­ rŠ­a mannskŠ­ustu nßtt˙ruhamfarir Ý s÷gu landsins Ý marga ßratugi. ┴ ■essum n÷turlega vetrardegi lÚtu tveir tugir landsmanna lÝfi­ ß heimilum sÝnum, ■vÝ sem heilagast er, og eftir stˇ­u Šttingjar Ý sorg. Ůetta var tÝmi sem greyptist Ý hjarta allra sem upplif­u ■ß, allavega hva­ mig var­a­i. ╔g ■ekkti engan af ■eim sem lÚtu lÝfi­ fyrir vestan en ■ekki til fˇlks sem bjˇ ß sta­num. Haf­i Úg komi­ ■anga­ og ■ekkti ■vÝ sta­inn og vissi vel um lei­ og fyrstu frÚttir bßrust hversu miki­ skar­ vŠri komi­ Ý ■ennan litla og heillandi bŠ vestur ß fj÷r­um. H÷ggi­ mikla, var­ einkennandi nŠstu vikurnar, bŠ­i Ý hjarta Vestfir­inga og ekki sÝ­ur landsmanna allra.

VigdÝs Finnbogadˇttir forseti

Ekki gleymist mÚr nÚ ÷­rum sem upplif­u ■essa dimmu oktˇberdaga framganga VigdÝsar Finnbogadˇttur ■ßverandi forseta ═slands, og DavÝ­s Oddssonar ■ßverandi forsŠtisrß­herra, sem fˇru vestur og sřndu a­standendum sam˙­ sÝna vi­ minningarath÷fn sem haldin var til hei­urs hinum lßtnu. Samhugur ═slendinga Ý h÷rmungum ßrsins 1995 gleymast ekki okkur sem upplif­um ■essa k÷ldu daga og geymast Ý hjartanu um eilÝf­. Sterkust var minningin um framlag VigdÝsar. H˙n fˇr vi­ allar minningarathafnir og jar­arfarir - h˙n var­ ■ßtttakandi Ý sorg fj÷lskyldna sem misst h÷f­u nßna Šttingja. H˙n tˇk ■ßtt Ý sorgarferlinu - hugga­i fˇlk og styrkti me­ nŠrveru sinni og hlřlegum or­um. ╔g tel a­ VigdÝs hafi aldrei ß sÝnum forsetaferli risi­ hŠrra sem ■jˇ­h÷f­ingi ═slendinga og sem persˇnan ß valdastˇlnum en ■essa dimmu oktˇberdaga, me­ ■vÝ a­ sřna styrk sinn Ý verki og hugga ■ß sem misst h÷f­u allt sitt. Er enda engin fur­a a­ VigdÝs sÚ Flateyringum kŠr - h˙n er enda ■ar Ý dag og dvelur me­ Flateyringum ß ■essum degi, er ßratugur er li­inn. Mun h˙n ■ar flytja Ý kv÷ld rŠ­u og minnast tÝmamˇtanna.

┴ ■essum degi fŠri Úg Flateyringum kŠrar kve­jur - ■eir hafa haft stu­ning ■jˇ­arinnar Ý gegnum ■etta ßfall og hloti­ gˇ­an styrk Ý gegnum allt sem yfir ■ß hefur duni­. ┴ ■essum degi er vi­eigandi a­ hugsa­ sÚ til baka og fari­ yfir ■etta ßfall sem er enn ofarlega Ý huga Vestfir­inga, sem og allra landsmanna. Fj÷lmi­lar hafa fjalla­ um ■etta vel og Ýtarlega Ý allan dag - n˙ sem fyrir ßratug sřna ═slendingar allir samhug Ý verki.

Saga dagsins
1927 GagnfrŠ­askˇlanum ß Akureyri var veitt formlega leyfi til a­ ˙tskrifa nemendur sem st˙denta - samhli­a ■eim breytingum var nafni skˇlans breytt og hÚt hann eftir ■a­ Menntaskˇlinn ß Akureyri.
1951 Winston Churchill komst aftur til valda Ý breskum stjˇrnmßlum eftir nauman kosningasigur. Churchill sat ß­ur sem forsŠtisrß­herra Bretlands ß strÝ­sßrunum, 1940-1945, en leiddi flokk sinn Ý stjˇrnarandst÷­u Ý sex ßr. Churchill lÚt af embŠtti og hŠtti Ý pˇlitÝk 1955 - hann lÚst ßri­ 1965.
1965 Reykjanesbraut, milli KeflavÝkur og Hafnarfjar­ar, var formlega opnu­ til umfer­ar - var fyrsti eiginlegi ■jˇ­vegurinn sem var lag­ur bundnu slitlagi - fyrst Ý sta­ var vegatollur ■ar innheimtur.
1986 HallgrÝmskirkja Ý ReykjavÝk var vÝg­ - h˙n var reist til minningar um sr. HallgrÝm PÚtursson.
1995 20 manns fˇrust ■egar snjˇflˇ­ fÚll ˙r Skollahvilft ß bygg­ina ß Flateyri vi­ Ínundarfj÷r­ klukkan fj÷gur a­ nˇttu. Strax eftir a­ flˇ­i­ fÚll tˇkst a­ bjarga sex m÷nnum ß lÝfi og fjˇrum um hßdegi­. Hundru­ manna tˇku ■ßtt Ý leit og bj÷rgun, en erfitt var a­ komast ■anga­ vegna ve­urs, einungis var fŠrt ■anga­ sjˇlei­ina. Aftakave­ur var ˙t um allt land ß ■essum degi og verst ß Vestfj÷r­um. Snjˇflˇ­i­ ß Flateyri er eitt mannskŠ­asta snjˇflˇ­ Ý s÷gu landsins. Ůjˇ­arsorg var Ý landinu vegna ■essara h÷rmulegu nßtt˙ruhamfara, t.d. fˇru ■ßv. forseti og forsŠtisrß­herra vestur til a­ hughreysta fˇlk sem ßtti um mj÷g sßrt a­ binda ■ar og voru vi­st÷dd minningarath÷fn ß ═safir­i.

Snjallyr­i­
Vi­ andv÷rpum hljˇ­lßt en huglei­um ■ˇ
hve h÷ggi­ var miki­ er bygg­ina slˇ.
H˙n magnar sÝn ßhrif svo or­laus og skřr
s˙ allsherjar sorg er ß Flateyri břr.

Og lÚtt er a­ tßrast ß lÝ­andi stund
og leita sem vinur ß syrgjenda fund;
Ý harmanna tÝbrß ■au titra svo gl÷ggt
■au tuttugu hj÷rtu sem brustu svo sn÷ggt.

Vi­ barnshjarta­ syrgjum er sviplega brast
og sjˇmannsins handtaki­, ÷ruggt og fast
og alla ■ß kosti sem fˇru svo fljˇtt
Ý framhlaupi dau­ans ß skelfingarnˇtt.

Svo bi­jum vi­ Gu­ a­ hann gefi ■ann fri­
sem grŠ­ir og lÝknar og una mß vi­.
Og al■jˇ­ar sam˙­ sÚ sřnileg gj÷r­
Ý sorginni miklu vi­ Ínundarfj÷r­.
Gu­mundur Ingi Kristjßnsson skßld (1907-2002) (Sorg ß Flateyri)

Fallegt ljˇ­ skßldsins ˙r Ínundarfir­inum Ý kj÷lfar snjˇflˇ­sins ß Flateyri - tßknrŠnn endir ß bloggfŠrslu ß ■essum degi.


Engin fyrirs÷gn

Kvennafundur ß Ingˇlfstorgi - 24. oktˇber 2005

═ gŠr voru ■rÝr ßratugir li­nir frß hinum s÷gulega kvennafrÝdegi. 24. oktˇber 1975 tˇku Ýslenskar konur sÚr frÝ ß degi Sameinu­u ■jˇ­anna ß al■jˇ­legu kvennaßri, til a­ sřna fram ß mikilvŠgi starfa kvenna Ý ■jˇ­fÚlaginu. AthafnalÝf Ý landinu lama­ist ■ß a­ miklu leyti. ┴ LŠkjartorgi Ý ReykjavÝk var ß ■essum degi haldinn fundur sem tŠplega 30.000 manns sˇttu, nŠr eing÷ngu konur. Fundurinn marka­i upphaf jafnrÚttisbarßttu kvenna og leiddi til stofnunar Kvennalista 1982 - eflaust ßtti fundurinn lÝka s÷guleg ßhrif sem leiddu til ■ess a­ VigdÝs Finnbogadˇttir gaf kost ß sÚr til forsetaembŠttis ßri­ 1980 og nß­i kj÷ri. Ůessa s÷gulega dags var minnst Ý gŠr, ■rem ßratugum sÝ­ar, me­ barßttufundi kvenna ß Ingˇlfstorgi. Hßtt Ý 50.000 manns, mest konur eins og fyrir ■rjßtÝu ßrum, komu saman Ý mi­borg ReykjavÝkur Ý gŠr til a­ minnast tÝmamˇtanna. Ůar var a­ finna fˇlk af ÷llum aldri og af ÷llum stÚttum. ═slenskar konur l÷g­u ni­ur vinnu klukkan 14:08 Ý gŠr. S˙ tÝmasetning er vissulega tßknrŠn - enda h÷f­u konur ■ß unni­ fyrir launum sÝnum ef liti­ er til ■ess a­ ■Šr munu hafa um 64% af launum karla. Vinnudegi kvenna var ■ß loki­ sÚ liti­ til launamunar kynjanna.

ËhŠtt er a­ segja a­ auglřsingaherfer­ VerslunarmannafÚlags ReykjavÝkur Ý sÝ­asta mßnu­i, ■ar sem varpa­ er athyglisver­u ljˇsi ß launamun kynjanna, hafi hitt Ý mark. ═ auglřsingunum sßum vi­ ■ekkta ═slendinga Ý ÷­rum kynjahlutverkum. V÷ktu auglřsingarnar athygli ß ■vÝ ■arfa umrŠ­uefni sem launamunur kynjanna vissulega er. ═ ■essum auglřsingum birtust t.d. Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra og varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins, og GÝsli Marteinn Baldursson varaborgarfulltr˙i, Ý merkilegu ljˇsi. Ůessar auglřsingar hˇfu nau­synlega umrŠ­u ß nřtt plan og vakti ■÷rf ß lÝflegri umrŠ­u um mßli­ - sem ■Šr og ger­u. Eins og vita­ er, er launamunur kynjanna algj÷rlega ˇe­lilegur og leitt a­ ß okkar tÝmum sÚ hann enn til sta­ar. Ůa­ eru eiginlega merkilegustu skilabo­ kvennafrÝdagsins ßri­ 2005 a­ ekki hafi tekist a­ laga ■essi mßl ÷ll sem mˇtmŠlt var a­ vŠru Ý ˇlestri ß ßrinu 1975. Konur ■essa lands eiga ■a­ skili­ a­ vinnuframlag ■eirra Ý sambŠrilegum st÷rfum og karla sÚ meti­ jafnt. JafnrÚtti ver­ur a­ standa undir nafni - me­ vi­eigandi a­ger­um. Kynbundinn launamunur er og ver­ur ˇe­lilegur. ┴ ßrinu 2005 er ekkert anna­ vi­eigandi en a­ hann hverfi!

╔g vil nota tŠkifŠri­ og grat˙lera konum me­ gŠrdaginn. ŮŠr sřndu og s÷nnu­u ■ß, rÚtt eins og fyrir ■rem ßratugum, hversu mikilvŠgur hluti samfÚlagsins ■Šr eru. SamfÚlagi­ f˙nkerar ekki ßn ■eirra. Ůa­ er vel vi­ hŠfi a­ ■Šr minni ß st÷­u sÝna - n˙ ■arf a­ tryggja a­ konur fßi jafnmiki­ greitt fyrir sambŠrileg st÷rf og karlmenn. Anna­ kemur ekki til greina. Ůa­ a­ svona dag ■urfi ■rem ßratugum eftir hinn ÷fluga kvennafrÝdag 1975 segir sÝna s÷gu. ╔g er alinn upp af ÷flugum konum og hef alla tÝ­ meti­ mikils framlag ■eirra Ý mitt lÝf - ■Šr kenndu mÚr alveg grÝ­arlega miki­. Ef Úg lÝt til baka og hugsa um hvar Úg lŠr­i mest ß lÝfi­ hugsa Úg fljˇtt til mˇ­ur÷mmu minnar, SigurlÝnar Kristmundsdˇttur, f÷­ur÷mmu minnar, H÷nnu Stefßnsdˇttur og ÷mmusystur, Hugr˙nar Stefßnsdˇttur. ŮŠr ˇlu mig upp sem persˇnu og kenndu mÚr a­ meta lÝfi­ og grunn ■ess Ý raun. Ůa­ framlag er ˇmetanlegt og Úg tel ■vÝ jafnrÚtti skipta alveg grÝ­arlega miklu mßli. Ůa­ ■arf ■vÝ ekki a­ kenna mÚr eitt nÚ neitt Ý ■eim efnum. Ůeir sem ■ekkja mig og mÝnar sko­anir Ý jafnrÚttismßlum vita hvar Úg stend Ý ■essum efnum.

═ tilefni kvennafrÝdagsins er vi­ hŠfi a­ ˇska Ýslenskum konum innilega til hamingju me­ daginn.

OktavÝa Jˇhannesdˇttir

Prˇfkj÷r Samfylkingarinnar hÚr ß Akureyri ver­ur Ý nŠstu viku. Ef marka mß frÚttir mun ■ar ver­a kosi­ ß milli tˇlf einstaklinga um fj÷gur efstu sŠti listans. Ůeir sem lenda ne­ar eru ekki ÷ruggir ß lista. Er fyrirkomulagi­ eins og hjß VG Ý borginni - a­eins geta tvŠr konur og tveir karlar komist Ý gegn Ý ÷rugg sŠti. OktavÝa Jˇhannesdˇttir, eini bŠjarfulltr˙i Samfylkingarinnar hÚr ß Akureyri, ßkva­ a­ gefa ekki kost ß sÚr Ý prˇfkj÷ri­ og vÝkur h˙n ■vÝ ˙r bŠjarstjˇrn eftir komandi kosningar. OktavÝa hefur veri­ Ý bŠjarstjˇrn samfellt frß ßrinu 1998, fyrstu fj÷gur ßrin fyrir Akureyrarlista vinstri manna, og ■ß Ý meirihlutasamstarfi vi­ okkur sjßlfstŠ­ismenn. Frß 2002 hefur OktavÝa veri­ bŠjarfulltr˙i Samfylkingarinnar. Ůa­ hefur blasa­ vi­ seinustu vikurnar a­ OktavÝa myndi ekki fara fram, enda vi­ ramman reip a­ draga. Varama­ur hennar Ý bŠjarstjˇrn, Hermann Jˇn Tˇmasson, ßkva­ a­ gefa kost ß sÚr til lei­togast÷­unnar og ■ˇtti flestum ljˇst a­ OktavÝa hef­i ßtt erfi­an slag fyrir h÷ndum - hef­i h˙n gefi­ kost ß sÚr. Ver­ur frˇ­legt a­ sjß hva­ OktavÝa tekur sÚr fyrir hendur er h˙n vÝkur ˙r bŠjarstjˇrn. Persˇnulega vil Úg ■akka OktavÝu fyrir ßgŠt samskipti Ý pˇlitÝk hÚr Ý bŠ og ˇska henni gˇ­s gengis ß nřjum vettvangi - hva­ svo sem h˙n tekur sÚr n˙ fyrir hendur er h˙n vÝkur ˙r bŠjarpˇlitÝk.

Um fyrsta sŠti­ takast Hermann Jˇn og nafni hans, Hermann Ëskarsson, forma­ur kj÷rdŠmisrß­s Samfylkingarinnar Ý NA. Ůa­ ver­ur merkilegt a­ sjß hvor ■eirra muni vinna prˇfkj÷ri­ og hvernig munurinn ver­i ß milli ■eirra Ý atkvŠ­um tali­, er yfir lřkur. Ůeir nafnar takast vŠntanlega ß Ý brˇ­erni, en ljˇst er a­ sß sem tapar slagnum tapar nokkru. Annar er varabŠjarfulltr˙i, hinn forma­ur kj÷rdŠmisrß­s flokksins. Bß­ir vilja lei­a listann. Ennfremur er Ý frambo­i ┴sgeir Magn˙sson sem leiddi Akureyrarlistann ßri­ 1998 og var­ forma­ur bŠjarrß­s ß ■vÝ kj÷rtÝmabili, en var­ svo undir Ý lei­togabarßttunni hjß Samfylkingunni ßri­ 2002 fyrir OktavÝu. Hann tˇk ■ß ekki sŠti ß frambo­slista og hŠtti Ý bŠjarmßlum. N˙ kemur hann aftur - og sŠkist merkilegt nokk bara eftir ■ri­ja sŠti flokksins. Hann vill vera me­ greinilega - en hefur ekki ambisjˇnir Ý lei­togastˇl. Kannski hann Štli sÚr a­ ver­a barßttuma­ur flokksins Ý bŠnum. Frˇ­legt hva­ forystumenn SamfylkingarfÚlaga Ý bŠnum segja annars um ■a­. Um anna­ sŠti­ takast ß ■Šr Helena Karlsdˇttir og Sigr˙n Stefßnsdˇttir.

Ůa­ blasir vi­ a­ kona ver­i Ý ÷­ru sŠtinu - enda karl Ý hinu fyrsta. Ůetta ver­ur merkilegt prˇfkj÷r - og ljˇst a­ ekki ver­a allir sßttir a­ ■vÝ loknu. Kannski fßum vi­ a­ sjß s÷mu fřluna gjˇsa upp ■arna og var­ fyrir ■rem ßrum ■egar ┴sgeiri Magn˙ssyni var hafna­ Ý loku­u forvali innan flokksins.

Abba

Haldi­ var upp ß hßlfrar aldar afmŠli Eurovision, s÷ngvakeppni evrˇpskra sjˇnvarpsst÷­va, sÝ­astli­i­ laugardagskv÷ld. Sß Úg ekki ˙tsendinguna en horf­i ß uppt÷ku af henni Ý gŠrkv÷ldi. Var ßnŠgjulegt a­ horfa ß ■essa skemmtilegu ath÷fn - kynna sÚr ■ar ■ekkt l÷g keppninnar seinustu hßlfu ÷ldina og merkilega s÷gulega punkta keppninnar samhli­a ■vÝ. Vegna afmŠlisins var vali­ besta lag keppninnar seinustu hßlfu ÷ldina. Ůa­ kom fßum ß ˇvart a­ sigurlagi­ ß ■essu tÝmabili var Waterloo, sem hljˇmsveitin Abba flutti Ý s÷ngvakeppninni Ý Bretlandi ßri­ 1974. Er ■a­ a­ mÝnu mati ennfremur besta lag keppninnar. Vel var vali­ Ý a­draganda keppninnar en ■ar var hŠgt a­ kjˇsa ß milli fjˇrtßn laga sem sett hafa svip sinn ß s÷gu keppninnar. Eins og ßvallt ■egar fari­ er yfir langan feril og vali­ ß milli merkra s÷gulega punkta vantar alltaf eitthva­ inn Ý sem manni hef­i ■ˇtt geta­ sˇma­ sÚr vel ■ar. Vanta­i a­ mÝnu mati fj÷lda laga sem skara­ hefur fram ˙r ß sÝ­ustu hßlfu ÷ld og hef­i geta­ hloti­ meiri hei­urssess en ÷nnur l÷g. En ■a­ er eins og ■a­ er, segi Úg bara.

Ni­ursta­an er glŠsileg og vel vi­eigandi. Fß l÷g hafa sett sterkari svip ß tˇnlistars÷guna en Waterloo - var­ ■a­ enda upphaf a­ merkum frŠg­arferli sŠnsku sveitarinnar Abba, sem starfa­i af krafti Ý um ßratug og sigra­i heiminn. ═ ÷­ru sŠti Ý kosningunni var­ Volare, sem heitir rÚttu nafni Nel blu, di pinto di blu en ═talinn Domenico Modugno s÷ng ■a­ ßri­ 1958. ═ 3. sŠti var­ Hold me now sem Johnny Logan s÷ng til sigurs ßri­ 1987. Hef Úg aldrei veri­ neinn Šstur Eurovision-a­dßndi - ß t.d. ekkert complete safn laga ■ess en hef fylgst me­ eins og flestir. Hversu oft hefur ma­ur ekki heyrt Jˇn Ý nŠsta h˙si segjast ekki fylgjast me­ en hann er svo fyrsti ma­ur a­ skjßnum ß hverju ßri. M÷rg l÷g Ýslensk sem erlend Ý s÷gu keppninnar eru eftirminnileg. Íll erum vi­ annars a­dßendur keppninnar - hvert ß sinn hßtt. En ■a­ er alltaf gaman a­ fallegum l÷gum - sem vekja athygli og eignast sta­ Ý hjartanu.

Pßll Magn˙sson ˙tvarpsstjˇri

Ůa­ hefur varla fari­ framhjß neinum a­ Pßll Magn˙sson ˙tvarpsstjˇri, birtist n˙ ß sjˇnvarpsskjßm landsmanna Ý hverri viku og les frÚttir Ý kv÷ldfrÚttatÝma RÝkissjˇnvarpsins. Hefur ■etta mŠlst misjafnlega vel fyrir og er umdeilt me­al sumra, a­ ■vÝ er vir­ist. Er einsdŠmi a­ ˙tvarpsstjˇri lesi frÚttir Ý sjˇnvarpi. Mark˙s Írn Antonsson las kv÷ldfrÚttir 30. september 1991, ß 25 ßra afmŠli Sjˇnvarpsins. Mark˙s Írn var einn af fyrstu sjˇnvarpsfrÚttam÷nnum ■jˇ­arinnar og las hann frÚttir vegna afmŠlisins ■etta kv÷ld merkisafmŠlis Sjˇnvarpsins ■etta afmŠliskv÷ld, ßsamt Magn˙si Bjarnfre­ssyni. Var ■a­ engin tilviljun, en ■eir lßsu frÚttir Ý fyrsta sjˇnvarpsfrÚttatÝmanum hÚrlendis Ý oktˇberbyrjun 1966. Sß munur er ■ˇ ß a­ Mark˙s Írn var ■ß ekki starfandi ˙tvarpsstjˇri, heldur borgarstjˇri. Pßll tˇk sŠti Loga Bergmanns Ei­ssonar, er hann fˇr yfir ß St÷­ 2. Er a­ mÝnu mati varla hŠgt a­ kvarta yfir komu Pßls ß skjßinn. Hann er a­ mÝnu mati einn allra besti frÚtta■ulur Ý Ýslenskri sjˇnvarpss÷gu - hefur allt til a­ prř­a sem ■arf Ý starfi­. SÝ­asta laugardagskv÷ld ger­i Pßll grÝn a­ ■essu me­ kostulegum hŠtti - er hann lÚk sjßlfan sig Ý hinum řmsu st÷rfum hjß R┌V. Sßst ■ar vel a­ Pßll hefur h˙mor - fyrst og fremst fyrir sjßlfum sÚr.

SjßlfstŠ­isflokkurinn

Stjˇrnmßlaskˇli SjßlfstŠ­isflokksins hÚr ß Akureyri hefst Ý kv÷ld. Ůß munu Arnbj÷rg Sveinsdˇttir ■ingflokksforma­ur, og Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir bŠjarfulltr˙i, ver­a me­ frams÷gur. Arnbj÷rg, sem setur nßmskei­i­, fjallar um sjßvar˙tvegsmßl en Sigr˙n Bj÷rk um sveitarstjˇrnarmßl. Er um a­ rŠ­a fyrsta kv÷ldi­ af sex ■ar sem fjalla­ er um fj÷lda ßhugaver­ra mßlefna. ┴ nßmskei­inu ver­ur m.a. fjalla­ um sjßvar˙tvegsmßl, heilbrig­ismßl, menntamßl, sveitarstjˇrnarmßl, rŠ­umennsku- og framkomu, frÚtta- og greinaskrif, umhverfismßl, samg÷ngumßl, stjˇrnskipan og stjˇrnsřslu, sjßlfstŠ­isstefnuna og SjßlfstŠ­isflokkinn. Um er a­ rŠ­a fj÷lbreytt og gott nßmskei­ sem haldi­ er fyrir sjßlfstŠ­isfÚl÷gin hÚr ß Akureyri. Mun nßmskei­i­ standa allt til 15. nˇvember, en ■vÝ lřkur me­ pallbor­sumrŠ­um ■ar sem fyrir sv÷rum ver­a Kristjßn ١r J˙lÝusson bŠjarstjˇri og lei­togi bŠjarstjˇrnarflokks SjßlfstŠ­isflokksins ß Akureyri, ١ra ┴kadˇttir forseti bŠjarstjˇrnar, og Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir bŠjarfulltr˙i.

Saga gŠrdagsins
1970 Salvador Allende kj÷rinn forseti Chile - honum var steypt af stˇli Ý valdarßni hersins 1973.
1975 KvennafrÝdagurinn - Ýslenskar konur tˇku sÚr frÝ ß degi Sameinu­u ■jˇ­anna ß al■jˇ­legu kvennaßri, til a­ sřna fram ß mikilvŠgi starfa kvenna Ý ■jˇ­fÚlaginu. AthafnalÝf Ý landinu lama­ist a­ miklu leyti. ┴ LŠkjartorgi Ý ReykjavÝk var haldinn fundur sem 25.000 manns sˇttu, nŠr eing÷ngu konur. Fundurinn marka­i upphaf jafnrÚttisbarßttu kvenna og leiddi til stofnunar Kvennalista 1982.
1975 Sjˇnvarps˙tsendingar Ý lit hˇfust hÚr ß landi - deilur voru uppi um hvort Štti a­ taka upp lita˙tsendingar og var tekist ß Ý ■ings÷lum um hvort Štti a­ hafa litasjˇnvarp e­a auka dagskrßrger­.
2002 L÷gregla handtˇk John Allen Muhammad og Lee Boyd Malvo - ■eir hÚldu Ýb˙um ß Washington-svŠ­inu Ý greipum ˇttans um margra vikna skei­ me­ ■vÝ a­ skjˇta ß fˇlk me­ vei­iriffli ˙r launsßtri. Ůeir myrtu alls 10 manns Ý oktˇber 2002 og sŠr­u nokkra. Muhammad var dŠmdur til dau­a fyrr ß ■essu ßri og Malvo var dŠmdur Ý lÝfstÝ­arfangelsi. Bß­um dˇmunum var svo ßfrřja­ til HŠstarÚttar.
2003 Concorde flugvÚl fer Ý sÝ­ustu flugfer­ina - ßkve­i­ haf­i veri­ a­ hŠtta a­ flj˙ga me­ Concorde eftir h÷rmulegt slys ß Charles De Gaulle flugvelli Ý ParÝs 25. j˙lÝ 2000 ■ar sem 113 lÚtust.

Saga dagsins
1875 Fyrsta borgaralega hjˇnavÝgslan hÚr ß landi fˇr fram Ý Vestmannaeyjum, me­ leyfi konungs.
1937 Ljˇsafossst÷­in var gangsett - me­ ■vÝ jˇkst afl ß svŠ­i rafveitu RVK um r˙m 13.000 hest÷fl.
1976 ElÝsabet II Englandsdrottning, opna­i formlega ■jˇ­leikh˙s Bretlands, eftir m÷rg ßr Ý byggingu.
1993 Jean Chretien var­ forsŠtisrß­herra Kanada - hann sat ß valdastˇli allt til desember 2003.
2002 Íldungadeildar■ingma­urinn Paul Wellstone frß Minnesota, ferst Ý flugslysi ßsamt eiginkonu sinni Sheilu og dˇtturinni Marciu, Ý N-Minnesota ß kosningafer­alagi. Hann var fyrst kj÷rinn Ý ÷ldungadeildina ßri­ 1990 og endurkj÷rinn 1996. ═ kosningunum 11 d÷gum sÝ­ar var Walter Mondale fyrrum varaforseti BandarÝkjanna, frambjˇ­andi demˇkrata Ý sta­ hans. Hann tapa­i kosningunum fyrir Norm Coleman sem vann nauman sigur ■rßtt fyrir andlßt Wellstone, sk÷mmu fyrir kj÷rdaginn.

Snjallyr­i­
Svo er um Švi
÷ldungamanna
sem um sumar
sˇl fram runna;
hnÝga ■eir ß haustkv÷ldi
hÚrvistardags
hˇglega og blÝ­lega
fyrir hafsbr˙n dau­ans

Grßti ■vÝ hÚr enginn
g÷fugan f÷­ur
harmi ■vÝ hÚr enginn
h÷f­ingja li­inn;
fagur var hans lÝfsdagur,
en fegri er upp runninn
dřr­ardagur hans
hjß drottni lifanda.
Jˇnas HallgrÝmsson skßld (1807-1845) (H÷f­inginn)

Jˇnas HallgrÝmsson var skßld tilfinninga og sannra hughrifa - ■etta ljˇ­ hans um hinn fallna h÷f­ingja snertir streng Ý hjartarˇt minni. Fallegt og tilfinninganŠmt ljˇ­.


Engin fyrirs÷gn

Stefßn Fri­rik StefßnssonSunnudagspistillinn
sunnudagspistli Ý dag fjalla Úg um ■rj˙ frÚttamßl vikunnar:

- Ý fyrsta lagi fjalla Úg um ■řsk stjˇrnmßl, en stˇru flokkarnir Ý landinu hafa sami­ um stjˇrnarsamstarf sÝn ß milli, svonefnda stˇru samsteypu. Ver­ur Angela Merkel kanslari, Ý sta­ Gerhard Schr÷der sem hefur veri­ Ý ■vÝ embŠtti Ý r˙m sj÷ ßr. Blasa m÷rg vandamßl vi­ nřrri stjˇrn og umfangsmikil ˙rlausnarefni. Vi­ haf­i blasa­ a­ ekkert anna­ stjˇrnarmynstur gat gengi­ vi­ breyttar a­stŠ­ur Ý ■řskum stjˇrnmßlum eftir kosningarnar 18. september ■ar sem hvorug valdablokkin nß­i starfhŠfum meirihluta. Hefur stjˇrn af ■essu tagi ekki veri­ myndu­ sÝ­an ß mi­jum sj÷unda ßratug, en h˙n sat ßrin 1966-1969. Ůa­ eru ■vÝ ˇneitanlega ■ßttaskil n˙ ■egar samkomulag milli stˇru flokkanna blasir vi­. Brotthvarf Schr÷ders ˙r mi­punkti ■řskra stjˇrnmßla markar ■ßttaskil - hann hefur veri­ lykilspilari Ý ■řskum stjˇrnmßlum undanfarinn ßratug. Hann var lengi forsŠtisrß­herra Ý heimahÚra­i sÝnu, Ne­ra-Saxlandi. Hann var­ kanslari Ůřskalands Ý september 1998 eftir sigur vinstriflokkanna Ý ■ingkosningum. Ver­ur merkilegt a­ sjß hvernig Merkel muni ganga Ý embŠtti.

- Ý ÷­ru lagi fjalla Úg um skipan Bush forseta ß Harriet Miers sem dˇmara vi­ HŠstarÚtt BandarÝkjanna, sem vir­ist Štla a­ ver­a umdeild mj÷g. Heldur koma ■ˇ deilurnar upp ß skondnum sta­ a­ margra mati. J˙, ■a­ eru einmitt Ýhaldss÷mustu stu­ningsmenn forsetans sem skora n˙ ß hann a­ draga skipun Miers til baka og velja anna­ dˇmaraefni. Margir spyrja sig eflaust af hverju ■eir lßti til skarar skrÝ­a gegn Miers og vali hennar Ý rÚttinn. J˙, ■eir eru hrŠddir um a­ h˙n ver­i andstŠ­a ■ess sem menn telja a­ h˙n sÚ er h˙n er komin Ý rÚttinn. Miers ß ekki neina dˇmarasetu a­ baki og er ˇskrifa­ bla­ Ý m÷rgum helstu lykilmßlum seinustu ßra: t.d. hva­ var­ar samkynhneig­, fˇsturey­ingar og fleira. Er andsta­an svo langt gengin a­ Bush hefur or­i­ a­ verja vali­.

- Ý ■ri­ja lagi fjalla Úg um kostulegar till÷gur Arnar Sigur­ssonar arkitekts ß landsfundi fyrir viku, og snerust a­ mestu um andst÷­una vi­ ReykjavÝkurflugv÷ll. Ůrßtt fyrir ˇlÝkar sko­anir nefndarmanna Ý samg÷ngunefnd ß landsfundi um tilvist vallarins nß­ist samsta­a um or­alag Ý ßlyktunina Ý endal÷gum dr÷gum sem fyrir fundinn fˇru ß sunnudeginum. Var ■a­ ßnŠgjuleg ni­ursta­a - miki­ gle­iefni a­ svo skyldi vera. Ůa­ virtist ß fundunum nefndarinnar svo a­ Írn tŠki undir mßlami­lun Ý mßlinu og lag­i hann ekki fram neinar till÷gur beint Ý a­ra ßtt ■ar inni. Ůa­ kom ■vÝ mj÷g ß ˇvart a­ sjß till÷gur hans - sem voru felldar ß landsfundinum, sem er miki­ gle­iefni.

A­ lokum fjalla Úg um styrk Eddu Hei­r˙nar Backman, sem berst n˙ vi­ MND-sj˙kdˇminn. Dß­ist Úg a­ ■eim styrk hennar sem sßst Ý tveim sjˇnvarpsvi­t÷lum nřlega. Er ekki anna­ hŠgt en a­ skrifa um ■au vi­t÷l - en Úg, eins og margir fleiri, hrifust af ■vÝ hvernig Edda Hei­r˙n horfist Ý augu vi­ sj˙kdˇminn, barßttu lÝfs sÝns.


Ůjˇ­mßl

Ůjˇ­mßl

Nřlega kom ˙t athyglisvert tÝmarit a­ nafni Ůjˇ­mßl, Ý ritstjˇrn Jakobs F. ┴sgeirssonar. Ůar er a­ finna frˇ­legar og gˇ­ar greinar sem fjalla um řmislegt merkilegt, jafnt Ý stjˇrnmßlum sem ■jˇ­mßlum. ═ ■essu fyrsta riti Ůjˇ­mßls, sem Štla­ er a­ koma ˙t fjˇrum sinnum ß ßri, er a­ finna fj÷lbreyttar greinar. Ůarna er a­ finna Ýtarlega grein eftir Magn˙s ١r Gylfason um pˇlitÝska s÷gu R-listans, sem eins og flestir vita hefur n˙ geispa­ golunni, og ■ar er a­ sjßlfs÷g­u rakin sagan af valdatÝmanum sem hefur einkennst af Švintřrafjßrfestingum og st÷­nun umfram allt. Jˇhannes Nordal, fyrrum se­labankastjˇri, ritar merkilega grein um s÷gu Stjˇrnarrß­s ═slands.

Pßll Vilhjßlmsson, bla­ama­ur, ritar Ý tÝmariti­ grein um stjˇrnmßlaferil DavÝ­s Oddssonar, sem n˙ hefur viki­ af hinu pˇlitÝska svi­i og teki­ vi­ embŠtti se­labankastjˇra, eftir a­ hafa veri­ forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins Ý 14 ßr, ■ar af forsŠtisrß­herra ═slands samfellt Ý 13 ßr af ■essum 14. Er ekki ofs÷gum sagt a­ skrif Pßls um DavÝ­ sÚu merkileg. Eins og flestir vita er Pßll ritari Samfylkingarinnar Ý Su­vesturkj÷rdŠmi. Auk Pßls rita Jˇnas H. Haralz, fyrrum bankastjˇri Landsbankans, og MatthÝas Johannessen, fyrrum ritstjˇri Morgunbla­sins, greinar um DavÝ­. Af ÷­ru efni mß nefna frˇ­lega grein Gl˙ms Jˇns Bj÷rnssonar um Samfylkinguna. Ůar er t.d. a­ finna margar skondnar lřsingar ß ■essum flokki, sem vert er a­ mŠla me­.

Ennfremur mß vekja athygli ß grein Ůorbj÷rns Broddasonar, prˇfessors, ■ar sem hann dŠmir bˇk Ëlafs Teits Gu­nasonar, Fj÷lmi­lar 2004. Eins og flestir vita er Ůorbj÷rn fyrrum borgarfulltr˙i Al■ř­ubandalagsins og ■vÝ au­vita­ fjarri ■vÝ samherji h÷fundar bˇkarinnar Ý stjˇrnmßlum. Bj÷rn Bjarnason, dˇmsmßlarß­herra, skrifar vettvangsgrein um stjˇrnmßlin Ý riti­ og vÝkur ■ar au­vita­ a­ ■eim stˇrtÝ­indum sem ur­u me­ brotthvarfi DavÝ­s Oddssonar ˙r stjˇrnmßlum. ┴sta M÷ller, al■ingisma­ur, sem tˇk sŠti ß ■ingi Ý sta­ DavÝ­s, ritar Ý Ůjˇ­mßl ennfremur mj÷g merkilega grein um rß­herraßbyrg­.

Er vel ■ess vir­i fyrir ßhugamenn um stjˇrnmßl og gˇ­ og vel Ýgrundu­ skrif um stjˇrnmßl og mßlefni samtÝmans, sem og sagnfrŠ­ilegar pŠlingar a­ lÝta ß Ůjˇ­mßl.

Saga dagsins
1956 Ů˙sundir ungverja mˇtmŠla komm˙nistastjˇrn landsins og krefjast almennra mannrÚttinda - stjˇrn landsins bar­i ni­ur mˇtmŠlin me­ har­ri hendi me­ beitingu valds nokkrum d÷gum sÝ­ar.
1973 Richard Nixon forseti, sam■ykkir a­ afhenda dˇmstˇlum hljˇ­ritanir ß tr˙na­arsamt÷lum ˙r forsetaskrifstofunni vegna Watergate-mßlsins. HŠstirÚttur landsins haf­i ß­ur skipa­ honum a­ afhenda segulb÷ndin. A­eins var birtur hluti spˇlanna ß ■essum tÝmapunkti, h÷f­a ■urfti fleiri mßl til a­ fß ÷ll g÷gnin. Birting ■eirra sumari­ 1974 leiddi Ý ljˇs a­ forsetinn haf­i fulla vitneskju, allt frß j˙nÝ 1972 ß innbrotinu Ý Watergate bygginguna og tˇk ■ßtt Ý yfirhylmingu mßlsins. Leiddi mßli­ til afsagnar Nixons forseta, 9. ßg˙st 1974. Hann var­ fyrstur af forsetum landsins til a­ segja af sÚr embŠtti.
1976 Nřr flugv÷llur vi­ Sau­ßrkrˇk tekinn Ý notkun - nefndur eftir Alexander Jˇhannessyni rektor.
2002 TÚtÚnskir uppreisnarmenn taka r˙mlega 700 manneskjur Ý gÝslingu Ý ■jˇ­leikh˙sinu Ý Moskvu - gÝslat÷kunni lauk tveim sˇlarhringum sÝ­ar ■egar yfirv÷ld rÚ­ust inn Ý leikh˙si­ og sprautu­u gasi ■ar inn. Allir uppreisnarmennirnir voru drepnir Ý innrßs hersins Ý h˙si­, auk ■eirra lÚtust um 120 gÝslar.
2003 George W. Bush forseti BandarÝkjanna, ßvarpar ßstralska ■ingi­ - neyddist til a­ gera hlÚ ß rŠ­unni vegna hrˇpa frß ■ingm÷nnum grŠningja sem mˇtmŠltu mj÷g, einkum vegna ═raksstrÝ­sins.

Snjallyr­i­
BŠrinn stendur vi­ botn ß l÷ngum fir­i
Blßir ßlar Ý sˇlskininu loga
١ kann ÷­rum a­ ■ykja meira vir­i,
a­ ■orskur og koli fylla alla voga.
Hvernig sem blŠs, er fj÷r­urinn alltaf fagur.
Fßir heillu­u lengur gamla vini.
Hann skÝn, ■egar ljˇmar ß lofti hei­ur dagur
Hann leiftrar Ý stjarnanna dřr­ og mßnaskini.

Vi­ borgarans augum blasa fjallatindar
brekkur og hlÝ­ar vaxnar grŠnu lyngi.
Sunnan af hei­um koma vorsins vindar
og vilja, a­ ßr og lŠkir me­ ■eim syngi.
Ůß leysir Ýsa, fuglar koma og kvaka.
┴ kv÷ldin ro­na bj÷rgin og taka undir.
Nˇttina birtir, villtir vŠngir blaka.
Veturinn kve­ur og bř­ur gˇ­ar stundir.
DavÝ­ Stefßnsson skßld frß Fagraskˇgi (1895-1964) (BŠrinn vi­ fj÷r­inn)

Ein af perlunum hans DavÝ­s frß Fagraskˇgi - hÚr er ort um bŠinn fagra vi­ fj÷r­inn nor­an hei­a. SŠtt og heilsteypt ljˇ­ sem lřsir vel hinum fagra Eyjafir­i.


Engin fyrirs÷gn

David DavisDavid Cameron

Lei­togakj÷ri­ Ý breska ═haldsflokknum er hafi­ af fullum krafti. Ferli­ vegna lei­togakj÷rsins hˇfst formlega fyrr Ý ■essum mßnu­i er Michael Howard lei­togi flokksins frß ßrinu 2003, ba­st lausnar. Ůa­ ger­i hann Ý lok flokks■ings ═haldsflokksins sem haldi­ var Ý Blackpool fyrri hluta mßna­arins. Fimm h÷f­u tilkynnt frambo­ ■egar frambo­sfrestur rann ˙t: David Cameron, Kenneth Clarke, David Davis, Liam Fox og Malcolm Rifkind. Ůar sem ekki nß­ist samsta­a um a­ breyta l÷gum um vali ß lei­toga flokksins fˇr ■vÝ svo a­ lei­togakj÷ri­ fer fram me­ sama hŠtti og er forveri Michael Howard ß lei­togastˇli, Iain Duncan Smith, var valinn Ý lei­togakj÷ri ßri­ 2001. Ůa­ er me­ ■eim hŠtti a­ ■ingflokkurinn křs me­ ˙tslßttarfyrirkomulagi ß milli lei­togaefnanna ■anga­ til a­ tveir standa eftir. Um ■ß munu svo flokksmenn kjˇsa Ý pˇstkosningu nŠstu vikurnar. Svo fˇr a­ Rifkind drˇ frambo­ sitt til baka Ý sÝ­ustu viku og eftir stˇ­u ■vÝ fjˇrir Ý lei­togakj÷ri innan ■ingflokksins. ┴ ■ri­judaginn fˇr fyrsta umfer­ lei­togakj÷rsins fram Ý ■ingflokknum.

Ůß fÚll Kenneth Clarke fyrrum fjßrmßlarß­herra Bretlands, ˙r leik. Hlaut hann fŠst atkvŠ­i fjˇrmenninganna, e­a 38 af ■eim 198 sem greidd voru. David Davis hlaut flest atkvŠ­i Ý umfer­inni, alls 62. David Cameron hlaut 56 atkvŠ­i og Liam Fox hlaut 42. Clarke var ■vÝ ˙r leik Ý umfer­inni. Ůetta var Ý ■ri­ja skipti sem Clarke fer Ý lei­togaslag. Hann fˇr fram ßri­ 1997 ■egar a­ Sir John Major lÚt af lei­togaembŠttinu eftir afhro­i­ Ý kosningunum ■a­ ßr. Hann tapa­i svo Ý pˇstkosningu allra flokksmanna fyrir Iain Duncan Smith ßri­ 2001. Hann fˇr ■ˇ ekki fram ßri­ 2003, enda var Michael Howard ■ß sjßlfkj÷rinn Ý lei­togast÷­una. Fullyr­a mß a­ einkum tvennt hafi orsaka­ ■a­ a­ Clarke fÚll ˙r leik. BŠ­i er hann har­ur Evrˇpusinni, sem fer ekki vel Ý ■ingmenn flokksins almennt, og svo er hann or­inn 65 ßra gamall og er eldri en n˙verandi lei­togi flokksins. Ůßttaskil ur­u samhli­a ■essu - Clarke er vŠntanlega ß ˙tlei­ ˙r stjˇrnmßlum a­ loknu ■essu kj÷rtÝmabili. Hann mun allavega aldrei ver­a lei­togi flokksins, ■essi ˙rslit lei­a til ■ess a­ ■essi umdeildi en litrÝki stjˇrnmßlama­ur pakkar ni­ur og heldur af hinu pˇlitÝska svi­i.

Leiddi tap Clarke til ■ess a­ fj÷lmargir stu­ningsmanna hans lřstu yfir stu­ningi vi­ lei­togaframbo­ David Cameron, og ■ˇtti eftir ■a­ sřnt a­ stu­ningur vi­ hann hef­i aukist umtalsvert. ═ gŠr fˇr svo ÷nnur umfer­ lei­togakj÷rsins fram. Ůß hlaut Cameron 90 atkvŠ­i, Davis hlaut 57 og Fox hlaut 51. Fox er ■vÝ ˙r leik - eins og flestir h÷f­u spß­ - og eftir standa ■eir Cameron og Davis. Vi­ blasir a­ sta­a David Cameron hefur vŠnkast verulega seinustu vikurnar. Ůau ■ßttaskil hafa ßtt sÚr sta­ a­ Davis, sem lengi vel var talinn fremstur Ý kj÷rinu og sigurstranglegastur, hefur misst ■ann sess til Cameron. Honum hefur vaxi­ mj÷g ßsmegin og stefnir allt Ý a­ hann ver­i lei­togi me­ mj÷g afgerandi hŠtti. Stu­ningur vi­ Davis hefur ■verra­ mj÷g hratt seinustu daga og stefnir allt Ý a­ hann ver­i fyrir miklu ßfalli Ý kj÷rinu. Ůa­ var Davis og stu­ningsm÷nnum hans ßfall hversu naumur sigur Davis var Ý fyrri umfer­inni.

David Davis

Enn meira ßfall ■ykir ■a­ a­ hann hafi misst forystuna til Cameron Ý seinni umfer­ ■ingflokksins. Ůa­ var ■ˇ fyrirsÚ­ a­ svo myndi fara. ŮvÝ var jafnvel spß­ um tÝma Ý gŠr fyrir kj÷ri­ a­ Cameron myndi fß fleiri en 100 atkvŠ­i Ý ■ingflokknum. SlÝk sta­a hef­i gert vonir frambjˇ­andans gegn honum Ý pˇstkosningunni allt a­ ■vÝ vonlausa og ■vÝ jafnvel spß­ a­ ekki kŠmi til pˇstkosningarinnar yr­i s˙ sta­an. Svo fˇr ekki og ■ykir ljˇst n˙ a­ Davis muni leggja allt undir og fara Ý pˇstkosninguna. Sigur Cameron Ý ■essari umfer­ var nokku­ afgerandi en ekki nˇgu afgerandi til a­ vera roth÷gg ß mˇtframbjˇ­andann. Davis heldur ■vÝ ßfram af krafti Ý lokabardagann. Vi­ tekur n˙ sex vikna slagur milli Cameron og Davis um hylli flokksmanna. Ef marka mß yfirlřsingar lei­togaefnanna ver­ur s˙ barßtta mj÷g h÷r­. Munu um 300.000 flokksfÚlagar Ý breska ═haldsflokknum n˙ fß lokavaldi­ Ý hendurnar um hvor DavÝ­inn Ý forystusveit ■eirra David – Cameron e­a Davis taki vi­ valdataumunum Ý flokknum.

Ůetta er vissulega nokku­ merkileg ■rˇun Ý breska ═haldsflokknum sem ßtt hefur sÚr sta­ Ý ■essum mßnu­i. Lengi vel var Cameron talinn djarfur a­ leggja Ý lei­togaslaginn og lengi vel talinn algj÷r outsider Ý slagnum. Hann haf­i enda a­eins seti­ ß ■ingi Ý fj÷gur ßr er hann lřsti yfir lei­togaframbo­inu og bar­ist lengi vel ß mˇti miklum straumi innan flokksstofnana og talinn vera me­ vonlaust frambo­. Davis haf­i yfirbur­ast÷­u lengi vel og tali­ um tÝma a­ slagurinn stŠ­i milli hans og Clarke. N˙ er Clarke fokinn burt og stjˇrnmßlaferli hans augljˇslega loki­ a­ loknu ■essu kj÷rtÝmabili. Skjˇtt skipast ■vÝ ve­ur Ý lofti Ý lei­togapˇlitÝk Ýhaldsmanna. Ůa­ er allavega hŠgt a­ or­a ■a­ ■annig a­ lei­togi hafi fŠ­st ß flokks■inginu Ý Blackpool. Ůar ur­u ■ßttaskilin – Cameron tala­i til flokksmanna me­ miklum fÝtonskrafti – algj÷rlega bla­laust og ■ˇtti ÷flugur me­an a­ Davis ■ˇtti flytja hundlei­inlega rŠ­u af bl÷­um. Munurinn ■ˇtti slßandi – sÝ­an hefur Cameron leitt slaginn og sÝfellt bŠtt vi­ forskoti­.

Aldursmunurinn ß milli Davis og Cameron er nokkur. Davis er jafngamall DavÝ­ Oddssyni se­labankastjˇra og fyrrum formanni SjßlfstŠ­isflokksins, fŠddur ßri­ 1948. Cameron er um fertugt, fŠddur ßri­ 1966 – ma­ur nřrra tÝma semsagt. Ůau ■ßttaskil eru Ý ■essu kj÷ri a­ ■arna takast ß nřji og gamli tÝminn Ý breska ═haldsflokknum - Ý fyrsta skipti Ý m÷rg herrans ßr. Margir telja a­ flokkurinn sÚ a­ ganga Ý gegnum kosningu, ekki bara um stefnu sÝna og strauma, heldur um ■a­ Ý hva­a ßtt hann vilji sŠkja me­ nřjum lei­toga. Hvort hann eigi bara a­ l˙kka vel e­a eigi a­ vera hugsjˇnapˇlitÝkus. Ůa­ er ■vÝ Ý raun tekist ß um framtÝ­arsřn lei­toganna, bŠ­i fyrir ═haldsflokkinn og sig sem lei­togaefni­ inn Ý framtÝ­ina. Michael Howard mun gegna lei­togast÷­unni Ý breska ═haldsflokknum allt til 6. desember nk. Ůann dag munu ˙rslitin ˙r pˇstkosningunni milli Davis og Cameron liggja fyrir. Hans hlutverk er ■ˇ a­ mestu formlegt n˙, enda er svi­sljˇs allra n˙ ß lei­togaefnunum sem berjast um a­ hljˇta sess hans innan flokksins.

David Cameron

N˙ er vissulega komi­ a­ krossg÷tum fyrir ═haldsflokkinn Ý starfi sÝnu. Ůar ■arf a­ fara fram mikil endurnřjun Ý forystuli­i a­ mÝnu mati og ekki sÝ­ur hugmyndafrŠ­ileg vinna vi­ a­ bŠ­i marka flokknum nřja tilveru og sˇknarfŠri. Ůa­ er alltaf svo a­ nřjir lei­togar koma til s÷gunnar og ■essi grunnvinna skilar ßrangri. Vi­ sjßum bara hvernig Verkamannaflokkurinn haf­i ■a­ lengi vel. Ůeir voru Ý stjˇrnarandst÷­u Ý heil 18 ßr og ßttu lengi Ý miklu basli vi­ a­ marka sÚr grunn til a­ lyfta sÚr til nřrra hŠ­a. Ůa­ tˇkst og ■a­ mun Ýhaldsm÷nnum takast, fyrr en sÝ­ar. Hinsvegar vantar breskum Ýhaldsm÷nnum verulega ß a­ hugmyndafrŠ­ilega heildin sÚ heil og menn hafa helst misreikna­ sig Ý ■vÝ a­ hafa ekki ÷fluga framtÝ­arsřn a­ bo­a. Ůa­ var helsti akkilesarhŠll ■eirra Ý annars gˇ­ri kosningabarßttu fyrr ß ßrinu. Ůa­ kann aldrei gˇ­ri lukku a­ střra a­ lei­a kosningabarßttu ßn framtÝ­arsřnar og lei­sagnar til framtÝ­ar um verkefni samtÝmans. Ůa­ ver­ur verkefni nŠsta lei­toga a­ taka vi­ keflinu og halda verkinu ßfram.

A­ mÝnu mati er nau­synlegt a­ menn fari nřjar ßttir og velji fˇlk nřrra tÝma til a­ lei­a flokkinn einmitt inn Ý nřja tÝma. Cameron er ■vÝ rÚtti ma­urinn a­ mÝnu mati fyrir Ýhaldsmenn. Breski ═haldsflokkurinn hefur Ý st÷­unni m÷rg sˇknarfŠri og allm÷rg tŠkifŠri er ■eir feta sig a­ ■vÝ a­ finna ■ann sem lei­ir ■ß ßfram - til sigurs!

Saga gŠrdagsins
1728 Mikill eldur kom upp Ý Kaupmannah÷fn - ■ar brann stˇr hluti bˇkasafns ┴rna Magn˙ssonar.
1905 Landsdˇmur stofna­ur til a­ dŠma Ý mßlum gegn rß­herrum fyrir brot ß stjˇrnarath÷fnum - allt frß stofnun dˇmsins hefur hann aldrei komi­ saman, enda ekki ■ˇtt neitt tilefni a­ svo skyldi vera.
1968 Jacqueline Bouvier Kennedy fyrrum forsetafr˙ BandarÝkjanna, ekkja John F. Kennedy, 35. forseta BandarÝkjanna, giftist milljar­amŠringnum Aristotle Onassis Ý Grikklandi - br˙­kaup ■eirra olli mj÷g miklum deilum. Ůa­ var ßstlaust a­ mestu, en entist til andlßts Onassis 1975 - Jackie lÚst 1994.
1973 Ëperuh˙si­ Ý Sydney formlega teki­ Ý notkun - ein glŠsilegasta menningarbygging s÷gunnar.
1989 Borgarleikh˙si­ Ý ReykjavÝk var vÝgt - ■a­ var 13 ßr Ý byggingu og var um 10.000 fm. a­ stŠr­.

Saga dagsins
1916 PÚtur Ottesen, 28 ßra bˇndi, var kj÷rinn ß ■ing fyrir Borgfir­inga - PÚtur sat ß ■ingi samfellt Ý 43 ßr, er hann lÚt af ■ingmennsku 1959 haf­i hann seti­ ß ■ingi lengst allra sem ■ar hafa teki­ sŠti.
1933 Ůjˇ­aratkvŠ­agrei­sla fˇr fram um afnßm bannlaganna - 15.866 greiddu atkvŠ­i me­ afnßmi en 11.625 greiddu atkvŠ­i ß mˇti till÷gunni. ┴fengisbann var svo formlega afnumi­ hinn 1. febr˙ar 1935.
1944 RÝkisstjˇrn Ëlafs Thors, Nřsk÷punarstjˇrnin, tˇk formlega vi­ v÷ldum - SjßlfstŠ­isflokkurinn, SˇsÝalistaflokkurinn og Al■ř­uflokkurinn ßttu a­ild a­ henni. H˙n sat a­ v÷ldum Ý r˙mlega ■rj˙ ßr. Meginmarkmi­ hennar var nřsk÷pun atvinnulÝfsins og uppbygging eftir seinni heimsstyrj÷ldina.
1961 Bjarni Jˇnsson vÝgslubiskup og fv. forsetaframbjˇ­andi, var­ fyrsti hei­ursborgari Ý ReykjavÝk.
1998 ┌tf÷r Gu­r˙nar KatrÝnar Ůorbergsdˇttur forsetafr˙ar, fˇr fram frß HallgrÝmskirkju Ý ReykjavÝk - ■jˇ­h÷f­ingjar Nor­urlandanna voru vi­staddir jar­arf÷r forsetafr˙arinnar. Karl Sigurbj÷rnsson biskup ═slands flutti huglj˙fa minningarrŠ­u um hana, en hann jar­s÷ng. RÝkisstjˇrn ═slands bar kistu hennar ˙r kirkju. A­ afh÷fninni lokinni var kista forsetafr˙arinnar flutt Ý Fossvogskapellu ■ar sem bßlf÷r fˇr fram. Duftkeri forsetafr˙arinnar var komi­ fyrir Ý Bessasta­akirkju sk÷mmu eftir ˙tf÷rina.

Snjallyr­i­
Heyri­ vella ß hei­um hveri,
heyri­ ßlftir syngja Ý veri:
═slands er ■a­ lag.
Heyri­ fljˇt ß fl˙­um duna,
foss Ý klettaskorum bruna:
═slands er ■a­ lag.

E­a fugl Ý eyjum kvaka,
undir kl÷pp og sk˙tar taka:
═slands er ■a­ lag.
Heyri­ brim ß bj÷rgum svarra,
bylja ■jˇta svipi snarra:
═slands er ■a­ lag.

Og Ý sjßlfs ■Ýn brjˇsti bundnar
blunda raddir nßtt˙runnar:
═slands eigi­ lag.
Innst Ý ■Ýnum eigin barmi,
eins Ý gle­i og eins Ý harmi
ymur ═slands lag.
GrÝmur Thomsen skßld (1820-1896) (═slandslag)

Ůetta ■jˇ­lega og kraftmikla ljˇ­ GrÝms Thomsens snertir alltaf streng Ý hjartanu mÝnu. Ůetta er fallegra en or­ fß lřst. Ůetta fagra ljˇ­ var svo fŠrt Ý una­slegan b˙ning vi­ lag Bj÷rgvins Gu­mundssonar. Stˇrfenglegt!


Engin fyrirs÷gn

Stefßn Fri­rik Stefßnsson

Ůriggja ßra afmŠli bloggvefsins
═ dag eru ■rj˙ ßr li­in sÝ­an Úg hˇf bloggskrif ß netinu ß ■essum sta­. Allt frß upphafi hafa hitamßl samtÝmans, bŠ­i ß vettvangi innlendra og erlendra stjˇrnmßla, veri­ umfj÷llunarefni Ý skrifum mÝnum. Ůennan vettvang hef Úg nota­ til a­ tjß mÝnar sko­anir um helstu mßlin, fara yfir ■au frß m÷rgum hli­um og vera me­ ˙ttekt ß ■vÝ sem helst er frÚttnŠmt. Fyrir mÚr var bloggheimurinn frß upphafi einkar spennandi vettvangur til a­ tjß sko­anir mÝnar og hef Úg uppfŠrt bloggvefinn reglulega allan ■ennan tÝma. Fyrir tveim ßrum breytti Úg uppsetningunni verulega og bŠtti hana nokku­ og til s÷gunnar kom ÷flugri umfj÷llun. ═ febr˙armßnu­i breytti Úg aftur til og Ý sumar hŠtti Úg me­ gamlan og gˇ­an flokk og kaflaskiptingu og vi­ blasir ■etta sem n˙ sÚst: samantekt Ý fimm punktum, dagleg umfj÷llun og Ý lokin s÷gulegir punktar og snjallyr­i. Allan tÝmann hef Úg haft sanna ßnŠgju af ■essu. Myndi varla nenna ■essu nema s÷nn ßstrÝ­a ß umfj÷llunarefnunum og hjartans ßhugi ß ■jˇ­mßlum vŠri fyrir hendi. PŠlingarnar halda ßfram af krafti.

bestu kve­jur og kŠrar ■akkir fyrir samfylgdina
Stefßn Fri­rik Stefßnsson

Kenneth Clarke

Kenneth Clarke fyrrum fjßrmßlarß­herra Bretlands, fÚll Ý gŠr ˙r leik Ý lei­togakj÷ri breska ═haldsflokksins. Hlaut hann ■vÝ fŠst atkvŠ­i ■eirra fj÷gurra sem gefi­ h÷f­u kost ß sÚr til lei­togast÷­unnar. Hann hlaut 38 atkvŠ­i af ■eim 198 sem greidd voru. David Davis hlaut flest atkvŠ­i, alls 62. David Cameron hlaut 56 atkvŠ­i og Liam Fox hlaut 42. Clarke er ■vÝ ˙r leik og kosi­ ver­ur a­ nřju ß morgun milli ■eirra ■riggja sem eftir standa. Ůeir tveir sem standa eftir a­ lokinni ■eirri umfer­ fara Ý lokaumfer­ina, sem er pˇstkosning allra flokksmanna. Ůetta er Ý ■ri­ja skipti sem Clarke fer Ý lei­togaslag - alltaf hefur hann tapa­ slagnum. Hann fˇr fram ßri­ 1997 ■egar a­ Sir John Major lÚt af lei­togaembŠttinu eftir afhro­i­ Ý kosningunum ■a­ ßr. Hann tapa­i svo Ý pˇstkosningu allra flokksmanna fyrir Iain Duncan Smith ßri­ 2001. Hann fˇr ■ˇ ekki fram ßri­ 2003, enda var Michael Howard ■ß sjßlfkj÷rinn Ý lei­togast÷­una. Fullyr­a mß a­ einkum tvennt hafi orsaka­ ■a­ a­ Clarke fÚll ˙r leik. BŠ­i er hann har­ur Evrˇpusinni, sem fer ekki vel Ý ■ingmenn flokksins almennt, og svo er hann or­inn 65 ßra gamall og er eldri en n˙verandi lei­togi flokksins.

Ůßttaskil ver­a samhli­a ■essu - Clarke er vŠntanlega ß ˙tlei­ ˙r stjˇrnmßlum a­ loknu ■essu kj÷rtÝmabili. Hann mun allavega aldrei ver­a lei­togi flokksins, ■essi ˙rslit lei­a til ■ess a­ ■essi umdeildi en litrÝki stjˇrnmßlama­ur pakkar ni­ur og heldur af hinu pˇlitÝska svi­i. Vi­ blasir a­ sta­a David Cameron hefur vŠnkast verulega seinustu vikurnar. N˙ ■egar hafa margir af lykilstu­ningsm÷nnum Clarke a­ sty­ja hann. Vi­ blasir a­ hann muni fß flest atkvŠ­i Ý kj÷rinu ß morgun. Ůau ■ßttaskil hafa ■vÝ ßtt sÚr sta­ a­ Davis, sem lengi vel var talinn fremstur Ý kj÷rinu og sigurstranglegastur, hefur misst ■ann sess til Cameron. Honum hefur vaxi­ mj÷g ßsmegin og stefnir allt Ý a­ hann ver­i lei­togi me­ mj÷g afgerandi hŠtti. Stu­ningur vi­ Davis hefur ■verra­ mj÷g hratt seinustu daga og stefnir allt Ý a­ hann ver­i fyrir miklu ßfalli ß morgun. Ůa­ var Davis og stu­ningsm÷nnum hans ßfall hversu naumur sigur Davis var Ý fyrri umfer­inni. Ůa­ blasir vi­ a­ margir t÷ldu a­ Cameron myndi ekki komast yfir 50 atkvŠ­i Ý fyrstu umfer­inni. Ůa­ a­ svo fˇr lei­ir til ■ess a­ sta­a Davis veikist - eins og sÚst hefur Ý dag og Ý gŠr.

Svo gŠti fari­ a­ sigur Cameron Ý annarri umfer­inni ver­i svo yfirgnŠfandi a­ ekki komi til framhaldskosninga. Mˇtherji hans Ý pˇstkosningunni leggi ekki Ý ■ann slag og pakki saman. Forskot Cameron er enda or­i­ svo yfirgnŠfandi a­ fßtt anna­ kemur or­i­ til greina en a­ hann nßi Ý mark. Hann hefur me­byr lykilflokksmanna og hefur stu­ning almennra flokksmanna Ý k÷nnunum. Ef marka mß frÚttir Ý dag telja margir a­ Cameron ver­i jafnvel or­inn lei­togi strax fyrir helgi - en til ■ess ■arf sß sem fer Ý pˇstkosninguna a­ draga sig til baka. Margir telja ■a­ blasa vi­ - enda hafi Cameron nß­ ■a­ afgerandi st÷­u a­ mˇtherjinn telji vonlaust a­ hafa hann undir. Ůetta er merkileg ■rˇun, enda var Cameron talinn djarfur a­ leggja Ý lei­togaslaginn og lengi vel talinn outsider Ý slagnum. En skjˇtt skipast oft ve­ur Ý lofti. Ůa­ er allavega hŠgt a­ or­a ■a­ ■annig a­ lei­togi hafi fŠ­st ß flokks■inginu Ý Blackpool.

ReykjavÝkurflugv÷llur

┴ landsfundi SjßlfstŠ­isflokksins var nokku­ rŠtt um flugv÷llinn Ý Vatnsmřrinni. Sat Úg fundi samg÷ngunefndar ■ar sem var lÝfleg umrŠ­a um mßli­. Ůrßtt fyrir ˇlÝkar sko­anir nefndarmanna ß tilvist vallarins nß­ist samsta­a um or­alag Ý ßlyktunina Ý endanlegum dr÷gum sem fyrir fundinn fˇru ß sunnudeginum. Var ■a­ ßnŠgjuleg ni­ursta­a - miki­ gle­iefni a­ svo skyldi vera. A­ilar komu til mˇts hvor vi­ annan og ni­ursta­an farsŠl fyrir okkur ÷ll - einkum ■ˇ flokkinn okkar. Einn ■eirra sem sat fundi nefndarinnar og tˇk undir samkomulagi­ a­ ■vÝ er virtist var Írn Sigur­sson arkitekt og frambjˇ­andi Ý prˇfkj÷ri flokksins Ý borginni. Eins og allir vita er Írn ekki stu­ningsma­ur vallarins. Ůa­ virtist ß fundunum nefndarinnar svo a­ Írn tŠki undir mßlami­lun Ý mßlinu og lag­i hann ekki fram neinar till÷gur beint Ý a­ra ßtt ■ar inni. Ůa­ kom ■vÝ mj÷g ß ˇvart ■egar sami ma­ur lag­i fram ß sunnudeginum till÷gu um a­ ReykjavÝkurflugv÷llur Štti a­ vera farinn ˙r Vatnsmřrinni, eigi sÝ­ar en ßri­ 2012. Komu frß honum ennfremur fleiri till÷gur Ý svipa­a ßtt - allar me­ ■eim hŠtti a­ vera algj÷rlega ˇvi­unandi fyrir landsbygg­arfˇlk.

Ůessi gangur mßla hef­i varla or­i­ frÚttaefni hÚr ß ■essum vef nema fyrir ■Šr sakir a­ Úg og a­rir tˇkum ekki eftir ■essum till÷gum Arnar inni Ý nefndinni. Ůetta var mj÷g merkilegt, svo vŠgt sÚ til or­a teki­. Eins og allir vita sem sßtu Ý nefndinni tˇk Írn ■ßtt Ý ■vÝ ßsamt fj÷lda manna a­ mˇta or­alag sem vera mŠtti til mßlami­lunar og var ekki a­ flagga neinum sˇlˇmennskutill÷gum. ŮŠr komu ■ˇ fram ß sunnudeginum. Er mj÷g vŠgt til or­a teki­ a­ vi­ h÷fum or­i­ gßttu­ ß ■essum vinnubr÷g­um og undrandi ß ■vÝ a­ ■essar till÷gur kŠmu fram og ■a­ me­ ■essum hŠtti. Birna Lßrusdˇttir forma­ur vinnuhˇpsins um samg÷ngumßl Ý a­draganda fundarins, fˇr Ý pontu og lag­i fram till÷gu til frßvÝsunar ß till÷gur Arnar. Kom ■ß Írn Ý pontu og var­i till÷gur sÝnar. Me­an a­ hann tala­i lyftum vi­ landsbygg­arfˇlk (og fleiri) upp rau­a nei-spjaldinu sem nota­ var vi­ atkvŠ­agrei­slur. ١tti okkur ■a­ sterk skilabo­ a­ senda manninum og skilabo­um hans rau­a spjaldi­ me­ tßknrŠnum hŠtti. Var ■a­ mj÷g vi­eigandi.

Svo fˇr a­ till÷gur hans voru felldar. Var ■a­ mj÷g gle­ilegt! Afsta­a fundarmanna kom vel fram og meirihluti landsfundarfulltr˙a henti till÷gum hans algj÷rlega ˙t Ý hafsauga! Tek Úg undir me­ Halldˇri Halldˇrssyni bŠjarstjˇra ß ═safir­i, sem ritar um mßli­ Ý dagbˇkinni ß vef sÝnum, a­ Írn Sigur­sson ■urfi a­ fara ß nßmskei­ Ý fÚlagsstarfsemi og funda■ßttt÷ku! Ůa­ veitti varla af ■vÝ. Allavega fˇr ■a­ svo a­ arkitektinn rann ß rassinn me­ till÷gur sÝnar ß fundinum - okkur landsbygg­arfˇlki til mikillar gle­i!

Daniel Craig

N˙ hefur veri­ tilkynnt formlega a­ leikarinn Daniel Craig muni taka vi­ hlutverki njˇsnara hennar hßtignar, James Bond, sem ber kenniheiti­ 007 Ý bresku leyni■jˇnustunni. Markar vali­ ß Craig nokkur ■ßttaskil - enda ver­ur hann fyrsti ljˇshŠr­i leikarinn sem leikur ofurnjˇsnarann Ý r˙mlega fj÷gurra ßratuga langri s÷gu kvikmyndanna um Bond. Tekur hann vi­ hlutverkinu af Pierce Brosnan, sem lÚk Bond Ý fjˇrum kvikmyndum ß tÝmabilinu 1995-2002. Mun Craig birtast ßhorfendum Ý kvikmyndinni Casino Royale, sem ver­ur frumsřnd ß nŠsta ßri. Ver­ur ■a­ 21. kvikmyndin sem Broccoli-fj÷lskyldan framlei­ir um Bond. Eftirsjß er af Brosnan Ý hlutverki Bond. Taldi Úg lengi vel a­ hann hef­i ßtt a­ leika Bond einu sinni enn. En skiljanlegt er a­ framlei­endur vilji breyta til. Ver­ur frˇ­legt a­ sjß Daniel Craig fŠra okkur annan og unglegri Bond Ý nřju myndinni.

Sßlin

Rosalega er nřja lagi­ me­ Sßlinni gott. ╔g er ekki fjarri ■vÝ a­ lagi­ "Undir ■Ýnum ßhrifum" sÚ besta lag Sßlarinnar Ý fj÷ldam÷rg ßr. Ůa­ allavega hitti beint Ý hjartasta­ hjß mÚr - svo er um fleiri hef Úg heyrt. Stˇrfenglegt lag - ■eir eru algj÷rir snillingar strßkarnir. ═ vikunni var myndbandi­ vi­ lagi­ frumsřnt Ý ═slandi Ý dag hjß SvansÝ og Ingu Lind. Hvet alla til a­ horfa ß ■a­ - stˇrfenglegt myndband sem segir sŠta og huglj˙fa ßstars÷gu (afturßbak skemmtilegt nokk) frß ■vÝ a­ ßstin kviknar milli tveggja einstaklinga ■ar til a­ kemur a­ ■eirri stundu a­ annar a­ilinn kve­ur ■ennan heim. Stˇrfenglegt lag - frßbŠrt myndband. Klikkar ekki!

Saga dagsins
1918 SpŠnska veikin barst til landsins me­ tveimur skipum, ÷­ru frß Kaupmannah÷fn en hinu frß
New York. ═ hinni skŠ­u infl˙ensu lÚtust ß fßum vikum vel ß fimmta hundra­ manns Ý ReykjavÝk.
1965 Fyrsta plata hljˇmsveitar Ingimars Eydal kom ˙t. Me­al laga ß pl÷tunni voru klassÝsk l÷g ß bor­ vi­ Vor Ý Vaglaskˇgi og ┴ sjˇ. Hljˇmsveitin starfa­i me­ breytingum allt til andlßts Ingimars ßri­ 1993.
1973 Richard Nixon forseti BandarÝkjanna, neitar a­ afhenda dˇmstˇlum hljˇ­ritanir ß tr˙na­arsamt÷lum ˙r forsetaskrifstofunni vegna Watergate-mßlsins. Ůessi ßkv÷r­un leiddi til mßlaferla sem lauk fyrir hŠstarÚtti ■ar sem forsetanum var skipa­ a­ afhenda hljˇ­ritanirnar. S˙ ßkv÷r­un leiddi Ý ljˇs a­ forsetinn haf­i fulla vitneskju, allt frß j˙nÝ 1972 ß innbrotinu Ý Watergate bygginguna og tˇk ■ßtt Ý yfirhylmingu mßlsins. Leiddi mßli­ til afsagnar forsetans, 9. ßg˙st 1974.
1989 Guildford fjˇrmenningunum sleppt ˙r fangelsi, eftir a­ sanna­ var a­ ■au voru saklaus um a­ hafa sta­i­ ß bakvi­ sprengjutilrŠ­i Ý Guildford 1975. Ůau sßtu inni saklaus Ý 15 ßr, er tali­ eitt mesta hneyksli­ Ý rÚttars÷gu Bretlands - saga mßlsins er s÷g­ Ý kvikmyndinni In the Name of the Father.
2003 Mˇ­ir Teresa ger­ a­ dřrlingi af Jˇhannesi Pßli pßfa II vi­ hßtÝ­lega ath÷fn - h˙n lÚst 1997.

Snjallyr­i­
═ regninu elskendur finnur­u falda,
fallandi regni­ mun yfir ■au tjalda,
hj÷rtun ■au titra, hj÷rtun ■au loga,
hj÷rtun sÚr fˇrna undir silfru­um boga.

Vi­ ■ig Úg tala me­an tungli­ syndir
tekur ■Ýn augu sřnir ■Úr myndir.
LÝfinu mundi Úg vissulega voga
Ý von um koss undir silfru­um boga.

Dagarnir mÝnir daufir lÝ­a,
daprir eftir ßstinni ■urfum a­ bÝ­a
Ý hjarta mitt sem hamast togar
h˙mblß augu undir silfru­um boga.

Ef Ý regninu elskendur finnur­u farna
felldu ekki dˇminn, allavega ekki ■arna,
ef ■˙ a­eins heldur vi­ hjartans loga
mun hamingjan bÝ­a undir silfru­um boga.

┴stin undir silfru­um boga bÝ­ur
a­ bros ■itt vakni ■vÝ tÝminn lÝ­ur.
Ef regninu kaldar g÷turnar gengur
gakktu undir bogann og dveldu ■ar lengur.
Bubbi Morthens tˇnlistarma­ur (Silfra­ur bogi)

Ein af perlunum hans Bubba - sŠtt og hugheilt ljˇ­ sem fŠrt var Ý undurfagran b˙ning ß pl÷tunni D÷gun fyrir tveim ßratugum.


Engin fyrirs÷gn

Geir H. Haarde utanrÝkisrß­herra og forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins

Ýtarlegum pistli ß heimasÝ­u minni Ý dag fjalla Úg um 36. landsfund SjßlfstŠ­isflokksins. Ůßttaskil hafa ßtt sÚr sta­ Ý flokknum. ┴ landsfundinum stÚ DavÝ­ Oddsson ver­andi se­labankastjˇri, af hinu pˇlitÝska svi­i, Ý or­sins fyllstu merkingu er hann labba­i af a­alsvi­inu Ý Laugardalsh÷ll og hÚlt ˙t Ý sal. Hann var ekki lengur forystuma­ur SjßlfstŠ­isflokksins, haf­i afhent v÷ldin innan flokksins til eftirmanns sÝns. Geir H. Haarde utanrÝkisrß­herra, haf­i ■ß veri­ kj÷rinn forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins og teki­ vi­ forystu flokksins af DavÝ­. A­ baki er merkur ferill – r˙mlega ■riggja ßratuga stjˇrnmßlaferill ÷flugs lei­toga sem leitt hefur SjßlfstŠ­isflokkinn Ý einn og hßlfan ßratug, Ý senn bŠ­i me­ kraftmiklum og glŠsilegum hŠtti. Ůßttaskilin felast Ý brotthvarfi ■essa sterka lei­toga. Eftirma­urinn er ■ˇ af s÷mu kynslˇ­ – nßinn samstarfsma­ur og fÚlagi DavÝ­s Ý r˙ma ■rjß ßratugi, ma­ur sem ■ekkir SjßlfstŠ­isflokkinn og stjˇrnmßlavettvanginn mj÷g vel. Ůßttaskil ur­u svo Ý varaformannskj÷ri ■egar a­ Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir var kj÷rin varaforma­ur, fyrst kvenna. ١ a­ kosning hafi veri­ milli Ůorger­ar KatrÝnar og Kristjßns ١rs um embŠtti varaformanns var barßttan vinsamleg og drengilega hß­ a­ hßlfu ■eirra beggja.

Geir H. Haarde utanrÝkisrß­herra og forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins, tekur vi­ flokknum heilum og ÷flugum ß bakvi­ sig. Flokksmenn fŠr­u honum forystuna Ý flokknum me­ afgerandi hŠtti og enginn vafi leikur ß ■vÝ hversu sterkur lei­togi hann er vi­ ■essi ■ßttaskil. Ůegar a­ sterkir lei­togar kve­ja ver­ur alltaf tˇmar˙m. Vi­ sjßlfstŠ­ismenn erum svo heppnir a­ eiga sterka stjˇrnmßlamenn sem geta teki­ vi­ forystunni af krafti vi­ brotthvarf DavÝ­s. Geir H. Haarde er ■ekktur fyrir verk sÝn og st÷rf Ý ■ßgu SjßlfstŠ­isflokksins. Honum voru launu­ ■au st÷rf Ý kosningunni Ý gŠr me­ ■eim hŠtti sem fyrir liggur. Geir er vel kominn a­ ■vÝ a­ taka vi­ forystu flokksins. Hann hefur seti­ ß ■ingi frß ßrinu 1987 og hefur a­eins Halldˇr Bl÷ndal seti­ lengur Ý ■ingflokki SjßlfstŠ­isflokksins. Geir var varaforma­ur flokksins Ý sex ßr, en hann var kj÷rinn varaforma­ur me­ yfirbur­um ß landsfundi flokksins Ý a­draganda ■ingkosninganna ßri­ 1999, og var fjßrmßlarß­herra, lengur en nokkur annar Ý Ýslenskri stjˇrnmßlas÷gu, e­a Ý r˙m sj÷ ßr, og hefur n˙ teki­ sŠti sem utanrÝkisrß­herra. Ver­ur merkilegt a­ fylgjast me­ Geir Ý nřju hlutverki Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum.

Ůa­ var aldrei vafi ß ■vÝ Ý mÝnum huga fyrir landsfundinn a­ Geir myndi hljˇta glŠsilega kosningu sem eftirma­ur DavÝ­s ß formannsstˇli. Vi­ sameinumst n˙ ÷ll sem eitt a­ baki Geir og sty­jum hann heilshugar Ý ■eim verkefnum sem blasa vi­ honum og flokknum okkar ß komandi ßrum. Framundan eru tvŠr mj÷g spennandi kosningar og ßhugavert ver­ur a­ vinna fyrir flokkinn Ý ■eim ßt÷kum sem fylgja kosningunum, og undir forystu Geirs sem formanns okkar. Ůa­ hefur veri­ gŠfa SjßlfstŠ­isflokksins seinustu ßrin a­ fylgja formanni sÝnum heilshugar Ý ■vÝ sem gera ■arf og ■eim verkefnum sem framundan eru ß veginum. Lengi var sagt a­ ■egar a­ DavÝ­ Oddsson myndi lßta af formennsku myndu pˇlitÝsk ßt÷k og ˇsamsta­a einkenna andr˙mslofti­ vi­ ■au ■ßttaskil. Ůa­ var­ ekki svo – andstŠ­ingum okkar var­ ekki a­ ■eirri ˇsk sinni a­ lŠti yr­u vi­ brotthvarf DavÝ­s. Vi­ fŠr­um Geir formennskuna me­ ÷flugum og samhentum hŠtti og hann hefur umbo­ okkar til forystu. Bind Úg vonir vi­ a­ Geir muni lei­a brßtt rÝkisstjˇrn og taka vi­ forystu Ý stjˇrnmßlum me­ sama hŠtti og DavÝ­ Oddsson ger­i.

RÚtt eins og ljˇst var fyrir landsfundinn a­ Geir yr­i forma­ur var ÷llum ljˇst a­ nřr varaforma­ur yr­i kj÷rinn ß landsfundinum. ═ frambo­i voru eins og fyrr segir Kristjßn ١r og Ůorger­ur KatrÝn. Eins og vel kom fram Ý pistli ß vef mÝnum fyrir tŠpum mßnu­i er frambo­ ■eirra lßgu fyrir ßkva­ Úg a­ sty­ja Kristjßn ١r til varaformennsku. Hef Úg ■ekkt Kristjßn ١r J˙lÝusson Ý um tvo ßratugi og ■vÝ engin undur og stˇrtÝ­indi a­ Úg hafi stutt hann af krafti Ý ■essu varaformannskj÷ri. Kristjßn ١r sanna­i fyrir mÚr og ÷llum ÷­rum sem ■ekkja hann og bakgrunn hans Ý rŠ­unni ß laugardeginum hvernig hann er – bŠ­i sem stjˇrnmßlama­ur og persˇna. Hann er kraftmikill, hei­arlegur og ßbyrg­armikill stjˇrnmßlama­ur – ÷flugur ma­ur me­ mikla reynslu – sem ■orir a­ taka ßhŠttur og vill vinna verkin af krafti. Heyr­i Úg vel ß landsfundinum a­ fˇlki lÝka­i markvissar ßherslur hans og metna­ur fyrir h÷nd flokksins Ý varaformannskj÷rinu. Kom hann enda fram me­ markvissa stefnu um a­ efla innra starf flokksins og sˇtti fram af krafti – umfram allt me­ metna­ fyrir h÷nd flokksins a­ lei­arljˇsi. ١tti mÚr honum mŠlast ■ar vel og nß­i hann eflaust til ■eirra sem ˇßkve­nir voru, enda heyr­i Úg almenna ßnŠgju allra me­ rŠ­u hans.

Ůegar kom a­ kj÷rinu var ÷llum ljˇst a­ mjˇtt gŠti or­i­ ß munum og Kristjßn hef­i unni­ mj÷g ß. Fyrir fundinn ■ˇtti m÷rgum sem svo a­ frambo­ Kristjßns ١rs vŠri vonlaust og sˇtt hef­i veri­ fram af hans hßlfu a­eins til a­ skora keilur Ý athygli. Ůeir sem ■ekkja Kristjßn ١r vita a­ hann er keppnisma­ur og leggur aldrei af sta­ nema vera fullkomin alvara. Ůa­ sßu allir sem fylgdust me­ rŠ­u hans ß laugardeginum. Hann er enda keppnisma­ur. Svo fˇr a­ Ůorger­ur KatrÝn hlaut kj÷r sem varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins. Marka­i h˙n sÚr ■ar sess Ý s÷gu flokksins, enda er h˙n fyrsta konan Ý s÷gu hans sem tekur sŠti Ý Š­stu forystu hans. Ůorger­ur KatrÝn hlaut 728 atkvŠ­i e­a 62,3%. Kristjßn ١r hlaut 424 atkvŠ­i e­a 36,3%. Var alveg ljˇst ß ■essum ˙rslitum a­ Kristjßn ١r haf­i ÷flugan stu­ning og gott bakland Ý formannskj÷rinu. 10 a­rir sjßlfstŠ­ismenn fengu samtals 16 atkvŠ­i. Vi­ sem studdum Kristjßn ١r J˙lÝusson erum ßnŠg­ me­ gˇ­an ßrangur hans Ý kosningunni, sem mun efla hann til komandi verkefna Ý pˇlitÝk, og vinnum af krafti me­ Ůorger­i KatrÝnu Ý innra starfinu.

Ůßttaskil hafa or­i­ Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum. Stjˇrnmßlaferli DavÝ­s Oddssonar er loki­ og flokksmenn hafa ß fj÷lmennum og gˇ­um landsfundi fŠrt Geir H. Haarde forystuna Ý flokknum. Ůetta var mj÷g gˇ­ helgi og ßnŠgjulegur fundur og virkilega gaman a­ hittast og eiga svo gˇ­a stund. R˙mlega ■˙sund manns greiddu atkvŠ­i Ý kosningu um formann og varaformann og vi­ finnum ß ■vÝ og kraftinum ß fundinum hversu flokkurinn fer ÷flugur inn Ý pˇlitÝskan vetur. Geir er vel kominn a­ ■vÝ a­ taka vi­ pˇlitÝskum v÷ldum DavÝ­s Oddssonar. Ůorger­ur KatrÝn fÚkk ÷flugt umbo­ til varaformennsku og mun vonandi vinna af krafti a­ innra starfi flokksins og ■eim verkefnum sem mikilvŠg eru Ý a­draganda tveggja kosninga. A­ fundinum loknum hÚldu sjßlfstŠ­ismenn sßttir til sÝns heima. Samsta­a okkar er mikil og vinna framundan til a­ tryggja gˇ­a ˙tkomu Ý kosningunum tveim. Framundan eru skemmtilegir tÝmar Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum eftir ■essi ■ßttaskil Ý SjßlfstŠ­isflokknum.

Bergur Ůorri BenjamÝnsson

═ a­draganda landsfundar haf­i veri­ nokkur umrŠ­a um ■ß ßkv÷r­un stjˇrnvalda a­ sker­a bensÝnstyrk ÷ryrkja. Var ■etta mj÷g umdeild ßkv÷r­un og vakti ˇßnŠgju Ý samfÚlaginu, sem von er. Svo fˇr ß landsfundi SjßlfstŠ­isflokksins a­ Bergur Ůorri BenjamÝnsson lag­i fram breytingatill÷gu Ý heilbrig­isnefnd og mŠlti fyrir ■vÝ a­ ßkv÷r­unin skyldi dregin til baka. Var tillaga hans sam■ykkt. Var ■a­ miki­ gle­iefni, mj÷g svo. Bergur Ůorri lenti Ý alvarlegu slysi fyrir nokkrum ßrum og lama­ist fyrir ne­an mitti. Hann er ein af hvunndagshetjunum. Hann lifir sÝnu lÝfi og hefur teki­ ■ßtt Ý ■eim verkefnum sem hann hefur ßhuga ß. Hann er n˙ gjaldkeri stjˇrnar Var­ar, f.u.s. ß Akureyri, ■ess fÚlags sem Úg er forma­ur Ý. ╔g studdi hann af krafti Ý a­ leggja fram ■essa till÷gu og fagna sam■ykkt hennar. Ůa­ kemur ekki til greina a­ ■essi tillaga heilbrig­isrß­herra ver­i sam■ykkt. H˙n er ˇe­lileg og ■a­ var gle­iefni a­ Bergur Ůorri lÚt landsfund SjßlfstŠ­isflokksins taka afst÷­u til mßlsins og slˇ mßli­ burt hva­ var­ar flokkinn. N˙ er mßli­ Ý h÷ndum heilbrig­isrß­herra. Afsta­a SjßlfstŠ­isflokksins er au­vita­ algj÷rlega skřr. Burt me­ ■essa fyrirhugu­u sker­ingu bensÝnstyrksins. Hver getur enda vari­ ■essa ■vŠlu?

Almennur sjßlfstŠ­isma­ur, sem er lama­ur eftir alvarlegt slys, leggur fram till÷gu um ■etta mßl sem er sam■ykkt af almennum sjßlfstŠ­ism÷nnum ß landsfundi, sem er Š­sta stofnun flokksins. Stefna okkar Ý mßlum er mˇtu­ ß ■essum fundi og sjßlfsagt a­ rŠ­a ■etta. Stefna flokksins Ý ■essu mßli er ljˇs og ■vÝ alveg ljˇst a­ menn ver­a a­ vinna eftir henni. Merkilegt er a­ heyra n˙ Ý framsˇknarm÷nnum ■ar sem ■eir tala um svik og hva­ ofan ß anna­. SÝ­an hvenŠr er ■a­ a­ stinga einhvern Ý baki­ a­ leggja fram till÷gu ß landsfundi flokksins sÝns og berjast fyrir sÝnum hjartans mßlum? Er ■a­ ekki bara besta dŠmi­ um hversu flokksstarfi­ er opi­ og hversu mikil ßhrif hinn almenni flokksma­ur hefur? Ůa­ held Úg n˙. Vi­ sjßlfstŠ­ismenn s÷g­um okkar ß landsfundinum. Ůetta er gott dŠmi um ■a­ a­ almennir flokksmenn geta teki­ mßlin Ý sÝnar hendur - komi­ me­ breytingatill÷gur og keyrt mßlin Ý gegnum fundinn og afla­ breytingatill÷gunum stu­nings annarra fundarmanna. Hinn almenni flokksma­ur hefur raunverulega ßhrif - ■a­ er svosem gott a­ a­rir sjß ■a­. En ■etta er gˇ­ tillaga sem var ■arna sam■ykkt og vonandi er ■etta mßl Jˇns Kristjßnssonar me­ ■essu dautt. Gott hjß Bergi Ůorra.

David Cameron

╔g hef lengi velt vel fyrir mÚr breskri pˇlitÝk. N˙ er komi­ a­ ■vÝ a­ Ýhaldsmenn hefja kosningu innan ■ingflokksins um ■a­ hver eigi a­ lei­a flokkinn ß nŠstu ßrum. Rifkind hefur hŠtt vi­ og eftir standa Cameron, Clarke, Davis og Fox. Allt eru ■etta mŠtir menn sem vilja vinna vel fyrir Ýhaldsmenn og koma flokknum til valda. ┴ morgun rŠ­st ■a­ hver ■eirra dettur fyrst ˙t og ß fimmtudag dettur annar ˙t. Ůingflokkurinn křs tvo ˙t og svo munu flokksmenn kjˇsa ß milli ■eirra tveggja sem komast Ý gegnum kosningu ■ingflokksins. 6. desember ver­ur kj÷ri nřs lei­toga lřst. Lengi vel halla­ist Úg a­ Davis e­a Fox Ý ■essum slag. Hef aldrei veri­ mj÷g hrifinn af Clarke sem stjˇrnmßlamanni. N˙ ■ykir mÚr sem a­ stjarna David Cameron sÚ a­ rÝsa. Hann flutti alveg glimrandi rŠ­u ß flokks■ingi Ýhaldsmanna fyrr Ý mßnu­inum og sanna­i ■ar kraft sinn og afl. Tala­i ■ar bla­laust og af styrk um lykilmßl og stefnu flokksins. Er Úg kominn ß ■ß sko­un n˙ a­ hann sÚ mßli­ - hann eigi a­ lei­a flokkinn inn Ý nřja tÝma. Hann er a­eins 39 ßra gamall og hefur ■a­ sem Úg tel Ý slaginn. Ătla a­ vona a­ hann vinni ■etta. Hallast a­ ■vÝ a­ Clarke detti fyrstur og svo fari Davis e­a Fox ß fimmtudag, hallast a­ Fox.

Edda Hei­r˙n Backman

═ sÝ­ustu viku var, eins og Úg fjalla­i um ■ß, vi­tal vi­ Eddu Hei­r˙nu Backman leikstjˇra og leikkonu, Ý Kastljˇsi. Ůar tala­i Edda Hei­r˙n me­ nŠmum og fallegum hŠtti um barßttu lÝfs sÝns - gegn hr÷rnunarsj˙kdˇmnum MND, sem n˙ hefur leitt til ■ess a­ h˙n hefur or­i­ a­ hŠtta leik, langt um aldur fram. Dß­ist Úg ■ar a­ t˙lkun Eddu Hei­r˙nar og ■vÝ hversu heilsteypt h˙n horfist Ý augu vi­ ÷rl÷g sÝn. ┴ sunnudagskv÷ldi­ var Edda Hei­r˙n vi­mŠlandi Jˇns ┴rsŠls ١r­arsonar Ý SjßlfstŠ­u fˇlki. Ůa­ var svo tilfinninganŠmt vi­tal a­ Úg komst eiginlega vi­ a­ fylgjast me­ henni tala ■ar um veikindin og lÝfi­. Hreint ˙t sagt a­ ■ß dßist Úg a­ Eddu Hei­r˙nu - h˙n er sannk÷llu­ hetja. Ůeir sem eru a­ fjargvi­rast yfir smßvŠgilegum erfi­leikum og eru ˙rillir vegna smßatri­a lÝfsins Šttu a­ horfa ß vi­tali­ vi­ Eddu Hei­r˙nu og horfa ß ■ß miklu sˇmakonu rŠ­a um ÷rl÷g sÝn me­ ■eim hŠtti sem ■ar kemur fram. Hvet alla til a­ horfa ß ■etta vi­tal vi­ Eddu Hei­r˙nu - ■a­ gefur lÝfinu annan lit a­ horfa ß Eddu tala um ÷rl÷g sÝn og hvernig h˙n horfist Ý augu vi­ ■au.

DavÝ­ Oddsson

┴ f÷studeginum ßtti Úg notalegt spjall vi­ DavÝ­ Oddsson ß landsfundi SjßlfstŠ­isflokksins. Ůakka­i hann mÚr og stjˇrn Var­ar ■ar fyrir skeyti­ sem vi­ sendum honum vegna starfsloka hans Ý stjˇrnmßlum. ١tti mÚr vŠnt um vingjarnleg or­ DavÝ­s Ý gar­ okkar og fÚlagsins. Ůa­ er vŠgt til or­a teki­ a­ Úg hafi dřrka­ DavÝ­ og flokkinn ß ■eim ßratug sem Úg hef veri­ flokksbundinn ■ar. Eiginlega mŠtti segja a­ Úg hafi gengi­ Ý flokkinn vegna a­dßunar minnar ß honum sem stjˇrnmßlamanni og vegna ■ess a­ Úg fann taug milli hugsjˇna minna og sjßlfstŠ­isstefnunnar. Annars ß Úg svosem Šttir a­ rekja til flokksins. Afar mÝnir voru bß­ir miklir sjßlfstŠ­ismenn og kusu flokkinn alla tÝ­. Ůeir mŠttu hinsvegar bß­ir ß landsfund og fˇru sÝnar lei­ir en flokkinn kusu ■eir alltaf og hiku­u ekki vi­ a­ va­a eld og brennistein fyrir hann. Langafi var bŠjarfulltr˙i hÚr ß Akureyri, svo tengslin Ý flokkinn eru til sta­ar og gott betur en ■a­.

Saga dagsins
1755 K÷tlugos hˇfst me­ miklum jar­skjßlftum, eldingum, stˇrdynkjum, skru­ningum, ■oku, ■ykku sandmistri og eldsgangi. Tali­ er a­ ■etta eldgos sÚ eitt mesta ÷skugos ß s÷gulegum tÝma Ý K÷tlu.
1970 Anwar Sadat ver­ur forseti Egyptalands - Sadat sat ß valdastˇli ■ar til hann var myrtur 1981.
1979 Mˇ­ir Teresa hlřtur fri­arver­laun Nˇbels fyrir Švistarf sitt a­ mann˙­armßlum Ý heiminum.
1989 Jar­skjßlfti skekur San Francisco og veldur miklum skemmdum - hann mŠldist 7 Richter-stig.
1998 Kista Gu­r˙nar KatrÝnar Ůorbergsdˇttur forsetafr˙ar, kom til ═slands frß Seattle, ■ar sem h˙n haf­i lßtist hinn 12. oktˇber. Stutt ath÷fn var ß KeflavÝkurflugvelli vegna ■essa. Karl Sigurbj÷rnsson biskup ═slands, minntist forsetafr˙arinnar. Vi­ ath÷fnina fˇr a­ snjˇa og ■ˇtti ■a­ mj÷g tßknrŠnt.

Snjallyr­i­
N˙ komin er kve­justund okkar
og kossinn Úg sÝ­asta fŠ.
En minningin merlar og lokkar
s˙ minning fer aldrei ß glŠ.
Innst Ý hjarta sem gull Úg ■ig geymi
■˙ ert glˇbjarta drottningin mÝn.
١ ßrin til eilÝf­ar streymi
fer aldrei burt minningin ■Ýn.
Kristjßn Ingˇlfsson (Kve­justundin)

Undurfagurt ljˇ­ Kristjßns Ingˇlfssonar vi­ lag mˇ­urbrˇ­ur mÝns, Ůorvaldar Fri­rikssonar ß Eskifir­i. Valdi var snillingur Ý tˇnsmÝ­um, samdi listilega falleg l÷g sem geymast mj÷g vel Ý hjarta og huga. Kve­justundin var hans fallegasta lag a­ mÝnu mati og vekur ■a­ alltaf upp minningar Ý huga mÚr. Texti Kristjßns er sannkalla­ snjallyr­i.


Engin fyrirs÷gn

Geir og Ůorger­ur KatrÝn kj÷rin Ý forystu

Geir H. Haarde forma­ur SjßlfstŠ­isflokksinsŮorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins

36. landsfundi SjßlfstŠ­isflokksins lauk Ý Laugardalsh÷ll ß sj÷unda tÝmanum Ý kv÷ld. Geir Hilmar Haarde utanrÝkisrß­herra, var kj÷rinn forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins ß landsfundinum Ý sta­ DavÝ­s Oddssonar, sem gegnt haf­i formennsku Ý 14 ßr og veri­ forsŠtisrß­herra landsins samfellt Ý 13 ßr, 1991-2004. Greidd voru 1148 gild atkvŠ­i Ý kosningunni og hlaut Geir 1083 e­a 94,3% gildra atkvŠ­a. 23 a­rir sjßlfstŠ­ismenn hlutu samtals 65 atkvŠ­i. Au­ir se­lar voru 40.

Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra, var kj÷rin varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins ß fundinum Ý sta­ Geirs, sem gegnt haf­i embŠttinu Ý sex ßr, frß ßrinu 1999. Ůorger­ur KatrÝn hlaut 728 atkvŠ­i e­a 62,3%. Kristjßn ١r J˙lÝusson bŠjarstjˇri, hlaut 424 atkvŠ­i e­a 36,3%. 10 a­rir sjßlfstŠ­ismenn fengu samtals 16 atkvŠ­i.

9 konur nß­u kj÷ri Ý mi­stjˇrnarkj÷ri Ý dag, en kosi­ var um 11 sŠti. Er ■ar um talsver­ tÝmamˇt a­ rŠ­a, enda hafa aldrei jafnmargar konur nß­ kj÷ri ß landsfundi Ý mi­stjˇrn. Kj÷r hlutu: Birna Lßrusdˇttir, Unnur Brß Konrß­sdˇttir, ElÝnbj÷rg Magn˙sdˇttir, GrÝmur GÝslason, Magni Kristjßnsson, Ůorbj÷rg Helga Vigf˙sdˇttir, Bj÷rk Gu­jˇnsdˇttir, Helga Ůorbergsdˇttir, Valger­ur Sigur­ardˇttir, StefanÝa KatrÝn Karlsdˇttir og SigrÝ­ur ┴sthildur Andersen.

Fj÷lmargar ßlyktanir voru sam■ykktar - hvet Úg lesendur til a­ kynna sÚr ■Šr.

Saga dagsins
1890 Magn˙s Stephensen landsh÷f­ingi, tˇk formlega Ý notkun sÝma er lag­ur var ß milli ReykjavÝkur og Hafnarfjar­ar - um var ■ß a­ rŠ­a fyrstu mßl■rß­arlagningu sem l÷g­ haf­i veri­ hÚr ß ═slandi.
1902 LandakotsspÝtali Ý ReykjavÝk var formlega tekinn Ý notkun - var reistur af St. Jˇsepssystrum.
1952 ═rafossst÷­in vi­ Sog var vÝg­ - um var a­ rŠ­a eitt mesta mannvirki hÚrlendis til ■ess tÝma.
1978 Pˇlski kardinßlinn Karol Jˇzef Wojtyla kj÷rinn pßfi - hann tˇk sÚr nafni­ Jˇhannes Pßll II pßfi. Hann sat ß pßfastˇli samfellt Ý 27 ßr, frß ßrinu 1978 til dau­adags ßri­ 2005. A­eins tveir sßtu lengur.
1984 Presturinn Desmond Tutu hlřtur fri­arver­laun Nˇbels fyrir barßttuna gegn a­skilna­arstefnu.

Snjallyr­i­
En er Úg kom sem barn til bygg­a heim,
■ß barst mÚr ■a­ til eyrna fyrr en var­i,
a­ horfinn vŠri ˙r hˇpnum einn af ■eim,
sem hjarta­ ■rß­i mest Ý f÷­urgar­i.
Og alltaf falla fleiri mÚr kŠrir Ý ■ann val,
og fram hjß streyma ßr, og dagar hverfa,
og g÷mlum bŠjum fŠkkar fram Ý dal,
en fremstu nafir holskeflunnar sverfa.

Ef finn Úg anga f÷­urt˙nin grŠn,
■ß fagnar vori hjartans dřpsti strengur.
En ■a­ skal vera ■÷kk mÝn ÷ll og bŠn,
og ■ˇ Úg deyi, skal hann ˇma lengur.
Ůß birtist mÚr Ý hei­ri himinlind
÷ll horfin fegur­, er Úg man og sakna.
Er geisladřr­in gyllir fj÷ll og tind,
skal gle­i mÝn Ý fˇlksins hj÷rtum vakna.

ŮvÝ get Úg kvatt mÝn g÷mlu f÷­urt˙n
ßn geigs og trega, ■egar yfir lřkur,
a­ hugur leitar hŠrra fjallsins br˙n,
og heitur blŠrinn vanga mÝna strřkur.
═ lofti blika ljˇssins helgu vÚ
og lřsa mÚr og vinum mÝnum ÷llum.
Um himindj˙pin horfi Úg og sÚ,
a­ hillir uppi land me­ hvÝtum fj÷llum.
DavÝ­ Stefßnsson skßld frß Fagraskˇgi (1895-1964) (F÷­urt˙n)

═ minningu ■ess manns sem kenndi mÚr ■a­ sem mest er um vert - a­ skynja, segja hug sinn allan til manna og mßlefna, verja sig af ÷llum krafti gegn ■eim sem sŠkja a­ og vera tr˙r grunninum. Ůa­ sem hann kenndi mÚr met Úg mikils. Fyrst og fremst kenndi hann mÚr ■a­ a­ vera sterkur og kraftmikill - aldrei hvika frß settu marki e­a markmi­um. Hann var sterkur allt til loka - sannur og ÷flugur.


Engin fyrirs÷gn

36. landsfundur SjßlfstŠ­isflokksins

DavÝ­ Oddsson

36. landsfundur SjßlfstŠ­isflokksins ver­ur settur Ý Laugardalsh÷ll Ý dag. A­ ■essu sinni ber landsfundurinn yfirskriftina: Hßtt ber a­ stefna. Ůßttaskil ver­a Ý flokknum ß ■essum landsfundi. DavÝ­ Oddsson sem veri­ hefur forma­ur SjßlfstŠ­isflokksins frß 10. mars 1991, gefur ekki kost ß sÚr til endurkj÷rs ß landsfundinum. Hann hefur n˙ lßti­ af rß­herraembŠtti og ■ingmennsku og tekur vi­ embŠtti se­labankastjˇra Ý nŠstu viku. DavÝ­ var borgarstjˇri Ý ReykjavÝk Ý nÝu ßr, 1982-1991. Hann var forsŠtisrß­herra ═slands, lengur en nokkur annar, samfleytt Ý 13 ßr, ß tÝmabilinu 1991-2004 og utanrÝkisrß­herra 2004-2005. Flokkurinn stendur ß krossg÷tum vi­ lok formannsferil DavÝ­s Oddssonar. Ůa­ ver­ur nřrrar forystu flokksins a­ lei­a hann inn Ý nřja tÝma Ý Ýslenskum stjˇrnmßlum. Ůa­ er svo sannarlega hŠgt a­ setja marki­ hßtt og stefna hßtt Ý komandi verkefnum.

Framundan eru skemmtilegir mßlefnafundir, kj÷rdŠmafundir, landsfundarhˇfi­ og allt ■etta hef­bundna. Ůa­ er ljˇst af dagskrß fundarins a­ nˇg ver­ur um a­ vera. A­ sjßlfs÷g­u held Úg ß landsfund og ß ■ar gˇ­a stund me­ mŠtum fÚl÷gum um allt land. Framundan er skemmtilegur landsfundur og ver­ur gaman a­ hitta pˇlitÝska samherja af ÷llu landinu Ý H÷llinni. ┴ me­an Úg ver­ fyrir sunnan ver­ur ■essi vefur lÝti­ uppfŠr­ur. Mun fjalla Ýtarlega um landsfundinn hÚr eftir helgina, og ■a­ sem eftir hann stendur, er nř forysta hefur teki­ vi­ SjßlfstŠ­isflokknum.

Margaret Thatcher ßttrŠ­

Margaret Thatcher

═ dag er Margaret Thatcher fyrrum forsŠtisrß­herra Bretlands og lei­togi breska ═haldsflokksins, ßttrŠ­. H˙n haf­i ß valdaferli sÝnum mikil ßhrif ß stjˇrnmßlas÷gu Bretlands og sat lengur en nokkur stjˇrnmßlama­ur ß forsŠtisrß­herrastˇli Ý Bretlandi ß 20. ÷ld. H˙n er einn af kraftmestu lei­togum hŠgrimanna ß sama tÝmabili. ═ tilefni dagsins er vel vi­ hŠfi a­ fjalla um Švi og stjˇrnmßlaferil Margaret Thatcher, eins litrÝkasta lei­toga Ý s÷gu breska ═haldsflokksins.

Margaret Hilda Roberts fŠddist 13. oktˇber 1925 Ý bŠnum Grantham, sem er Ý austurhluta Englands. Nßm sitt hˇf Margaret Ý sřsluskˇlanum Ý Grantham, a­ ■vÝ loknu hÚlt h˙n Ý hßskˇlanßm Ý Oxford. Ůar nam h˙n efnafrŠ­i. Margaret var­ snemma ßhugas÷m um pˇlitÝk og pˇlitÝska starfsemi. H˙n var­ ßberandi sem ein af forystufˇlki Ýhaldsmanna Ý skˇlanum og tˇk virkan ■ßtt Ý stjˇrnmßlaumrŠ­um Ý Oxford. Var­ h˙n kj÷rin forma­ur Ý fÚlagi ungs hŠgrifˇlks Ý skˇlanum og var­ Ý kj÷lfar ■ess ßberandi Ý ungli­astarfi flokksins. Ůa­ var­ snemma ljˇst a­ h˙n myndi ekki beina sjˇnum sÝnum a­ efnafrŠ­i a­ nßmi loknu. Stjˇrnmßlaferill hennar hˇfst formlega ßri­ 1951 er h˙n var­ frambjˇ­andi ═haldsflokksins Ý Dartford. H˙n nß­i ekki kj÷ri, en jˇk fylgi flokksins ■ar umtalsvert. H˙n gaf ekki kost ß sÚr Ý ■ingkosningunum 1955, enda haf­i h˙n ■ß komi­ sÚr upp heimili og eignast b÷rn. Margaret giftist Ý desembermßnu­i ßri­ 1951, Denis Thatcher. Saman eignu­ust ■au tvÝbura Ý ßg˙st 1953, Mark og Carol Thatcher. Denis stˇ­ vi­ hli­ Margaret allan hennar stjˇrnmßlaferil og var­ hennar helsti stu­ningsma­ur og tr˙na­arvinur Ý gegnum ■ykkt og ■unnt. Margaret sag­i sÝ­ar Ý Švis÷gu sinni a­ ßn Denis hef­i h˙n aldrei nß­ ■eim ßrangri sem henni hlotna­ist Ý stjˇrnmßlum.

┴ri­ 1959 var Margaret Thatcher kj÷rin ß breska ■ingi­ fyrir Finchley hÚra­. Var h˙n kj÷rinn fulltr˙i ■ess allan starfstÝma sinn ß ■ingi. ═ ■eim kosningum hÚlt ═haldsflokkurinn ■ingmeirihluta sÝnum og Harold Macmillan forsŠtisrß­herra, sat ßfram ß valdastˇli. Margaret var­ heilbrig­is- og tryggingamßlarß­herra Ý oktˇber 1964. ═ nŠstu ■ingkosningum ßri sÝ­ar, fÚll rÝkisstjˇrn Ýhaldsmanna. Lei­togaskipti ur­u innan flokksins ß ■vÝ kj÷rtÝmabili, vi­ forystunni tˇk Edward Heath. Margaret var­ einn helsti forystuma­ur flokksins Ý heilbrig­is- og menntamßlum og ÷flugur talsma­ur Ý skuggarß­uneyti flokksins allt til ßrsins 1970. Ůa­ ßr vann ═haldsflokkurinn gˇ­an sigur Ý ■ingkosningum og Edward Heath var­ forsŠtisrß­herra. Margaret tˇk sŠti sem menntamßlarß­herra Ý ■eirri stjˇrn. Leiddi h˙n Ý sinni rß­herratÝ­ mikla uppstokkun Ý menntamßlum og stˇ­ fyrir miklum sparna­ara­ger­um Ý menntakerfinu ■vÝ samhli­a, enda voru ˙tgj÷ld til mßlaflokksins a­ sliga rÝkissjˇ­. Var­ h˙n ß ■essum ßrum einn af helstu forystum÷nnum flokksins. Flokkurinn bei­ ˇsigur Ý ■ingkosningunum 1974 og Verkamannaflokkurinn undir forystu Harold Wilson tˇk vi­ stjˇrnarforystunni. Sta­a Heath veiktist mj÷g Ý kj÷lfar tapsins Ý kosningunum og ˇßnŠgja me­ st÷rf hans jˇkst.

═ lei­togakj÷ri Ý ═haldsflokknum Ý febr˙ar 1975 var Heath řtt til hli­ar og Margaret kj÷rin lei­togi flokksins. Var­ h˙n fyrsta konan til a­ lei­a breskan stjˇrnmßlaflokk og var kj÷r hennar ■vÝ mj÷g s÷gulegt. Var­ h˙n ÷flugur forystuma­ur stjˇrnarandst÷­unnar ß ■eim fjˇrum ßrum sem h˙n leiddi minnihluta ■ingsins. Bygg­i h˙n flokkinn me­ miklum forystuhŠfileikum, jßrnaga og krafti. RÚ­ist h˙n oft harkalega Ý fyrirspurnartÝma Ý ■inginu a­ Harold Wilson og eftirmanni hans ß forsŠtisrß­herrastˇli, James Callaghan, sem tˇk vi­ embŠtti ßri­ 1976. Sta­a rÝkisstjˇrnarinnar veiktist mj÷g er lei­ a­ lokum kj÷rtÝmabilsins. Ůingmeirihlutinn fÚll Ý vantraustskosningu Ý febr˙ar 1979 og neyddist Callaghan ■vÝ a­ bo­a til kosninga. Oft ß ßrinu 1978 muna­i litlu a­ stjˇrnin fÚlli, enda meirihluti hennar undir lokin einungis ÷rfß sŠti og var­ Callaghan a­ fˇrna miklu til a­ halda v÷ldum margoft. ═ kosningabarßttunni kom skřrt fram a­ meginmarkmi­ hennar ef flokkurinn ynni sigur yr­i a­ stokka upp efnhagsmßlin og taka til hendinni. Ůingkosningar fˇru fram 3. maÝ 1979. ═haldsflokkurinn vann afgerandi sigur og hlaut 43 sŠta meirihluta ß breska ■inginu. Kj÷r Margaret Thatcher Ý embŠtti forsŠtisrß­herra landsins marka­i mikil ■ßttaskil. Ůa­ var­ strax ljˇst ■ann 4. maÝ 1979 er h˙n tˇk vi­ embŠtti og hlaut formlegt stjˇrnarmyndunarumbo­ frß ElÝsabetu II.

Er h˙n kom a­ embŠttisb˙sta­num DowningstrŠti 10 var henni fagna­ af stu­ningsm÷nnum sÝnum. Ůar flutti h˙n kraftmikla rŠ­u og vitna­i ■ar Ý St. Francis af Asisi me­ glŠsilegum hŠtti. Or­rÚtt sag­i h˙n: "Where there is discord, may we bring harmony. Where there is error, may we bring truth. Where there is doubt, may we bring faith. And where there is despair, may we bring hope". Hˇfst h˙n handa af krafti ßsamt stjˇrn sinni, strax eftir embŠttist÷kuna. ┴ fyrsta kj÷rtÝmabilinu fengust ■egar fram grÝ­arlegar breytingar ß flestum svi­um. Umskipti ur­u, sta­a bresks efnahagslÝfs batna­i grÝ­arlega, stjˇrn var komi­ ß ˙tgj÷ld rÝkissjˇ­s, hlutur rÝkisins Ý efnahagslÝfinu var minnka­ur til muna og sÝ­ast en ekki sÝst tˇk h˙n til hendinni og einkavŠddi fj÷lda rÝkisfyrirtŠkja. H˙n tˇk ß verkalř­sfÚl÷gunum og bar­i ■au til hlř­ni miskunnarlaust og sag­i ˇm÷gulegt a­ lßta stjˇrnast af dyntum ■eirra. Er rß­ist var a­ henni vegna verka sinna og h˙n var­ umdeild vegna framg÷ngu sinnar, spur­i h˙n hvort ■eir Štlu­u a­ vÝkja af lei­ framfara. H˙n myndi hvergi hvika. Fleyg ur­u ummŠli hennar ß flokks■ingi ═haldsflokksins 1980 er ß mˇti blÚs hjß henni Ý barßttu sinni fyrir breytingum: "You turn if you want to. The lady's not for turning!" Ekki var hvika­. Jßrnfr˙in, eins og h˙n var k÷llu­ vegna sta­festu sinnar, fÚkk sÝnu framgengt.

Ůßttaskil h÷f­u or­i­ Ý breskum stjˇrnmßlaheimi og ekkert var­ samt aftur. H˙n vann stˇrsigur Ý ■ingkosningunum 1983 og jˇk ■ingmeirihluta sinn og vann ■ri­ja kosningasigurinn 1987 og ■ann tßknrŠnasta Ý sÝnum huga, enda var me­ ■vÝ sřnt fram ß a­ forgangsverkefni hennar nutu stu­nings almennings. Fari­ var ß rÚtta braut og landsmenn fylgdu stefnunni sem mˇtu­ var. ═ kj÷lfar ■ri­ja kosningasigursins tˇk h˙n ß sig ˇvinsŠl mßlefni, kom ß frŠgum og ˇvinsŠlum nefskatti sem leiddi til ■ess a­ persˇnulegt fylgi hennar minnka­i verulega. Thatcher, sem fram a­ ■vÝ haf­i veri­ ˇumdeild a­ mestu innan flokksins, fÚkk ß sig mˇtspyrnu frß andstŠ­um ÷flum sem seti­ h÷f­u ß sÚr lengi vel. ┴ri­ 1990 sag­i Geoffrey Howe, einn nßnasti samverkama­ur forsŠtisrß­herrans af sÚr rß­herradˇmi, vegna ˇßnŠgju me­ framg÷ngu hennar Ý Evrˇpumßlunum. Afs÷gn hans leiddi af sÚr ke­juverkandi ■rˇun. Michael Heseltine, sem teki­ haf­i sŠti Ý fyrsta rß­uneyti hennar og sagt af sÚr vegna Westland-hneykslisins 1986, skora­i hana ß hˇlm Ý lei­togakj÷r Ý nˇvembermßnu­i 1990. Thatcher fˇr Ý varnarst÷­u gegn ßskorun Heseltine. Kosi­ var 20. nˇvember 1990.

┴ ■eim tÝmapunkti sat h˙n fund RÍSE Ý ParÝs og ßtti von ß a­ nau­synlegur meirihluti atkvŠ­a vŠri tryggur og vel ■a­. Ekkert vŠri a­ ˇttast me­ st÷­u mßla. Kom Ý ljˇs a­ svo var ekki, henni vanta­i ÷rfß atkvŠ­i til a­ hljˇta gildan meirihluta til a­ for­ast a­ra umfer­. Heseltine var­ sterkari en nokkurn haf­i ˇra­ fyrir. S˙ sterka sta­a sem Thatcher haf­i b˙i­ yfir Ý breskri pˇlitÝk allan nÝunda ßratuginn var ß bak og burt. Er h˙n kom til London degi sÝ­ar, var sÚ­ hvert stefndi. Nßnustu samverkamenn hennar hv÷ttu hana flestir Ý einkasamt÷lum vi­ hana, a­ kv÷ldi 21. nˇvember 1990, til a­ vÝkja af forsŠtisrß­herrastˇli. Ůeir t÷ldu ˇgerlegt a­ vinna kosningasigur undir hennar forystu ßri­ 1992. H˙n haf­i ekki lengur stu­ning sÝns innsta hrings, sem nau­synlegur var til a­ halda ßfram Ý a­ra umfer­. Bitur ßkv÷r­un var ■vÝ ˇumflřjanleg. H˙n tilkynnti um afs÷gn sÝna ß rÝkisstjˇrnarfundi a­ morgni f÷studagsins 22. nˇvember og hÚlt a­ honum loknum til drottningar ■ar sem h˙n ba­st formlega lausnar frß forsŠtisrß­herraembŠttinu. Jafnframt tilkynnti Thatcher a­ h˙n myndi ■vÝ ekki ver­a Ý kj÷ri vi­ a­ra umfer­ lei­togakj÷rsins.

Ekki var li­inn nema tŠpur klukkutÝmi frß formlegri afs÷gn Thatcher ■egar a­ ■eir Douglas Hurd utanrÝkisrß­herra, og John Major fjßrmßlarß­herra, h÷f­u tilkynnt um frambo­ sÝn til lei­togast÷­unnar, auk Heseltine. Kosi­ var ß milli ■eirra 27. nˇvember og hlaut Major ■ar gildan meirihluta og var rÚttkj÷rinn lei­togi flokksins. Sˇlarhring sÝ­ar lauk forsŠtisrß­herraferli Margaret Thatcher eftir ellefu og hßlft ßr. Er h˙n yfirgaf forsŠtisrß­herrab˙sta­inn hinsta sinni sag­i h˙n: "We're leaving Downing Street for the last time after eleven-and-a-half wonderful years and we're happy to leave the UK in a very much better state than when we came here! Now it's time for a new chapter to open and I wish John Major all the luck in the world." H˙n var bitur er h˙n yfirgaf embŠtti­, enda haf­i h˙n stefnt a­ ■vÝ a­ lei­a flokkinn Ý ■ingkosningum. Haf­i h˙n beitt sÚr mj÷g fyrir kj÷ri Major, eftir a­ ljˇst var­ a­ h˙n yr­i a­ vÝkja af valdastˇli. Lag­i h˙n mikla ßherslu ß a­ fram kŠmi frambjˇ­andi til lei­togast÷­unnar sem gŠti komi­ Ý veg fyrir sigur Michael Heseltine. Ůa­ tˇkst, en m÷rgum a­ ˇv÷rum ger­i John Major hann sÝ­ar a­ a­sto­arforsŠtisrß­herra og hann var­ einn nßnasti samstarfsma­ur Major me­an hann sat ß valdastˇli.

SÝ­ar ßtti eftir a­ kastast mj÷g Ý kekki me­ honum og Thatcher og ■au ur­u t.d. mj÷g ˇsammßla um stefnu Ý mikilvŠgum mßlaflokkum. Thatcher gaf ekki kost ß sÚr Ý ■ingkosningunum 1992 og lÚt af ■ingmennsku Ý kj÷lfar ■eirra. Vann flokkurinn ■ar nauman sigur og Major sat ßfram sem forsŠtisrß­herra, allt til ßrsins 1997 er Verkamannaflokkurinn batt enda ß 18 ßra valdaferil flokksins. Tˇk Thatcher sŠti Ý lßvar­adeildinni sumari­ 1992 og hlaut me­ ■vÝ hef­artitilinn Laf­i Margaret Thatcher barˇnessa. H˙n hÚlt ßfram fer­al÷gum um allan heim Ý kj÷lfar ■ess a­ h˙n lÚt af forsŠtisrß­herraembŠttinu og hÚlt erindi ß rß­stefnum vÝ­svegar. ┴ri­ 2002, Ý kj÷lfar heilablˇ­falls, neyddist h˙n til a­ hŠtta a­ halda rŠ­ur og erindi opinberlega. Eiginma­ur hennar, Denis, lÚst ßri­ 2003. Drˇ h˙n sig a­ mestu Ý hlÚ Ý kj÷lfar ■ess. H˙n flutti ■ˇ minningarrŠ­u vi­ ˙tf÷r Ronald Reagan, vins sÝns og samstarfsfÚlaga til fj÷lda ßra, er hann lÚst Ý j˙nÝ 2004. H˙n skrifa­i Šviminningar sÝnar ß tÝunda ßratugnum: The Downing Street Years og The Path to Power: frßbŠrar bŠkur sem Úg mŠli mj÷g me­.

Margaret Thatcher er einstakur stjˇrnmßlama­ur og fyrirmynd okkar allra sem teljum okkur eiga hugsjˇnalegt heimili ß hŠgrivŠng stjˇrnmßlanna. H˙n var forsŠtisrß­herra Bretlands Ý r˙man ßratug og vann sigur Ý ■rennum ■ingkosningum, h˙n var eini forystuma­ur breskra stjˇrnmßla sem nß­i slÝkum ßfanga ß 20. ÷ld og sat lengst ß ■eim tÝma. H˙n breytti breskum stjˇrnmßlum ßn nokkurs vafa. H˙n breytti bŠ­i ═haldsflokknum og megingrunni hans og ekki sÝ­ur Verkamannaflokknum. Mß n˙ varla ß milli sjß hvor flokkurinn fylgir meira grunnstefnu hennar og ßherslum ß l÷ngum valdaferli. A­ mÝnu mati leikur enginn vafi ß ■vÝ a­ Thatcher er einn af fremstu lei­togum hŠgrimanna ß 20. ÷ld, marka­i mikinn sess Ý s÷gu aldarinnar. Kraftmikil verk hennar og hugsjˇnaleg forysta ver­ur ßvallt Ý minnum h÷f­.

Saga dagsins
1792 FramkvŠmdir hˇfust ß forsetasetri vi­ Pennsylvania Avenue Ý Washington - nefnt HvÝta h˙si­.
1986 Lei­togafundi Reagans og Gorbatsjovs lauk me­ litlum sřnilegum ßrangri. Almennt liti­ svo ß n˙ a­ lei­togafundurinn hÚrlendis hafi veri­ eitt ■ř­ingarmesta skrefi­ a­ endalokum kalda strÝ­sins.
1987 Křr synti yfir Ínundarfj÷r­, frß Flateyri a­ Kirkjubˇli Ý Val■jˇfsdal. Lei­a ßtti hana til slßtrunar en h˙n reif sig lausa, lag­i ß flˇtta og lag­i til sunds. Křrin hÚt Harpa, en eftir ■etta k÷llu­ SŠunn.
1995 MargrÚt FrÝmannsdˇttir sigra­i SteingrÝm J. Sigf˙sson mj÷g naumlega Ý formannskj÷ri Ý Al■ř­ubandalaginu. MargrÚt hlaut 53,5% atkvŠ­a. Flokkurinn var­ hluti af Samfylkingunni 2000.
2001 A­alfundur LŠknafÚlags ═slands sta­festi yfirlřsingu fÚlagsins, ═slenskrar erf­agreiningar og LandlŠknisembŠttisins um mi­lŠgan gagnagrunn ß heilbrig­issvi­i - endalok langra deilna um hann.

Snjallyr­i­
┴stum og eldi skÝr­
ˇskal÷nd birtast mÚr.
HvÝlÝka drottins dřr­
dau­legur ma­ur sÚr!
Allt ber hÚr hinn sama svip;
s÷m er hin gamla j÷r­.
HŠgara skaltu skip,
skrÝ­a inn Eyjafj÷r­.

Allt ■a­, sem auga­ sÚr,
Šskunnar h÷rpu knřr,
syngur og segir mÚr
s÷gur og Švintřr.
Mild ertu, mˇ­ir j÷r­.
Margt hefur gu­ ■Úr veitt.
Aldrei Úg Eyjafj÷r­
elska­i nˇgu heitt.
DavÝ­ Stefßnsson skßld frß Fagraskˇgi (1895-1964) (Sigling inn Eyjafj÷r­)

Eyjafj÷r­urinn er fallegur - bŠ­i ß f÷grum sumardegi sem k÷ldu vetrarkv÷ldi. Ůetta ljˇ­ meistara DavÝ­s lřsir vel ßst ■eirra sem unna af ÷llu hjarta hinum fagra fir­i ß Nor­urlandi - sem er okkur svo kŠr.


Engin fyrirs÷gn

Gerhard Schr÷derDr. Angela Merkel

Stjˇrnmßlaferli ■řska kratans Gerhard Schr÷der kanslara Ůřskalands, lřkur brß­lega. Hann mun lßta af kanslaraembŠtti um mi­jan nˇvembermßnu­ ■egar a­ Angela Merkel lei­togi CDU, tekur vi­ embŠttinu Ý stˇru samsteypu, rÝkisstjˇrn krata og Ýhaldsmanna. Schr÷der flutti rŠ­u ß ■ingi verkalř­sfÚlaga Ý heimabŠ sÝnum Hanover Ý gŠr og var ■ar hylltur sem ■jˇ­hetja. Ůar lřsti hann ■vÝ yfir formlega sem flestir vissu en haf­i ekki veri­ sagt hreint ˙t ß­ur af honum sjßlfum: a­ hann myndi ekki taka sŠti Ý stjˇrn Merkel. Hann var kl÷kkur er hann flutti rŠ­u sÝna og ■urfti margoft a­ gera hlÚ ß mßli sÝnu til a­ taka vi­ fagna­arˇskum stu­ningsmanna sinna Ý verkalř­sstÚtt. Schr÷der hefur alltaf veri­ vinsŠll Ý heimahÚra­i sÝnu, en flokkur hans missti ■ˇ v÷ldin ■ar Ý hÚra­skosningum eins og vÝ­a um landi­. En Schr÷der hefur alltaf veri­ vinsŠll sem karakterpˇlitÝkus heima fyrir.

Ůßttaskil ver­a Ý ■řskum stjˇrnmßlum vi­ brotthvarf Schr÷ders. Hann hefur veri­ lykilspilari Ý ■řskum stjˇrnmßlum undanfarinn ßratug. Hann var lengi forsŠtisrß­herra Ý heimahÚra­i sÝnu, Ne­ra-Saxlandi. Hann var­ kanslari Ůřskalands Ý september 1998 eftir sigur vinstriflokkanna Ý ■ingkosningum. Hann vann nauman sigur Ý kosningunum 2002. Lengi vel ■eirrar kosninganŠtur var ˙tlit fyrir a­ Schr÷der missti v÷ldin en fylgisaukning grŠningja undir lok talningarinnar ger­i ■a­ a­ verkum a­ stjˇrnin hÚlt velli. Schr÷der hß­i erfi­an slag seinustu misseri valdaferils sÝns. Hann neyddist til a­ bo­a til kosninga Ý sumarbyrjun, ßri ß­ur en kj÷rtÝmabil rÝkisstjˇrnar krata og grŠningja ßtti a­ lj˙ka. ┴stŠ­a ■ess var s÷gulegt tap kratanna Ý sambands■ingkosningunum Ý Nordrhein-Westfalen Ý maÝ. Alla kosningabarßttuna var Schr÷der a­ spila pˇlitÝska v÷rn og sˇtti fram gegn keppinaut sem haf­i markvisst forskot Ý k÷nnunum.

Tˇkst honum a­ saxa verulega ß fylgismuninn. ┌rslit kosninganna voru viss varnarsigur fyrir kratana, en engu a­ sÝ­ur nß­i hann ekki a­ halda st÷­u sinni. Stjˇrnin fÚll og me­ ■vÝ fÚll yfirbur­asta­a hans Ý ■řskum stjˇrnmßlum. Fljˇtt var­ ljˇst eftir kosningarnar a­ Schr÷der gŠti ekki tekist a­ halda kanslarastˇlnum nema sŠkjast eftir samstarfi vi­ Ýhaldsmenn. ┴ ■eim bŠnum kom aldrei til greina a­ krati leiddi stjˇrnina, sÝst af ÷llu Schr÷der. Merkel sˇttist eftir stˇlnum, enda voru kristilegir demˇkratar me­ stŠrri ■ingflokk en kratarnir. Svo fˇr a­ kratarnir ur­u a­ fˇrna Schr÷der. Greinileg eftirsjß er ß honum vi­ ■essi ■ßttaskil, en n˙ ver­ur frˇ­legt a­ sjß hva­ ver­ur um ■ennan litrÝka stjˇrnmßlalei­toga ■řskra krata. Vi­ Merkel blasir hinsvegar stˇrt og erfitt verkefni - er hŠgt a­ fullyr­a a­ hveitibrau­sdagar hennar Ý embŠtti ver­i frekar fßir og nŠg vandrŠ­i sjßanleg Ý st÷­unni.

Bj÷rn Bjarnason dˇmsmßlarß­herra

A­ kv÷ldi mßnudags skrifa­i Bj÷rn Bjarnason dˇmsmßlarß­herra, um dˇm HŠstarÚttar Ý svok÷llu­u Baugsmßli, ß vef sinn. Ůar sag­i svo: "StˇrfrÚtt dagsins er a­ sjßlfs÷g­u ni­ursta­a hŠstarÚttar Ý kŠrumßlinu vegna Baugs. RÚttarkerfi­ hefur ekki sagt sitt sÝ­asta or­ Ý mßlinu. L÷gheimildir eru til ■ess, a­ ßkŠruvaldi­ taki mi­ af ■vÝ, sem fram hefur komi­ hjß hŠstarÚtti vi­ frekari ßkvar­anir um framhald mßlsins." Ůessi sakleysislegu or­ rß­herrans ur­u til ■ess a­ allt stjˇrnmßlalitrˇf stjˇrnarandst÷­unnar tˇk kast ß ■ri­judeginum og ■ingma­ur Framsˇknarflokksins sag­ist reyndar ekki taka ßbyrg­ ß verkum rß­herrans. Sannarlega undarleg vi­br÷g­ og kostulegt hvernig stjˇrnarandsta­an tala­i. Var h˙n hneykslu­ ß or­avalinu og sag­i a­ rß­herra vŠri vart sŠtt. Fˇru ■ingmenn Samfylkingar, l÷gfrŠ­ingarnir L˙­vÝk Bergvinsson og ┴g˙st Ëlafur ┴g˙stsson varaforma­ur flokksins, mikinn Ý rŠ­ustˇli Al■ingis eftir hßdegi­ ß ■ri­judeginum.

Segja mß a­ umfj÷llunin hafi veri­ einn allsherjarstormur Ý litlu vatnsglasi. Ruku ■essir ■ingmenn upp til handa og fˇta og ur­u sÚr til minnkunar me­ ■vÝ a­ reyna a­ koma h÷ggi ß dˇmsmßlarß­herra. Svo fˇr ■ˇ a­ ■eir samfylktu fÚlagar sem b÷r­ust fyrr ß ßrinu um varaformennsku flokksins, fˇru sneyptir frß ■eirri f÷r sinni a­ reyna a­ vega a­ Birni. Greinilegt var ß ÷llum umrŠ­unum a­ mßlshefjendur hef­u varla lesi­ dˇm rÚttarins e­a gert tilraun til a­ skilja skrif Bj÷rns ß vef sÝnum. Var gle­iefni hvernig ■ingmennirnir og l÷gfrŠ­ingarnir Bjarni Benediktsson forma­ur allsherjarnefndar, og Sigur­ur Kßri Kristjßnsson tˇku mßlflutning samfylkingarmannanna og sneru honum glŠsilega upp. Eins og vel kom fram Ý umrŠ­unni segir Ý dˇmi rÚttarins nßkvŠmlega ■a­ sama og kom fram Ý mßli dˇmsmßlarß­herra. Ůetta var ■vÝ sneypuf÷r hin mesta hjß ■ingm÷nnunum, svo vŠgt sÚ til or­a teki­.

Fannst mÚr sÚrstaklega ˇmerkilegt hvernig forma­ur VG, hinn mikli skapma­ur frß Gunnarsst÷­um, tˇk mßli­ fyrir og ger­i a­ umtalsefni utanfer­ rß­herrans sama dag. Fˇr hann til ˙tlanda vegna starfa sinna og gat ■vÝ au­vita­ ekki svara­ fyrir sig ß ■ingi ■ennan dag. Fannst mÚr ummŠli SteingrÝms J. um Bj÷rn og fer­ hans fyrir ne­an vir­ingu hans. En eftir stendur hversu mßli­ var illa unni­ hjß andst÷­unni. Ůar ßtti a­ slß greinilega pˇlitÝskar keilur me­ utandagskrßrumrŠ­u til a­ reyna a­ klekkja ß rß­herranum. Svo fˇr ekki - mßli­ snerist Ý h÷ndum stjˇrnarandstŠ­inganna. ═ raun mß segja a­ ■essi sneypuf÷r beri allt brag­ pˇlitÝsks vindh÷ggs - a­ra einkunn geta ■essar a­farir ■eirra ekki hloti­.

Edda Hei­r˙n Backman

═ kv÷ld rŠddi Eyr˙n Magn˙sdˇttir vi­ Eddu Hei­r˙nu Backman leikstjˇra og leikkonu, Ý v÷ndu­u og heilsteyptu vi­tali Ý dŠgurmßla■Šttinum Kastljˇsi. Ůar rŠddi Eyr˙n vi­ Eddu Hei­r˙nu um listina miklu og sanna lÝfsbarßttu. ╔g var­ mj÷g snortinn a­ horfa ß Eddu Hei­r˙nu tala opinskßtt um veikindi sÝn, en h˙n greindist ß sÝ­asta ßri me­ MND-hr÷rnunarsj˙kdˇminn. Leiddu veikindin til ■ess a­ h˙n var­ a­ hŠtta alfari­ leik. Hˇf h˙n leikstjˇrn Ý kj÷lfari­ og hefur leikstřrt nokkrum leikverkum seinustu tv÷ ßrin. ┴­ur haf­i Edda Hei­r˙n sřnt og sanna­ a­ h˙n var ein besta leikkona sinnar kynslˇ­ar. Haf­i h˙n hloti­ bŠ­i Eddu- og GrÝmuver­launin fyrir leik sinn sk÷mmu fyrir veikindin. Tala­i Edda Hei­r˙n um ■essi alvarlegu veikindi eins og ekkert vŠri sjßlfsag­ara.

Dß­ist Úg a­ styrk hennar og krafti. LÝtur h˙n ß veikindin eins og hvert anna­ verkefni sem takast ■arf ß vi­ Ý lÝfinu. Er vi­horf hennar og styrkur a­dßunarver­ur, svo hreint ˙t sÚ sagt. H˙n er mj÷g ÷flugur talsma­ur fyrir ■ß sem ■urfa a­ eiga vi­ ■ennan sj˙kdˇm, sem er algj÷rlega dau­ans alvara og hefur ßhrif jafnt ß ■ann sem veikist og ■ß sem nŠrri standa. En Eyr˙n rŠddi vi­ Eddu Hei­r˙nu me­ nŠmum og gˇ­um hŠtti og vi­tali­ var virkilega gott. Ůa­ drˇ fram hli­ar sem ■urfa a­ koma fram og heyrast hva­ var­ar fˇlk sem berst vi­ ■ennan lÝfshŠttulega sj˙kdˇm. Edda Hei­r˙n er mj÷g ÷flug og styrk kona og hefur jafnan veri­ ■ekkt fyrir ■a­. Segja mß a­ ■essir kostir hennar komi vel fram n˙ Ý ■essu veikindastrÝ­i hennar.

Fr˙ Gu­r˙n KatrÝn Ůorbergsdˇttir

Ůegar forsetaferill n˙verandi forseta ═slands ver­ur rakinn sÝ­ar meir af sagnfrŠ­ingum framtÝ­arinnar mun vonandi aldrei gleymast framlag Gu­r˙nar KatrÝnar Ůorbergsdˇttur, fyrri konu hans, Ý ÷llum verkum hans og Ý s÷gu ■essa embŠttis. Gu­r˙n KatrÝn var forsetafr˙ fyrstu tv÷ ßr forsetaferils Ëlafs Ragnars, en h˙n lÚst ˙r hvÝtblŠ­i, ß sj˙krah˙si Ý BandarÝkjunum, ß ■essum degi fyrir sj÷ ßrum, ß k÷ldum haustdegi hÚr ß ═slandi. ╔g held a­ ■a­ sÚ ekki ß neinn halla­ ■egar fullyrt er a­ Gu­r˙n KatrÝn Ůorbergsdˇttir hafi veri­ hinn sanni sigurvegari forsetakosninganna 1996. H˙n kom, sß og sigra­i. Framlag hennar Ý sigrinum ■ß var mikill og h˙n marka­i sÚr spor Ý s÷gu ■essa embŠttis, ■ˇ hennar nyti vi­ alltof skamma stund.

╔g gleymi aldrei ■egar Gu­r˙n kom hinga­ ß listavi­bur­ Ý aprÝl 1998, sk÷mmu eftir a­ h˙n veiktist fyrra sinni af sj˙kdˇmnum sem felldi hana ■vÝ mi­ur a­ velli sÝ­ar sama ßr. Ůß bar h˙n t˙rban ß h÷f­i til a­ hylja ummerki sj˙kdˇmsins Ý kj÷lfar erfi­rar lyfjame­fer­ar, sem reyndi mj÷g ß hana og fj÷lskyldu hennar. SÝ­ar um ■etta vor hŠtti h˙n a­ ganga me­ hann og var fyrirmynd annars fˇlks um a­ veikindi eru ekki feimnismßl og Úg veit sem er a­ h˙n haf­i ßhrif ß marga sem ■urfa a­ berjast vi­ erfi­ veikindi af ■essu tagi. Framlag Gu­r˙nar KatrÝnar Ý ■essari erfi­u barßttu skiptu ■vÝ fleira mßli en ■ß sem nŠst henni stˇ­u. ╔g skal ■vÝ f˙slega vi­urkenna a­ Úg hef alla tÝ­ bori­ mikla vir­ingu fyrir ■essari konu. Gu­ blessi minningu hennar.

SjßlfstŠ­isflokkurinn

36. landsfundur SjßlfstŠ­isflokksins hefst ß morgun. Ber hann yfirskriftina: Hßtt ber a­ stefna. ═ dag opna­i svo nř heimasÝ­a SjßlfstŠ­isflokksins. Er ■ar um a­ rŠ­a glŠsilegan vef, gˇ­a upplřsingaveitu um starf flokksins og verkefnin framundan ß vegum hans. Ůßttaskil ver­a au­vita­ Ý flokknum ß ■essum landsfundi. Forma­ur flokksins hefur ßkve­i­ a­ gefa ekki kost ß sÚr til endurkj÷rs og vi­ blasir a­ n˙verandi varaforma­ur gefur ekki kost ß sÚr til varaformennsku. Ůa­ eru ■vÝ miklar breytingar sem ver­a og ljˇst a­ allavega ver­a miklar breytingar ß forystusveitinni og miklar ßskoranir framundan fyrir ■essa nřju forystu.

Saga dagsins
1905 Verzlunarskˇli ReykjavÝkur, sem n˙ ber heitir Verzlunarskˇli ═slands, tˇk formlega til starfa.
1918 Eldfjalli­ Katla gaus eftir tŠplega 60 ßra hlÚ. Var kraftmiki­ gos, hi­ mesta ß ═slandi ß 20. ÷ld.
1962 Kvikmyndin 79 af st÷­inni, bygg­ ß skßlds÷gu Indri­a G. Ůorsteinssonar, var frumsřnd. Var fyrsta mynd okkar Ý fullri lengd og skarta­i Gunnari Eyjˇlfssyni og Kristbj÷rgu Kjeld Ý a­alhlutverkum.
1984 IRA reynir a­ rß­a Margaret Thatcher forsŠtisrß­herra Bretlands, og a­ra forystumenn breska ═haldsflokksins, af d÷gum Ý sprengjutilrŠ­i Ý hˇteli Ý Brighton ■ar sem landsfundur Ýhaldsmanna var haldinn. Mj÷g litlu muna­i a­ Thatcher og eiginma­ur hennar, Denis Thatcher, lÚtu lÝfi­ Ý ßrßsinni.
1998 Gu­r˙n KatrÝn Ůorbergsdˇttir forsetafr˙, lÚst ß sj˙krah˙si Ý Seattle Ý BandarÝkjunum, 64 ßra
a­ aldri. Gu­r˙n KatrÝn var­ forsetafr˙ 1996 og haf­i miki­ persˇnufylgi ■ann stutta tÝma sem h˙n
var vi­ hli­ forsetans ß embŠttistÝma hans. Er almennt liti­ svo ß a­ h˙n hafi haft mikil ßhrif ß ■a­ a­ hann hlaut kj÷r til embŠttisins. Gu­r˙n KatrÝn greindist me­ hvÝtblŠ­i 1997 og bar­ist hetjulegri barßttu gegn ■vÝ uns yfir lauk. Vi­ ˙tf÷r hennar voru vi­staddir allir ■jˇ­h÷f­ingjar Nor­urlandanna.

Snjallyr­i­
Ůar sem englarnir syngja sefur ■˙.
Sefur Ý dj˙pinu vŠra.
Vi­ hin sem lifum, lifum Ý tr˙.
A­ ljˇsi­ bjarta skŠra.
Veki ■ig me­ sˇl a­ morgni.

Drottinn minn fa­ir lÝfsins ljˇss.
Lßt nß­ ■Ýna skÝna svo blÝ­a.
Minn styrkur ■˙ ert, mÝn lÝfsins rˇs.
Tak burt minn myrka kvÝ­a.
Ů˙ vekur hann me­ sˇl a­ morgni.

Fa­ir minn lßttu lÝfsins sˇl.
Lřsa upp sorgmŠtt hjarta.
Hjß ■Úr Úg finn fri­ og skjˇl.
Lßttu svo ljˇsi­ ■itt bjarta.
Vekja hann me­ sˇl a­ morgni.

Drottinn minn rÚttu sorgmŠddri sßl.
Svala lÝknarh÷nd.
Og sl÷kk ■˙ hjartans harmabßl.
SlÝt sundur dau­ans b÷nd.
Svo vaknar hann me­ sˇl a­ morgni.
Bubbi Morthens tˇnlistarma­ur (Kve­ja)

Eitt af fallegu og tßknrŠnu ljˇ­unum hans Bubba - Ý ■essu ljˇ­i er s÷nn tilfinning.


Engin fyrirs÷gn

Dr. Angela Merkel

Stjˇrnarkreppunni Ý Ůřskalandi er loki­. Jafna­armannaflokkurinn og Kristilegi demˇkrataflokkurinn hafa sami­ um stjˇrnarmyndun sÝn ß milli. Seinustu vikurnar haf­i blasa­ vi­ a­ ekkert anna­ stjˇrnarmynstur gat gengi­ e­a f˙nkera­ vi­ breyttar a­stŠ­ur Ý ■řskum stjˇrnmßlum eftir kosningarnar 18. september ■ar sem hvorug valdablokkin nß­i starfhŠfum meirihluta. Ni­ursta­an er ■vÝ me­ ■eim hŠtti sem margir h÷f­u spß­ bŠ­i fyrir og eftir kosningar. Myndu­ er hin svokalla­a stˇra samsteypa (grosse koalition), samstjˇrn krata og Ýhaldsmanna. Hefur slÝk stjˇrn ekki veri­ myndu­ sÝ­an ß mi­jum sj÷unda ßratug 20. aldarinnar, og sat s˙ stjˇrn ßrin 1966-1969.

Ůa­ eru ■vÝ ˇneitanlega ■ßttaskil n˙ ■egar samkomulag milli stˇru flokkanna blasir vi­. Samkomulag hefur n˙ nß­st eftir miki­ ■rßtefli flokkanna um a­ dr. Angela Merkel ver­i kanslari Ůřskalands. Markar ■a­ enn ein ■ßttaskilin Ý s÷gu ■řskra stjˇrnmßla, en Merkel ver­ur fyrsta konan ß kanslarastˇli og er ennfremur fyrsti stjˇrnmßlama­urinn frß A-Ůřskalandi sem ver­ur kanslari Ůřskalands eftir sameiningu austurs og vesturs fyrir einum og hßlfum ßratug. Eins og vi­ blasir vi­ ■essi tÝ­indi ver­ur Gerhard Schr÷der kanslari, a­ lßta af embŠtti vi­ valdat÷ku Merkel. Hann var­ undir Ý kapphlaupinu um v÷ldin vi­ Merkel og vÝkur n˙ ˙r mi­punkti ■řskra stjˇrnmßla.

Schr÷der hefur ekki Ý hyggju a­ taka sŠti Ý stjˇrn Merkel. Hann hefur veri­ kanslari Ý r˙m sj÷ ßr, en hann var­ kanslari eftir kosningasigur vinstriaflanna Ý ■ingkosningunum Ý september 1998. Me­ tapi Ý ■eim kosningum lauk merkum stjˇrnmßlaferli Helmut Kohl. Er b˙ist vi­ a­ nř stjˇrn taki formlega vi­ v÷ldum um mi­jan nˇvember. En framundan eru erfi­ verkefni fyrir Merkel og nřja stjˇrn hennar. Vi­b˙i­ er a­ erfitt ver­i a­ berja saman starfhŠfa stjˇrn og markvissan stjˇrnarsßttmßla. Kratar og Ýhaldsmenn tˇkust ß eins og ljˇn Ý kosningaslagnum. Merkel sˇtti af krafti gegn Schr÷der og stjˇrn hans og gagnrřndi harkalega efnahagsstjˇrn ■eirra og forystu Ý lykilmßlum.

N˙ ver­ur Merkel a­ hefja samstarf me­ kr÷tunum, a­ vÝsu undir annarri stjˇrn, en samt sem ß­ur ver­ur h˙n a­ taka tillit til stefnu ■eirra og sko­ana. Ůa­ gŠti or­i­ erfitt, mj÷g svo. En vissulega er ■a­ stˇrpˇlitÝskur sigur fyrir Merkel a­ hafa nß­ ■vÝ a­ hljˇta kanslarastˇlinn og taki vi­ forystu Ý ■řskum stjˇrnmßlum. ┴ ■vÝ leikur enginn vafi. Var ■a­ reyndar dřrkeypt, enda ur­u Ýhaldsmenn a­ sam■ykkja a­ veita kr÷tum ßtta rß­herrastˇla en hljˇta sex sjßlfir til rß­st÷funar. En Merkel mun lei­a stjˇrnina og ver­ur Ý forsvari hennar. Ůa­ eru jßkvŠ­ ■ßttaskil, fyrir konur ■egar a­ kona ver­ur Š­sti stjˇrnmßlama­ur Ý ■řskri pˇlitÝk, tekur vi­ sjßlfu kanslaraembŠttinu.

KanslaraembŠtti­ Ý Ůřskalandi er ein ßhrifamesta stjˇrnmßlasta­a Ý heiminum Ý dag, allavega Ý Evrˇpu, lykilspilari ß pˇlitÝsku svi­i. Ůa­ a­ kona ver­i kanslari Ý Ůřskalandi eru stˇrfrÚttir, ßnŠgjulegar frÚttir Ý jafnrÚttisbarßttu kvenna. Margir sjß ■řsku ˙tgßfuna af Margaret Thatcher Ý hinum ver­andi kanslara og a­ h˙n ver­i lei­togi hŠgrimanna Ý Evrˇpu me­ sama hŠtti og Thatcher nß­i sinni st÷­u fyrir tŠpum ■rem ßratugum, er h˙n var­ lei­togi ═haldsflokksins og fyrst kvenna forsŠtisrß­herra Bretlands, ßri­ 1979. Merkel er t÷ffari Ý ■řskri pˇlitÝk. H˙n komst til ßhrifa innan CDU ß valdatÝma Helmut Kohl, sem var kanslari Ůřskalands samfellt Ý 16 ßr, 1982-1998, og ■ykir almennt vera pˇlitÝsk fˇsturdˇttir hans.

Angela Merkel er fimmtug, tvÝfrßskilin, nřlega gift Ý ■ri­ja skipti­ og barnlaus og ■vÝ langt Ý frß lÝk t.d. Edmund Stoiber sem ■ˇtti vera Ýmynd hins heilbrig­a fj÷lskyldulÝfs sem hinn har­gifti fj÷lskyldufa­ir. Schr÷der og Merkel eiga ■a­ sameiginlegt a­ hafa gifst oftar en einu sinni og vera allskrautlegar třpur sem hika ekki vi­ a­ taka vinnuna framyfir einkalÝfi­ - vera miklir vinnuhestar. Jafnframt ■ykja ■au bŠ­i nokku­ frjßlsleg Ý fasi og ˇfeimin a­ sřna skap sitt og ßkve­ni Ý pˇlitÝk. N˙ mun reyna ß Merkel sem stjˇrnmßlamann er h˙n tekur vi­ forystu ■řskra stjˇrnmßla - h˙n tekur ß sig mikla ßbyrg­ og bundnar eru miklar vonir vi­ ■ennan fyrsta kvenkanslara Ůřskalands.

Harriet Miers

Deilur hafa sprotti­ upp um skipan George W. Bush forseta BandarÝkjanna, ß Harriet Miers sem dˇmara vi­ HŠstarÚtt BandarÝkjanna. Heldur koma ■ˇ deilurnar upp ß skondnum sta­ a­ margra mati. J˙, ■a­ eru einmitt Ýhaldss÷mustu stu­ningsmenn forsetans sem skora n˙ ß hann a­ draga skipun Miers til baka og velja anna­ dˇmaraefni. Margir spyrja sig eflaust af hverju ■eir lßti til skarar skrÝ­a gegn Miers og vali hennar Ý rÚttinn. J˙, ■eir eru hrŠddir um a­ h˙n ver­i andstŠ­a ■ess sem menn telja a­ h˙n sÚ er h˙n er komin Ý rÚttinn. Miers ß ekki neina dˇmarasetu a­ baki og er ˇskrifa­ bla­ Ý m÷rgum helstu lykilmßlum seinustu ßra: t.d. hva­ var­ar samkynhneig­, fˇsturey­ingar og fleira.

═haldssamir eru mj÷g Ý vafa um a­ h˙n sÚ sß Ýhaldssami lagasÚrfrŠ­ingur sem Bush forseti, segir a­ h˙n sÚ. Er andsta­an svo langt gengin a­ Bush hefur or­i­ a­ verja vali­. Ůa­ hefur hann gert bŠ­i Ý vikulegu ßvarpi sÝnu til landsmanna og me­ bla­amannafundum. Ennfremur hafa nßnir samstarfsmenn forsetans ■urft a­ hringja persˇnulega Ý ■ingmenn Ý ÷ldungadeildinni og forystumenn samtaka Ýhaldssinna­ra rep˙blikana til a­ tryggja a­ stu­ningur ■eirra vi­ Miers haldist. Ůa­ sjß enda allir a­ ef sß grunnstu­ningur myndi breg­ast yr­i Miers ekki sta­fest til setu Ý rÚttinn. Ůa­ er ■vÝ mikilvŠgt a­ tryggja grunnstu­ning ˙r r÷­um rep˙blikana - ßn hans strandar sta­festingarferli­ hratt.

Ůa­ er enda svo merkilegt a­ ■eir sem helst verja Miers Ý ■essum ßt÷kum Ý fj÷lmi­lum ß seinustu d÷gum eru demˇkratar og forystumenn hˇfsamra Ý fyrrnefndum lykilmßlum. Flestir geta ■eir sŠtt sig vi­ Miers og hafa a.m.k. ekki tala­ gegn henni. Ůa­ er ■ˇ au­vita­ ljˇst a­ breg­ist stu­ningur rep˙blikana muni demˇkratar ekki sty­ja hana og myndu gera forsetanum lÝfi­ leitt Ý mßlinu. Ůa­ eru ■ˇ sÝfellt minni lÝkur ß a­ ■essi lŠti Ýhaldssinnanna ver­i eitthva­ meira en stormur Ý vatnsglasi. Hefur Miers svara­ fyrir sig af krafti og reynt a­ verja st÷­u sÝna og bŠta ßlit Ýhaldsmanna ß henni. Forsetinn hefur ennfremur tala­ af miklum ßkafa og bari­ ni­ur helstu andst÷­una.

Ůrßtt fyrir ■essi ßt÷k sjß flestir a­ Miers ver­ur vŠntanlega sta­fest. Ůa­ er reyndar merkilegt hversu skeptÝskir Ýhaldsmenn eru ß Miers. Lykillinn a­ farsŠlli ni­urst÷­u var­andi vali­ ß Miers er au­vita­ ■a­ a­ h˙n er kona og ekki sÝ­ur ekki me­ reynslu sem dˇmari. Ůa­ er ■vÝ algj÷rlega ljˇst a­ h˙n hefur litlar sem engar beinagrindur Ý skßpnum sem hŠgt ver­ur a­ slengja ß hana Ý sta­festingarferlinu. Ni­ursta­an er ■vÝ mi­aldra og settleg kona, afbur­al÷gfrŠ­ingur, me­ mikla reynslu af l÷gum og lagabˇkstaf en me­ enga dˇmarasetu a­ baki. En hinsvegar blasir vi­ a­ hŠgrisinnu­ustu lykilmenn Ý li­i Bush eru hrŠddir um a­ ■eir fßi k÷ttinn Ý sekknum me­ Miers.

HŠstirÚttur

═ gŠr fÚll dˇmur HŠstarÚttar Ý hinu svonefnda Baugsmßli. HÚra­sdˇmur ReykjavÝkur haf­i vÝsa­ mßlinu frß dˇmi Ý sÝ­asta mßnu­i en mßlinu var ßfrřja­ til HŠstarÚttar. SamkvŠmt dˇmnum ß hÚra­sdˇmur a­ taka ßtta li­i ßkŠru efnahagsbrotadeildar rÝkisl÷greglustjˇra til efnislegrar me­fer­ar. 32 ßkŠruli­um var hinsvegar vÝsa­ frß dˇmi. Ůa­ er ekki ofmŠlt a­ segja a­ um ßfellisdˇm sÚ a­ rŠ­a yfir embŠtti RÝkisl÷greglustjˇra og vinnubr÷g­um ß ■eim bŠnum. Ůa­ er ˇneitanlega rei­arslag fyrir ßkŠruvaldi­ a­ svo umfangsmiklu mßli, sem hefur veri­ Ý umrŠ­unni til fj÷lda ßra, sÚ einfaldlega vÝsa­ frß dˇmi vegna ■ess a­ ■a­ sÚ ekki dˇmtŠkt.

Er vissulega leitt a­ mßli­ hafi ekki fengi­ efnislega me­fer­. Ůa­ ver­ur hinsvegar alfari­ a­ dŠmast ß embŠtti RÝkisl÷greglustjˇra hvernig fˇr fyrir mßlinu. Eins og vi­ blasir n˙ er a­eins lÝtill angi mßlsins enn dˇmtŠkur fyrir hÚra­sdˇmi. Ůa­ sjß allir menn sem lÝta ß ßkŠruli­ina sem eftir standa a­ ■eir standa ekkert undir ÷llum ■unga mßlsins sem til var stofna­ Ý upphafi. ╔g get ekki anna­ en sagt hreint ˙t a­ ■essi dˇmur hlřtur a­ vera umhugsunarefni fyrir ßkŠruvaldi­. Um er a­ rŠ­a mikinn ßfellisdˇm yfir ■vÝ embŠtti og ■eim sem hÚldu ß mßlinu ß ■essu langvinna ferli Ý rannsˇkn og fyrir dˇmi.

Mßli­ ■ˇtti stˇrt Ý sni­um. Fari­ var me­ valdi inn Ý fyrirtŠki og stofna­ var til mikilla umrŠ­na um sakargiftir Ý samfÚlaginu. Ni­ursta­an er me­ ■eim hŠtti a­ ■a­ hvarflar a­ manni hvernig m÷nnum tˇkst a­ kl˙­ra efnislegri me­fer­ mßlsins me­ ■essum hŠtti. Allir sem lesa dˇm HŠstarÚttar sjß mikinn ßfellisdˇm yfir embŠtti ■essu og forystum÷nnum rannsˇknarinnar og ■eim sem hÚldu ß mßlinu fyrir dˇmi. Ůa­ er bara algj÷rlega einfalt mßl. Íllum veigamestu ßkŠruatri­unum er vÝsa­ frß. Er ■ar einkum liti­ til ßkŠranna um fjßrdrßtt, umbo­ssvik og brot ß l÷gum um hlutafÚl÷g.

Ůa­ er reyndar svo a­ af ■eim ßtta li­um sem ■ˇ standa eftir gerir rÚtturinn athugasemdir vi­ fjˇra ■eirra. Ůannig a­ eftir standa fjˇrir li­ir alls mßlsins sem algj÷rlega heilir og dˇmtŠkir a­ ÷llu leyti a­ mati rÚttarins. Ůetta er merkilegur dˇmur og eins og EirÝkur Tˇmasson hefur sagt ßfellisdˇmur yfir ■eim sem stˇ­u Ý forsvari rannsˇknarinnar. N˙ hefur veri­ ßkve­i­ a­ rÝkissaksˇknari taki sjßlfur vi­ forsjß ■eirra 32 ßkŠruatri­a sem HŠstirÚttur slˇ ˙t me­ dˇmi sÝnum. Ver­ur frˇ­legt a­ fylgjast me­ framhaldi ■essa mßls eftir ■essa ˙trei­ fyrir ßkŠruvaldi­.

Sir Malcolm Rifkind

Sir Malcolm Rifkind ■ingma­ur breska ═haldsflokksins og fyrrum utanrÝkisrß­herra Bretlands, tilkynnti Ý dag a­ hann hef­i dregi­ frambo­ sitt til lei­togast÷­unnar Ý flokknum til baka. Hefur hann Ý hyggju a­ sty­ja n˙ frambo­ Kenneth Clarke Ý lei­togaslagnum. Rifkind tilkynnti um frambo­ sitt Ý sumar og haf­i sˇtt fram af krafti Ý lei­togaslagnum. Auk hans voru fjˇrir Ý slagnum. Fluttu allir frambjˇ­endurnir rŠ­u ß flokks■ingi ═haldsflokksins Ý Blackpool Ý sÝ­ustu viku og kynntu sig og framtÝ­arsřn sÝna fyrir flokkinn og bresk stjˇrnmßl almennt. Rifkind ■ˇtti flytja ÷fluga rŠ­u ß flokks■inginu. Hinsvegar var hann talinn eiga sÝfellt minni m÷guleika ß a­ hreppa hnossi­.

Rifkind er einn af sÝ­ustu lykilspilurum Thatcher- og Major-valdatÝmans og var rß­herra samfellt ßrin 1986-1997 er flokkurinn missti v÷ldin. Rifkind var rß­herra mßlefna Skotlands, en hann er Skoti, 1986-1990, samg÷ngurß­herra 1990-1992, varnarmßlarß­herra 1992-1995 og a­ lokum utanrÝkisrß­herra 1995-1997. Hann var einn ■eirra sem misstu ■ingsŠti sitt Ý kosningunum 1997. Sat hann ß ■ingi fyrir Skotland ßrin 1974-1997 en flokkurinn ■urrka­ist ˙t Ý Wales og Skotlandi Ý kosningunum 1997. Rifkind var svo aftur kj÷rinn ß ■ing Ý kosningunum Ý maÝ og situr ß ■ingi fyrir Kensington og Chelsea. Er n˙ almennt tali­ a­ slagurinn standi milli David Cameron og Kenneth Clarke.

KastljˇsKastljˇs

═ gŠrkv÷ldi hˇf g÷ngu sÝna Ý Sjˇnvarpinu nřr dŠgurmßla■ßttur, Kastljˇs. Ritstjˇri hans er ١rhallur Gunnarsson en me­ honum vinna a­ ■Šttinum ■au: Eyr˙n Magn˙sdˇttir, Jˇhanna Vilhjßlmsdˇttir, Jˇnatan Gar­arsson, Kristjßn Kristjßnsson, Sigmar Gu­mundsson, Ragnhildur Steinunn Jˇnsdˇttir og ١ra Tˇmasdˇttir. Kemur ■ßtturinn Ý sta­ Kastljˇssins, sem hefur veri­ ß dagskrß Sjˇnvarpsins Ý tŠp sex ßr. A­ baki eru vel ß anna­ ■˙sund ■Šttir ■ar og m÷rg ˇgleymanleg atri­i, sem var gaman a­ rifja upp a­ kv÷ldi sunnudags Ý loka■Štti Kastljˇssins. En Kastljˇs hi­ nřja er ferskur og ÷flugur ■ßttur, mj÷g fj÷lbreyttur. Leist virkilega vel ß hann. Ůetta er flottur pottur ßhugaver­s efnis og flott uppstokkun frß ■vÝ sem ß­ur hefur veri­ gert Ý dŠgurmßla■ßttum hjß R┌V. ═ fyrsta ■Šttinum var t.d. ßhugavert vi­tal vi­ JˇnÝnu Benediktsdˇttur og flott umfj÷llun um Baugsmßli­ frß ˇlÝkum hli­um. Ůa­ mun ver­a mj÷g ßhugavert a­ fylgjast me­ ■essum ■Štti Ý vetur. Hlakka til a­ fylgjast me­ funheitu Kastljˇsi Ý vetur.


═ blßlokin hÚr Ý dag vil Úg ■akka einstaklega gˇ­ar vi­t÷kur vi­ nřrri heimasÝ­u minni. Metfj÷ldi heimsˇkna hefur veri­ ■ar seinustu dagana. Frß opnun ß sunnudagsmorgun hafa vel ß fjˇr­a ■˙sund heimsˇknir veri­ ß nřjan vef einv÷r­ungu. HÚr lÝta ennfremur margir vi­ ß hverjum degi, fleiri hundru­ manns og heimsˇknir aukast sÝfellt. Ůa­ er ekki anna­ hŠgt en a­ ■akka af heilum hug fyrir ■ennan ßhuga ß skrifum mÝnum og ■vÝ sem Úg set frß mÚr um ■jˇ­mßlin. Vonandi eigum vi­ samlei­ ßfram.

Saga dagsins
1256 ١r­ur kakali Sighvatsson, anda­ist Ý Noregi, 46 ßra a­ aldri - ١r­ur var ß sinni tÝ­, um mi­ja ■rettßndu ÷ld, einn valdamesti ma­ur ß ═slandi. Hann bjˇ a­ Grund Ý Eyjafir­i og var go­or­sma­ur.
1986 Lei­togafundur risaveldanna Ý H÷f­a hˇfst - Ronald Reagan forseti BandarÝkjanna, og Mikhail Gorbachev lei­togi SovÚtrÝkjanna, rŠddu um afvopnunarmßl. Lei­togafundurinn var­ alls÷gulegur.
1988 Gu­r˙n Helgadˇttir kj÷rin forseti Al■ingis, fyrst kvenna Ý r˙mlega 1000 ßra s÷gu ■jˇ­■ingsins.
2000 Donald Dewar lei­togi skosku stjˇrnarinnar, deyr af v÷ldum heilablˇ­falls, 63 ßra gamall.
2001 Íldungadeild bandarÝska ■ingsins sam■ykkir frŠg Patriot Act-l÷g George W. Bush forseta BNA.

Snjallyr­i­
Yfir hvÝtum Ýsabrei­um,
yfir g÷mlum, frosnum lei­um
flřgur hann og flřgur hann.
Villtur fugl, sem enginn ann
og aldrei sÝna gle­i fann.

Um lofti­, blandi­ b÷lvi og sei­um,
brřst hann einn og flugi­ knřr,
˙tlŠgur frß himni hei­um,
hrŠ­ist menn og dřr.
BannfŠr­ sßl sem b÷l sitt flřr.

ÍrvŠnting a­ brjˇsti og baki,
bŠn Ý hverju vŠngjataki.
Vetur, vetur, ve­ragnřr,
og j÷r­in kaldur klaki.

Flugi­ lamast. Fuglinn hnÝgur,
flřgur upp me­ sßru kvaki,
og dau­adansinn stÝgur -

flřgur og flřgur.
DavÝ­ Stefßnsson skßld frß Fagraskˇgi (1895-1964) (Villti fuglinn)

Fallegt og tßknrŠnt ljˇ­ eftir DavÝ­ frß Fagraskˇgi - tŠrt snilldarverk.


Engin fyrirs÷gn

Akureyri

Landsmenn gengu a­ kj÷rbor­inu ß laugardag og greiddu atkvŠ­i um sameiningu sveitarfÚlaga um allt land. Alls voru sameiningartill÷gurnar 16 talsins. Ůessara kosninga ver­ur vŠntanlega minnst fyrir tvennt: lÚlega kj÷rsˇkn og samrŠmdan vilja landsmanna um mestallt landi­ a­ hafna sameiningu me­ valdbo­i. Hlaut kosningin s÷mu ÷rl÷g og hin vÝ­tŠka sameiningarkosning ßri­ 1993. Jˇhanna Sigur­ardˇttir tala­i ■ß fyrir sameiningu sveitarfÚlaga af miklum krafti sem fÚlagsmßlarß­herra og bei­ nokkurn pˇlitÝskan ˇsigur Ý kosningunni. Tˇlf ßrum sÝ­ar lendir ┴rni Magn˙sson fÚlagsmßlarß­herra, Ý s÷mu a­st÷­u og ■essi forveri hennar Ý embŠttinu. BŠ­i b÷r­ust ■au af krafti fyrir framgangi sameiningar me­ valdbo­i af ■essu tagi og ur­u undir. BŠ­i brug­ust ■au eins vi­ slŠmum ˙rslitunum. Ůau kenndu sveitarstjˇrnarm÷nnunum um ˙rslitin. Ůa­ er fjarri sanni a­ fyrst og fremst hafi ■a­ veri­ sveitarstjˇrnarm÷nnum a­ kenna a­ svona fˇr, eins og rß­herrann hÚlt fram Ý ˙tvarpsvi­tali sem fyrstu vi­br÷g­ vi­ ˙rslitunum. ═ byrjun kosningavikunnar var fÚlagsmßlarß­herra gestur ß kynningarfundi ß DalvÝk um sameiningarmßlin og fˇr yfir mßli­. ١tti mÚr ummŠli hans ■ar mj÷g ˇ■÷rf og tel reyndar a­ ˙rslitin hÚr Ý fir­inum hafi markast mj÷g af afst÷­u hans sem fram kom ß fundinum. Reyndi hann reyndar a­ breyta t˙lkun sinni me­ frekar litlum ßrangri. Inntaki­ skildist enda mj÷g vel.

Athyglisver­ustu ˙rslit sameiningarkosninganna ß laugardagskv÷ldi­ voru einmitt ■au a­ sameiningin hÚr vi­ Eyjafj÷r­ var kolfelld, svo vŠgt sÚ til or­a teki­. Um var hÚr a­ rŠ­a vÝ­tŠkustu sameiningartill÷guna. Kosi­ var um sameiningu nÝu sveitarfÚlaga Ý Eyjafir­i, allra nema GrÝmseyjar. Allssta­ar var sameining felld me­ nokkrum mun nema ß Ëlafsfir­i og Siglufir­i. Ínnur umfer­ ver­ur ■vÝ ekki a­ veruleika – sameiningartillagan Ý Eyjafir­i er ■vÝ andvana fŠdd. Ůetta eru vissulega nokkur vonbrig­i Ý ■vÝ ljˇsi a­ margir sveitarstjˇrnarmenn t÷lu­u fyrir till÷gunni og studdu hana ßsamt forystum÷nnum vÝ­a Ý pˇlitÝk ß svŠ­inu. En ■etta er lř­rŠ­isleg ni­ursta­a sem ■arna kemur fram: ni­ursta­a sem ber a­ vir­a og taka vel til sko­unar. Mesta athygli mÝna, og eflaust annarra, vekur hversu afgerandi sameiningu var hafna­ hÚr ß Akureyri. HÚr h÷fnu­u 54% kjˇsenda sameiningu en 42% s÷g­u jß. Ůetta er merkileg ni­ursta­a - mj÷g afgerandi. ┴tti Úg satt best a­ segja ekki von ß a­ svona afgerandi meirihluti myndi segja nei og haf­i reyndar gert rß­ fyrir ■vÝ a­ jß yr­i ni­ursta­an hÚr Ý bŠ. En svona fˇr ■etta og Ý sannleika sagt tel Úg ■essi ˙rslit marka ■au ■ßttaskil a­ sameining ver­ur ekki ß d÷finni ß ■essum skala hÚr nŠstu ßrin. Afgerandi h÷fnun ß sameiningu alls Eyjafjar­ar hÚr ß Akureyri eru sterk skilabo­.

═ a­draganda ■essara kosninga taldi Úg a­ ˙rslitin myndu rß­ast Ý ■Úttbřlisst÷­unum fjˇrum. Myndi einhver af ■eim synja vŠri mßli­ andvana fŠtt. Taldi Úg lÝkurnar sÝfellt aukast eftir ■vÝ sem nŠr drˇ a­ sveitabygg­irnar myndu fella og var or­inn sannfŠr­ur um a­ ■a­ fŠri svo er nŠr drˇ lokum kynningaferlisins. Ůa­ fˇr svo a­ ˙rslitin rÚ­ust fyrst og fremst hÚr ß Akureyri. Afgerandi h÷fnun ß sameiningu eru mikil ■ßttaskil og Úg tel engar lÝkur ß svo rˇttŠkri sameiningartill÷gu hÚr nŠstu ßrin. Vilji Akureyringa vir­ist skřr. Allavega ■eirra sem mŠttu ß kj÷rsta­ og tˇku afst÷­u. Reyndar eru ■a­ tÝ­indin vi­ lok ferlisins a­ ■essu sinni hva­ kosninga■ßtttakan hÚr ß Akureyri er grÝ­arlega lÚleg og hva­ Akureyringum vir­ist algj÷rlega vera sama um ■essi mßl. Segja mß ■a­ almennt um landi­ a­ fˇlki vir­ist sama. ┴huginn kemur best fram Ý kosninga■ßttt÷kunni. H˙n var vÝ­ast hva­ grÝ­arlega lÚleg. HÚr ß Akureyri var kosninga■ßtttakan r˙m 22%. S˙ tala segir allt um st÷­u mßla vi­ lok ■essa ferlis vi­ sameininguna. ┴huginn var enginn hÚr Ý bŠ og fˇlki virtist almennt vera nokku­ sama. Sßst ■etta best ß kynningarfundinum um mßli­ Ý vikunni en ■ar mŠttu rÚtt um 50 manns. VÝ­a um fj÷r­inn var vel mŠtt ß kynningarfundina en ßhugaleysi­ hÚr ß Akureyri sag­i margt um st÷­u mßla og var fyrirbo­i ■ess hvernig fˇr a­ lokum.

Eins og fyrr segir ur­u ÷rl÷g ■essarar sameiningarkosningar ■au s÷mu og ßri­ 1993. Ůß, rÚtt eins og n˙, var ein tillaga um sameiningu sam■ykkt. Ůß var tillaga um sameiningu tveggja sveitarfÚlaga ß SnŠfellsnesi sam■ykkt. N˙ var tillaga um sameiningu Mjˇafjar­arhrepps, Fjar­abygg­ar, Austurbygg­ar og Fßskr˙­sfjar­arhrepps sam■ykkt. Ver­ Úg a­ vi­urkenna a­ Úg ßtti alls ekki von ß ■vÝ a­ sameining ■essi austur ß fj÷r­um yr­i sam■ykkt. Reyndar var mj÷g naumt ß munum Ý Fjar­abygg­, en 52,9% s÷g­u ■ar jß en 47% s÷g­u nei. Naumt en engu a­ sÝ­ur er tillagan sam■ykkt. Austfir­ingar vi­halda ■vÝ ’93 syndrome-inu Ý sveitarstjˇrnarmßlum og gera ˙rslitin ekki alslŠm fyrir framsˇknarmanninn ┴rna. Haf­i Úg heyrt Ý a­draganda kosningarinnar a­ ekki vŠru allir sammßla Ý Fjar­abygg­ um ßgŠti sameiningar og haf­i fyrirfram ■vÝ tali­ a­ ■ar yr­i sameining felld og mßli­ fŠri Ý a­ra umfer­, rÚtt eins og Úg haf­i tali­ me­ Eyjafj÷r­. Ni­ursta­an er s˙ a­ ß hvorugum sta­num kemur til annarrar umfer­ar. ┴ ÷­rum sta­num er sameining ˙r s÷gunni, ja a­ minnsta kosti Ý bili, en ß hinum sta­num er sameining sta­reynd Ý fyrstu atrennu. Austfir­ingar hafa l÷ngum veri­ taldir einstakir – Ý ■essu ferli og ■essari kosningu fß ■eir allavega ■ann stimpil. Hva­ ■eim finnst um ■ann stimpil skal ˇsagt lßti­.

Allavega er ■etta ferli merkilegt – ni­ursta­an er hinsvegar fengin. Sameiningu hefur vÝ­svegar veri­ hafna­. ═ tveim af till÷gunum fimmtßn sem var hafna­ ver­ur a­ kjˇsa aftur og merkilegt a­ fylgjast me­ hva­ gerist Ý ■eirri atrennu a­ sameiningu. Hva­ svo sem kemur ˙t ˙r ■vÝ er ni­ursta­an Ý mßlinu ÷llu nokkur vonbrig­i, einkum fyrir fÚlagsmßlarß­herrann sem bar­ist mj÷g fyrir sam■ykkt sameiningartillagna og haf­i veri­ ÷tull talsma­ur mßlsins mj÷g lengi. Ůa­ er ■vÝ skiljanlegt a­ hann vilji kenna ÷­rum um skipbrot mßlsins. Ůa­ allavega hljˇmar ekki fallega fyrir stjˇrnmßlamann ß framabraut Ý landsmßlum og gegnir embŠtti fÚlagsmßlarß­herra a­ gangast vi­ ni­urst÷­unni ß landsvÝsu sem vi­ blasir. Ni­ursta­an um allt land er afgerandi og skipbrot mßlsins er sta­reynd. Ůa­ er bara ekki flˇknara en ■a­ – ■ˇ a­ Austfir­ingar bjargi a­ nokkru hei­rinum fyrir fÚlagsmßlarß­herrann (eins fyndi­ og ■a­ hljˇmar). Tek Úg undir me­ m÷rgum andstŠ­ingum sameiningar a­ ■a­ er rangt af yfirv÷ldum a­ framkvŠma svona kosningu vÝ­a ß sama tÝmapunkti. Ůa­ ß a­ vera innri ßkv÷r­un sveitarfÚlaga hvort a­ ■au vilji sameinast e­a taka upp nßnari samvinnu Ý stˇrum mßlum. Gott dŠmi er sameiningar hÚr Ý fir­inum ß undanf÷rnum ßrum. ŮŠr hafa komi­ fram vegna ■ess a­ sveitarfÚl÷gin hafa vilja­ vinna saman.

Ljˇst er a­ ■rˇunin stefnir Ý ■ß ßtt a­ Eyjafj÷r­ur ver­i a­ lokum eitt sveitarfÚlag, en ■a­ er alveg klßrt a­ ■a­ ver­ur a­ gerast Ý smŠrri skrefum en stÝga ßtti um helgina. Ůa­ skref sem stÝga ßtti ■ß mistˇkst algj÷rlega og vi­ skullum nokku­ harkalega til jar­ar vi­ lok ferlisins. Ni­ursta­an vekur okkur ÷ll til nokkurrar umhugsunar a­ mÝnu mati. Fyrst og fremst ver­ur sameining ekki fengin fram me­ valdbo­i, heldur ■vÝ a­ sveitarfÚl÷gin vilji stÝga skrefi­. Ůa­ er grunnpunktur a­ mÝnu mati. Vi­ fylgjumst me­ sameiningarferlinu nŠstu ßrin – en ■a­ er alveg klßrt a­ afgerandi synjun okkar Akureyringa tefur mj÷g allt sameiningarferli­ me­ fj÷r­inn sem heild.

Au­ur Au­uns

═ dag eru 35 ßr li­in frß ■vÝ a­ Au­ur Au­uns tˇk sŠti Ý rÝkisstjˇrn Jˇhanns Hafsteins forsŠtisrß­herra, sem dˇmsmßlarß­herra. Marka­i ■a­ mikil ■ßttaskil, enda var­ Au­ur me­ ■vÝ fyrsta Ýslenska konan sem tˇk sŠti Ý rÝkisstjˇrn. ┴ ■eim 35 ßrum sem sÝ­an hafa li­i­ hafa alls tÝu konur teki­ sŠti Ý rÝkisstjˇrn. N˙ ■egar ■essi or­ eru ritu­ sitja ■rjßr konur Ý rÝkisstjˇrn: SigrÝ­ur Anna ١r­ardˇttir, Valger­ur Sverrisdˇttir og Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir. SigrÝ­ur Anna og Ůorger­ur KatrÝn eru fulltr˙ar sjßlfstŠ­iskvenna Ý rÝkisstjˇrn, rÚtt eins og Au­ur Au­uns var sem dˇmsmßlarß­herra. Au­ur haf­i er h˙n var­ rß­herra veri­ lengi forystukona innan SjßlfstŠ­isflokksins og gegnt m÷rgum tr˙na­arst÷rfum fyrir flokkinn. Au­ur var dˇmsmßlarß­herra Ý r˙mt ßr, en setti mark sitt ß rß­uneyti­ ß ■essum skamma tÝma. ١ li­u tˇlf ßr ■ar til a­ kona var­ aftur rß­herra. SjßlfstŠ­iskonan Ragnhildur Helgadˇttir var­ menntamßlarß­herra ßri­ 1983 og sat ß rß­herrastˇli samfellt Ý fj÷gur ßr. Ůri­ja sjßlfstŠ­iskonan, Sˇlveig PÚtursdˇttir, var­ dˇmsmßlarß­herra ßri­ 1999 og sat Ý rÝkisstjˇrn Ý fj÷gur ßr, en var­ forseti Al■ingis ßri­ 2005. Eins og fyrr segir sitja tvŠr sjßlfstŠ­iskonur Ý rÝkisstjˇrn. ŮvÝ hafa fimm sjßlfstŠ­iskonur seti­ Ý rÝkisstjˇrn ß ■essum 35 ßrum. Hinar fimm eru ■rjßr framsˇknarkonur og tvŠr al■ř­uflokkskonur.

Au­ur Au­uns var mj÷g litrÝk ß vettvangi stjˇrnmßla. ┴­ur en h˙n hˇf stjˇrnmßla■ßttt÷ku lŠr­i h˙n l÷gfrŠ­i vi­ Hßskˇla ═slands og ˙tskrifa­ist ßri­ 1935, fyrst kvenna ˙r lagadeildinni. H˙n tˇk sŠti Ý borgarstjˇrn ReykjavÝkur ßri­ 1946 og ßtti ■ar sŠti allt til ßrsins 1970. H˙n var forseti borgarstjˇrnar 1954-1959 og 1960-1970. Au­ur var­ fyrsta konan sem gegndi embŠtti forseta borgarstjˇrnar. H˙n var­ fyrst kvenna kj÷rin borgarstjˇri Ý ReykjavÝk ßri­ 1959. Gegndi h˙n embŠttinu Ý r˙mt ßr ßsamt Geir HallgrÝmssyni sem var svo einn borgarstjˇri ßrin 1960-1972 og tˇk svo vi­ formennsku Ý SjßlfstŠ­isflokknum ßri sÝ­ar. Au­ur var kj÷rin al■ingisma­ur ReykvÝkinga ßri­ 1959 og ßtti h˙n sŠti ß ■ingi Ý 15 ßr, e­a allt til ßrsins 1974. Au­ur var ein af fyrstu konunum sem m÷rku­u sÚr sess Ý stjˇrnmßlas÷guna fyrir stjˇrnmßla■ßtt÷ku ß vettvangi borgarstjˇrnar og ■ings, og hlaut h˙n Švarandi sess Ý stjˇrnmßlas÷gu landsins fyrir a­ ver­a fyrsta konan sem var­ borgarstjˇri og rß­herra. H˙n var mikil barßttukona fyrir jafnrÚtti kynjanna og bar­ist af krafti fyrir ■vÝ a­ konur tŠkju virkan ■ßtt Ý stjˇrnmßlum. Er mikilvŠgt a­ hennar ■ßttur Ý jafnrÚttisbarßttu kynjanna sÚ hei­ra­ur sÚrstaklega, enda skipti sk÷pum a­ h˙n var­ rß­herra hÚrlendis fyrst kvenna. Hennar framlag skipti mj÷g miklu mßli, ß ■vÝ leikur enginn vafi. Au­ur lÚst 19. oktˇber 1999.

Fyrir nokkru var n˙verandi borgarstjˇri Ý ReykjavÝk a­ břsnast yfir ■vÝ a­ ■a­ vanta­i ßberandi kvenstyttur Ý borgina. Er ■a­ vissulega rÚtt. Er reyndar me­ ˇlÝkindum a­ ReykjavÝkurborg hafi ekki reist ■essari fyrstu konu sem var­ borgarstjˇri styttu sem hei­ri minningu hennar. Er ■a­ til marks um pˇlitÝska eymd borgarstjˇrans a­ nefna ekki beint nafn Au­ar Ý ■essu samhengi. Ef einhver kona ß skili­ a­ stytta sÚ af henni ß mi­borgarsvŠ­inu er ■a­ Au­ur. H˙n var enda alla tÝ­ ÷tul barßttukona fyrir ■vÝ a­ konur tŠkju virkan ■ßtt Ý ■jˇ­mßlum og var virk sjßlf Ý stjˇrnmßlabarßttu. ┴ hßtÝ­arfundi stjˇrnar Sambands ungra sjßlfstŠ­ismanna Ý Hvannagjß hinn 27. j˙nÝ Ý sumar sam■ykkti ■ßverandi stjˇrn sambandsins ßlyktun ■ess efnis a­ reisa Štti styttu af Au­i. ١tti okkur ■a­ vi­eigandi Ý ljˇsi ■ess a­ 35 ßr vŠru li­in frß ■vÝ a­ Au­ur var­ rß­herra, 30 ßr frß kvennafrÝdeginum og sÝ­ast en ekki sÝst ■ess a­ 90 ßr voru li­in frß ■vÝ a­ konur hlutu kosningarÚtt hÚrlendis. Vi­ hŠfi er Ý dag a­ minnast Au­ar. H˙n var atkvŠ­amikil stjˇrnmßlakona sem haf­i raunveruleg ßhrif ß Ýslenskt samfÚlag. H˙n ruddi braut jafnrÚttis me­ framg÷ngu sinni og ver­ur Švinlega minnst fyrir glŠsilega og sk÷rulega framkomu.

Ůorskur

┴ laugardaginn fˇr Úg ß rß­stefnu um sjßvar˙tvegsmßl Ý Borgum, rannsˇknar- og nřsk÷punarh˙si Hßskˇlans ß Akureyri. Rß­stefnan var haldin ß vegum Sˇknar - hugveitu Ý ■ßgu sjßvar˙tvegs. Bar rß­stefnan yfirskriftina: "Hafrannsˇknir - erum vi­ ß rÚttri lei­?". Fundarstjˇri var Borgar ١r Einarsson forma­ur SUS, en hann er ennfremur forma­ur Sˇknar. Hˇfst rß­stefnan me­ ßvarpi Kristjßns ١rs J˙lÝussonar bŠjarstjˇra, ■ar sem hann fjalla­i um mßlefni sjßvar˙tvegs ß vÝ­um grunni. A­ lokinni rŠ­u hans hˇfst formleg dagskrß. Fyrstur flutti ßvarp Jˇhann Sigurjˇnsson forstjˇri Hafrannsˇknastofnunar. Flutti hann erindi ■ar sem hann fˇr yfir hlutverk hafrannsˇkna: Ý fortÝ­, n˙tÝ­ og framtÝ­. Var mj÷g frˇ­legt a­ hlusta ß erindi Jˇhanns og kynnast betur mßlefnum hafrannˇkna frß sjˇnarhˇli frŠ­imannsins. A­ loknu erindi hans flutti Bj÷rn Gunnarsson deildarforseti au­lindadeildar Hßskˇlans ß Akureyri, erindi ■ar sem hann fjalla­i um mikilvŠgi hßskˇlamenntunar Ý sjßvar˙tvegs- og fiskeldisfrŠ­um, ˙tfrß kennslu og rannsˇknum og hvort a­ pˇlitÝk kŠmi ■ar nŠrri. ŮvÝ nŠst flutti Kristjßn ١rarinsson stofnvistfrŠ­ingur, erindi og fˇr yfir vei­ar og mßlefni ■ess hvort vei­a Štti meira en Hafrˇ legg­i til. A­ lokum ßvarpa­i Peter Weiss forst÷­uma­ur hßskˇlaseturs Vestfjar­a, rß­stefnuna og kynnti hva­a hlutverki rannsˇknastofnanir ß landsbygg­inni gegndu vi­ hafrannsˇknir.

A­ loknu kaffihlÚi var komi­ a­ pallbor­sumrŠ­um. Ůar sßtu fyrir sv÷rum ■au Einar Oddur Kristjßnsson al■ingisma­ur, Kristinn H. Gunnarsson al■ingisma­ur, Írvar Marteinsson sjˇma­ur, Írn Pßlsson framkvŠmdastjˇri Landsambands smßbßtaeigenda, og ElÝnbj÷rg Magn˙sdˇttir varaforma­ur Verkalř­sfÚlags Akraness. Fˇru ■au yfir efni frams÷guerindanna og kynntu sko­anir sÝnar ß ■eim og mßlefninu almennt. Voru frams÷gur ■eirra mj÷g frˇ­legar. Er ■eim lauk var komi­ a­ fundarm÷nnum a­ leggja fram spurningar til ■eirra. Voru lÝflegar spurningar og skemmtilegar umrŠ­ur sem hˇfust um mßlefni­ og var fari­ vÝ­a yfir ß ■eim klukkutÝma sem pallbor­sumrŠ­urnar stˇ­u. ١tti mÚr ■essi rß­stefna mj÷g skemmtileg og frŠ­andi og sÚrstaklega var ßnŠgjulegt a­ heyra ˇlÝkar sko­anir ß ■essu mikla mßlefni. Eins og gefur a­ skilja voru ■eir Einar Oddur og Kristinn H. ekki sammßla. Kom Kristinn H. reyndar me­ ■ß sko­un sÝna a­ Hafrˇ Štti a­ heyra frekar undir umhverfisrß­uneyti­ en sjßvar˙tvegsrß­uneyti­, vi­ litla gle­i ElÝnbjargar og Einars Odds. Ůetta voru skemmtilegar umrŠ­ur. Fundinum lauk um hßlffimmleyti­. Eftir fundinn hÚlt Úg ßsamt fyrirlesurum og pallbor­s■ßtttakendum ni­ur Ý bŠ, og ßkvß­um vi­ a­ fß okkur a­ bor­a saman ß Fi­laranum ß­ur en ■au hÚldu su­ur.

Vildi svo merkilega til a­ lyftan stoppa­i ß mi­ri lei­ upp ß fimmtu hŠ­ina ß Fi­larann er vi­ Štlu­um a­ fara ■anga­. Ůa­ var ■vÝ merkileg tilfinning a­ fara fastur ■ar Ý lyftunni Ý um sj÷ mÝn˙tur ßsamt t.d. Jˇhanni Sigurjˇnssyni, Kristni H., Einari Oddi og Borgari ١r. Vorum vi­ ßtta Ý lyftunni og bi­um vi­ eftir a­ losna ˙r ■essari st÷­u. Var spjalla­ um fj÷lda mßla me­an be­i­ var. Gekk vel a­ komast svo ßlei­is ßfram ■egar a­ leyst haf­i veri­ ˙r biluninni. Eftir a­ hafa fengi­ okkur smßveitingar hÚldu ■au inn ß flugv÷ll. Ůetta var mj÷g skemmtileg dagsstund og ßnŠgjulegt a­ frŠ­ast meira um sjßvar˙tveginn og rŠ­a vi­ ■etta gˇ­a fˇlk um mßlaflokkinn og ekki sÝ­ur almennt um ■jˇ­mßl ß ■essum laugardegi hÚr ß Akureyri.

Pßll Magn˙sson ˙tvarpsstjˇri

Pßll Magn˙sson ˙tvarpsstjˇri, birtist ß skjßnum a­ kv÷ldi f÷studags og las frÚttir Ý kv÷ldfrÚttatÝma RÝkissjˇnvarpsins. Ůetta var Ý fyrsta skipti sem Pßll les frÚttir hjß RÝkissjˇnvarpinu Ý tvo ßratugi, en hann var frÚttama­ur ■ar ßrin 1982-1986. Ůetta var Ý fyrsta skipti sem Pßll las frÚttir Ý sjˇnvarpi frß ■vÝ um mi­jan j˙lÝmßnu­, er hann hŠtti st÷rfum hjß St÷­ 2 og sˇtti um st÷­u ˙tvarpsstjˇra sem hann fÚkk nokkrum vikum sÝ­ar. Ůa­ markar ■ßttaskil a­ ˙tvarpsstjˇri lesi kv÷ldfrÚttir Sjˇnvarpsins. Hefur ■a­ ekki gerst Ý 14 ßr a­ ˙tvarpsstjˇri lesi frÚttir, en Mark˙s Írn Antonsson las kv÷ldfrÚttir 30. september 1991, ß 25 ßra afmŠli Sjˇnvarpsins. Svo vir­ist vera sem a­ Pßll sÚ a­eins a­ leysa af, en ekki hefur enn veri­ rß­inn frÚttalesari Ý sta­ Loga Bergmanns Ei­ssonar. Er varla hŠgt a­ kvarta yfir komu Pßls ß skjßinn. Hann er a­ mÝnu mati einn allra besti frÚtta■ulur Ý Ýslenskri sjˇnvarpss÷gu seinustu fjˇra ßratugina. Hann hefur einhvernveginn allt sem ■arf a­ prř­a ˙rvalsfrÚttalesara: hefur glŠsilega framkomu, er skřrmŠltur og yfirvega­ur ß sjˇnvarpsskjßnum og hefur ■ß vir­ingu sem frÚttalesari ver­ur a­ hafa. ١tti mÚr notalegt a­ sjß Pßl lesa frÚttirnar aftur ß f÷studaginn og svo aftur Ý gŠrkv÷ldi og vona a­ hann haldi ßfram endrum og eins a­ lesa kv÷ldfrÚttir - ■a­ er enginn betri Ý frÚttalestrinum en hann.

Stefßn Fri­rik Stefßnsson

╔g vil nota tŠkifŠri­ og ■akka ■eim sem h÷f­u samband Ý gŠr vi­ mig og tjß­u sko­un sÝna ß breytingunni ß heimasÝ­unni. ١tti mÚr tÝmabŠrt a­ stokka hana upp og breyta til. ١tti mÚr vŠnt um a­ fß a­ heyra sko­anir annarra ß breytingunum sem ur­u ß vefnum. Ůeim sem sendu kve­jur fŠri Úg hugheilar ■akkir fyrir vinalegheitin.

Saga dagsins
1899 3 Vestfir­ingar fˇrust, en Hannes Hafstein sřsluma­ur, og 2 a­rir bj÷rg­ust ■egar a­ bßtur ■eirra lag­ist ß hli­ina. Ůeir voru ■ß a­ reyna a­ komast um bor­ Ý enskan togara sem var ■ß a­ ˇl÷glegum vei­um ß Dřrafir­i. 5 ßrum sÝ­ar var­ sřsluma­urinn Hannes fyrsti rß­herra ═slendinga.
1970 Au­ur Au­uns tˇk vi­ rß­herraembŠtti, fyrst Ýslenskra kvenna. H˙n var dˇmsmßlarß­herra Ý r˙mt ßr. ┴­ur haf­i Au­ur or­i­ fyrst kvenna borgarstjˇri 1959-1960 og lengi forseti borgarstjˇrnar.
1972 Skyri var slett ß al■ingismenn og forsetahjˇnin er ■au voru ß lei­ frß Dˇmkirkju til ■ingh˙ss vi­ formlega ■ingsetningu. Sß sem sletti skyrinu var Helgi Hˇseasson, ■ekktur fyrir mˇtmŠlast÷­u sÝna.
1980 Margaret Thatcher forsŠtisrß­herra Bretlands og lei­togi ═haldsflokksins, ßvarpa­i flokks■ing Ýhaldsmanna Ý Brighton. Ůar lÚt h˙n til skarar skrÝ­a gegn andstŠ­ingum sÝnum innan flokksins me­ leiftrandi barßtturŠ­u fyrir stefnu sinni. Ůar lÚt h˙n hin fleygu or­ falla: The Lady┤s not for turning. Ekki var hvika­. H˙n sat ß valdastˇli til ßrsins 1990 og haf­i ■ß rÝkt Ý 11 ßr og leitt flokkinn frß 1975.
2001 Smßralind Ý Kˇpavogi var opnu­ - ■ar eru tugir verslana og veitingasta­a. Byggingin var yfir 60.000 r˙mmetrar og kostna­ur nÝu milljar­ar krˇna. Fyrstu dagana komu ■anga­ 250.000 manns.

Snjallyr­i­
Sumir hverfa fljˇtt ˙r heimi hÚr.
SkrÝti­ stundum hvernig lÝfi­ er.
Eftir sitja margar minningar,
■akklŠti og tr˙.

Ůegar eitthva­ vir­ist ■jaka mig,
■arf Úg bara a­ sitja og hugsa um ■ig.
Ůß er eins og losni ˙r lŠ­ingi
lausnir, ÷llum hlutum vi­.

١ Úg fßi ekki a­ snerta ■ig
veit Úg samt a­ ■˙ ert hÚr.
Og Úg veit a­ ■˙ munt elska mig
og geyma mig og gŠta hjß ■Úr.

Ůegar tÝmi minn ß j÷r­u hÚr
li­inn er og ■ß Úg burtu fer,
■ß Úg veit a­ ■˙ munt vÝsa veg
og taka ß mˇti mÚr.
Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir kennari (Minning)

GrÝ­arlega fallegt ljˇ­ sem segir svo margt Ý einfaldleik sÝnum.


Engin fyrirs÷gn

Breyting ß heimasÝ­unni
┴ ■essum degi blasir vefur minn vi­ lesendum Ý algj÷rlega nřrri mynd. ┌tliti hans hefur veri­ breytt algj÷rlega og eftir stendur mj÷g breyttur vefur sem mun taka nokkrum breytingum Ý vi­bˇt ß nŠstu d÷gum ß­ur en hann er fullklßra­ur eins og hann ver­ur ß nŠstunni. Vefurinn haf­i veri­ eins frß opnun Ý j˙nÝmßnu­i 2003 og tÝmabŠrt a­ stokka hann a­eins upp. ╔g vona a­ breytingarnar fari vel Ý lesendurna mÝna.

kŠr kve­ja - SFS

Stefßn Fri­rik StefßnssonSunnudagspistillinn
sunnudagspistli Ý dag fjalla Úg um ■rj˙ frÚttamßl vikunnar:

- Ý fyrsta lagi fjalla Úg um ni­urst÷­ur sameiningarkosninganna, sem fram fˇru um allt land Ý gŠr. Ůessara kosninga ver­ur vŠntanlega minnst fyrir tvennt: lÚlega kj÷rsˇkn og samrŠmdan vilja landsmanna um mestallt landi­ a­ hafna sameiningu me­ valdbo­i. Sameiningu var hafna­ me­ afgerandi hŠtti hÚr Ý Eyjafir­i en sam■ykkt merkilegt nokk a­eins ß Austfj÷r­um. Fer Úg yfir ˙rslitin og legg mat mitt ß st÷­u mßla eftir ni­urst÷­urnar. ┴tti Úg satt best a­ segja ekki von ß a­ svona afgerandi meirihluti myndi segja nei og haf­i reyndar gert rß­ fyrir ■vÝ a­ jß yr­i ni­ursta­an hÚr ß Akureyri. En svona fˇr ■etta og Ý sannleika sagt tel Úg ■essi ˙rslit marka ■au ■ßttaskil a­ sameining ver­ur ekki ß d÷finni ß ■essum skala hÚr nŠstu ßrin. Afgerandi h÷fnun ß sameiningu alls Eyjafjar­ar hÚr ß Akureyri eru sterk skilabo­. ═ a­draganda ■essara kosninga taldi Úg a­ ˙rslitin myndu rß­ast Ý ■Úttbřlisst÷­unum fjˇrum. Myndi einhver af ■eim synja vŠri mßli­ andvana fŠtt. Reyndar eru ■a­ tÝ­indin vi­ lok ferlisins a­ ■essu sinni hva­ kosninga■ßtttakan hÚr ß Akureyri var grÝ­arlega lÚleg. Kosninga■ßtttakan hÚr var r˙m 22%. S˙ tala segir allt um st÷­u mßla vi­ lok ■essa ferlis vi­ sameininguna.

- Ý ÷­ru lagi fjalla Úg um stjˇrnmßlalitrˇfi­ vi­ upphaf ■inghalds. Samfylkingin hefur virka­ vandrŠ­aleg undanfarna mßnu­i og ni­urst÷­ur sko­anakannana hljˇta a­ vera vonbrig­i fyrir flokksmenn. ┴ me­an eykst fylgi SjßlfstŠ­isflokksins mj÷g. Ůa­ er ˇneitanlega engin eymd fyrir okkur pˇlitÝska andstŠ­ing a­ horfa ß vandrŠ­ahßttinn sem er innan Samfylkingarinnar. Flokkurinn er ekki a­ f˙nkera rÚtt – ■etta sta­festa kannanir og ekki sÝ­ur allur pˇlitÝski tÝ­arandinn. Ůetta sÚst umfram allt vel ß vandrŠ­alegu tali Ingibjargar Sˇlr˙nar eftir a­ DavÝ­ yfirgaf stjˇrnmßlin. H˙n ß augljˇslega Ý miklum erfi­leikum me­ a­ fˇta sig eftir brotthvarf hans og virkar eins og vandrŠ­alegur gestur Ý partři ■ar sem h˙n ■ekkir engan vi­staddan. Hva­ gerist ß nŠstu mßnu­um ver­ur frˇ­legt a­ sjß – allavega er ■a­ ljˇst a­ ■essi pˇlitÝski vetur byrjar ekki sem dans ß rau­um kratarˇsum hjß Ingibj÷rgu Sˇlr˙nu.

- Ý ■ri­ja lagi fjalla Úg um lei­togaslaginn Ý breska ═haldsflokknum, ■ar sem eftirma­ur Michael Howard ver­ur brßtt kj÷rinn. N˙ er vissulega komi­ a­ krossg÷tum fyrir ═haldsflokkinn Ý starfi sÝnu. Ůar ■arf a­ fara fram mikil endurnřjun Ý forystuli­i a­ mÝnu mati og ekki sÝ­ur hugmyndafrŠ­ileg vinna vi­ a­ bŠ­i marka flokknum nřja tilveru og sˇknarfŠri. Ůa­ ver­ur verkefni nŠsta lei­toga a­ taka vi­ keflinu og halda verkinu ßfram. A­ mÝnu mati er nau­synlegt a­ menn fari nřjar ßttir og velji fˇlk nřrra tÝma til a­ lei­a flokkinn einmitt inn Ý nřja tÝma. Breski ═haldsflokkurinn hefur Ý st÷­unni m÷rg sˇknarfŠri og allm÷rg tŠkifŠri er ■eir feta sig a­ ■vÝ a­ finna ■ann sem lei­ir ■ß ßfram - til sigurs!


Stjˇrnmßlaskˇli ß Akureyri

SjßlfstŠ­isflokkurinn

Stjˇrnmßlaskˇli SjßlfstŠ­isflokksins heldur nßmskei­ ß Akureyri 25. oktˇber til 15. nˇvember. ┴ nßmskei­inu ver­ur m.a. fjalla­ um sjßvar˙tvegsmßl, heilbrig­ismßl, menntamßl, sveitarstjˇrnarmßl, rŠ­umennsku- og framkomu, frÚtta- og greinaskrif, umhverfismßl, samg÷ngumßl, stjˇrnskipan og stjˇrnsřslu, sjßlfstŠ­isstefnuna og SjßlfstŠ­isflokkinn. Um er a­ rŠ­a fj÷lbreytt og gott nßmskei­ sem haldi­ er fyrir fÚl÷gin ß Akureyri. Sem forma­ur Var­ar, f.u.s. ß Akureyri tel Úg rÚtt a­ kynna hÚr dagskrß skˇlans.

Ůri­judagur 25. oktˇber

kl. 18.00-18.10
Skˇlasetning: Arnbj÷rg Sveinsdˇttir ■ingflokksforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins.

kl. 18.00-19.30
Sjßvar˙tvegsmßl: Arnbj÷rg Sveinsdˇttir ■ingflokksforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins.

kl. 19.30-20.00
Matur

kl. 20.00-21.30
Heilbrig­is■jˇnusta: Ůorvaldur Ingvarsson lŠkningaforstjˇri FSA.

Fimmtudagur 27. oktˇber

kl. 18.00-19.30
Listin a­ hafa ßhrif: GÝsli Bl÷ndal marka­s- og ■jˇnusturß­gjafi.

kl. 19.30-20.00
Matur

kl. 20.00-21.30
Greina- og frÚttaskrif: Skapti HallgrÝmsson bla­ama­ur.

Ůri­judagur 1. nˇvember

kl.18.00-20.00
Listin a­ hafa ßhrif: GÝsli Bl÷ndal marka­s- og ■jˇnusturß­gjafi.

kl. 20.00-20.30
Matur

kl. 20.30-22.00
SjßlfstŠ­isstefnan og starfsemi SjßlfstŠ­isflokksins: Halldˇr Bl÷ndal al■ingisma­ur.

Fimmtudagur 3. nˇvember

kl. 18.00-19.30
Umhverfismßl: SigrÝ­ur Anna ١r­ardˇttir umhverfisrß­herra.

kl. 19.30-20.00
Matur

kl. 20.00-21.30
Sveitarstjˇrnarmßl: Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir bŠjarfulltr˙i.

Ůri­judagur 8. nˇvember

kl. 18.00-19.30
Menntamßl: Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra.

kl. 19.30-20.00
Matur.

kl. 20.00-21.30
Samg÷ngumßl ß N-Austurlandi: ١ra ┴kadˇttir forseti bŠjarstjˇrnar.

Ůri­judagur: 15. nˇvember

kl. 18.00-19.30
Stjˇrnskipan og stjˇrnsřsla: Bj÷rn Bjarnason dˇms- og kirkjumßlarß­herra.

kl. 19.30-20.00
Matur.

kl. 20.00-21.30
Pallbor­sumrŠ­ur um sveitarstjˇrnarmßl: Kristjßn ١r J˙lÝusson bŠjarstjˇri, og bŠjarfulltr˙arnir Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir og ١ra ┴kadˇttir. UmrŠ­um střrir Stefßn Fri­rik Stefßnsson forma­ur Var­ar og stjˇrnarma­ur Ý Sambandi ungra sjßlfstŠ­ismanna.

Skrßning og nßnari upplřsingar eru hjß ŮˇrdÝsi PÚtursdˇttur, disa@xd.is, e­a Ý sÝma 515 1777.


Stjˇrnmßlaskˇli SjßlfstŠ­isflokksins var stofna­ur 15. febr˙ar 1938 og er ■vÝ tŠplega sj÷tugur a­ aldri. Helsti hvatama­ur a­ stofnun hans var Gunnar Thoroddsen, sem ■ß var sÚrstakur erindreki SjßlfstŠ­isflokksins og sÝ­ar varaforma­ur flokksins og forsŠtisrß­herra. Stjˇrnmßlaskˇlinn var starfrŠktur alveg fram til ßrsins 1954 og voru eitt til tv÷ nßmskei­ ■ß haldin ß hverju ßri. ═ skˇlanum voru fluttir fyrirlestrar um ■jˇ­mßl og komu nemendur vÝ­svegar a­ af landinu. ═ upphafi fengu landsbygg­arnemendur gistingu hjß dyggum flokksm÷nnum me­an ß nßmskei­i stˇ­.

Eftir 1954 var­ hlÚ ß skˇlahaldi en Stjˇrnmßlaskˇlinn var sÝ­an endurreistur ßri­ 1973 eftir 19 ßra hlÚ og hefur starfa­ ˇsliti­ sÝ­an. Vi­ endurreisn hans h÷f­u ■eir Sigur­ur Hafstein, Vilhjßlmur Ů. Vilhjßlmsson og Fri­rik Sophusson veg og vanda af starfsemi hans. N˙ hefur ١rdÝs K. PÚtursdˇttir umsjˇn me­ Stjˇrnmßlaskˇlanum. Lauslega tali­ mß Štla a­ r˙mlega 3.500 manns hafi veri­ ■ßtttakendur ß nßmskei­um Stjˇrnmßlaskˇlans frß upphafi og getur engin stjˇrnmßlahreyfing ÷nnur ß ═slandi stßta­ af hli­stŠ­ri starfsemi, hvorki fyrr nÚ sÝ­ar.

Saga dagsins
1959 Breski ═haldsflokkurinn vinnur kosningasigur undir forystu Harold Macmillan forsŠtisrß­herra - ■etta var ■ri­ji kosningasigur ═haldsflokksins Ý r÷­. ═haldsflokkurinn rÝkti samfellt allt til ßrsins 1964.
1963 SkßldatÝmi kom ˙t - ■etta var fyrsta bˇk Nˇbelsskßldsins sem var merkt Halldˇri Laxness en ekki Halldˇri Kiljan Laxness. SkßldatÝmi marka­i merkileg ■ßttaskil ß ritferli Halldˇrs. ═ bˇkinni kom fram merkilegt hugsjˇnalegt og persˇnulegt uppgj÷r vi­ komm˙nismann. Segja mß a­ Halldˇr hafi Ý bˇkinni formlega sn˙ist gegn komm˙nismanum, eins og hann haf­i predika­ hann ■ß af krafti til fj÷lda ßra.
1967 Hinn argentÝnski marxÝski byltingalei­togi Che Guevara tekinn af lÝfi Ý BˇlivÝu, 39 ßra a­ aldri.
1986 St÷­ 2, fyrsta sjˇnvarpsst÷­in Ý einkaeign, hˇf ˙tsendingar. Tilkoma hennar marka­i ■ßttaskil.
2000 TÝu l÷greglu■jˇnum ˙r pappa var komi­ fyrir me­fram Reykjanesbraut, ß milli ReykjavÝkur og KeflavÝkur, til a­ minna vegfarendur ß umfer­arl÷g. Ůrem ■eirra var stoli­ en hinir endu­u Ý geymslu.

Snjallyr­i­
Undir hßu hamra belti
h÷f­i drj˙pir lÝtil rˇs.
■rßir lÝfsins vŠngja vÝddir
vorsins yl og sˇlarljˇs.

╔g held Úg skynji hug ■inn allan
hjartaslßttinn rˇsin mÝn.
Er kristallstŠrir daggardropar
drj˙pa milt ß bl÷­in ■Ýn.

Ăsku minnar lei­ir lßgu
lengi vel um ■ennan sta­,
krj˙pa ni­ur kyssa blˇmi­
hversu dřr­legt fannst mÚr ■a­.

Finna hjß ■Úr ßst og una­
yndislega rˇsin mÝn.
Eitt er ■a­ sem aldrei gleymist,
aldrei ■a­ er minning ■Ýn.
Gu­mundur Halldˇrsson skßld (Rˇsin)

Yndislegt ljˇ­ sem snertir mann alveg a­ innstu hjartarˇtum - ljˇ­ me­ mikla sßl.


Engin fyrirs÷gn

Michael Howard

Michael Howard lei­togi breska ═haldsflokksins, hefur formlega be­ist lausnar frß lei­togast÷­unni. Me­ ■vÝ hefst formlega lei­togaslagur innan flokksins. Howard sag­i af sÚr formlega vi­ lok flokks■ing ═haldsflokksins sem haldi­ hefur veri­ seinustu dagana Ý Blackpool. N˙ ■egar a­ Howard hefur formlega be­ist lausnar getur ferli­ vi­ val ß lei­toga flokksins hafist formlega. Fimm hafa tilkynnt frambo­ til lei­togast÷­unnar og framundan er keppni ■eirra ß milli. Ůar sem ekki nß­ist samsta­a um a­ breyta l÷gum um vali ß lei­toga flokksins fer vali­ ß eftirmanni Howards fram me­ sama sni­i og var ■egar a­ forveri hans ß lei­togastˇli, Iain Duncan Smith, var valinn Ý lei­togakj÷ri ßri­ 2001. Ůa­ er me­ ■eim hŠtti a­ ■ingflokkurinn křs me­ ˙tslßttarfyrirkomulagi ß milli lei­togaefnanna ■anga­ til a­ tveir standa eftir. Um ■ß munu svo flokksmenn kjˇsa Ý pˇstkosningu. Duncan Smith sigra­i Kenneth Clarke Ý slÝkri kosningu en Michael Howard var­ sjßlfkj÷rinn sem eftirma­ur hans ß lei­togastˇli ßri­ 2003. Fram a­ sigri Duncan Smith haf­i ■ingflokkurinn alfari­ vali­ lei­togann Ý kosningu innan sinna ra­a. ═ a­draganda ■essa lei­togakj÷rs beitti Howard sÚr fyrir ■vÝ a­ reglunum yr­i breytt Ý ■ß ßtt sem var fyrir lei­togavali­ 2001 en a­ lokum skorti ß ■ß samst÷­u sem til ■urfti til a­ breytingarnar yr­u a­ veruleika.

Eins og vel hefur ß­ur komi­ fram ß vef mÝnum hafa fimm forystumenn breska ═haldsflokksins lřst yfir frambo­i sÝnu til lei­togast÷­unnar. Ůeir eru David Cameron, Kenneth Clarke, David Davis, Liam Fox og Malcolm Rifkind. ═ vikunni hafa fimmmenningarnir haldi­ rŠ­ur ß flokks■inginu Ý Blackpool og minnt ß sig og ßherslur sÝnar. ═ a­draganda flokks■ingsins ■ˇtti Davis hafa yfirgnŠfandi st÷­u me­al flokksmanna ß me­an a­ Clarke er vinsŠlli me­al allra landsmanna. ═ kj÷lfar flokks■ingsins ■ykir m÷rgum sem sta­a Davis hafi veikst mj÷g. Hann ■ˇtti flytja slappa rŠ­u og koma ekki nˇgu vel fyrir. Senu■jˇfar flokks■ingsins ■ˇttu vera Cameron og Clarke sem hlutu langmesta hylli flokksmanna. Ůeir sem sßtu flokks■ingi­ kl÷ppu­u mest fyrir Clarke, e­a vel ß ■ri­ju mÝn˙tu. Margir telja ■ß vŠnlegustu kostina. Aldursmunurinn ß milli ■eirra er ■ˇ nokkur. Clarke er kominn vel ß sj÷tugsaldurinn, er elstur lei­togaefnanna, en Cameron er rÚtt um fertugt. Ůau ■ßttaskil eru ■ˇ Ý ■essu kj÷ri a­ ■arna takast ß nřji og gamli tÝminn Ý breska ═haldsflokknum - Ý fyrsta skipti Ý m÷rg herrans ßr. Margir telja a­ flokkurinn sÚ a­ ganga Ý gegnum kosningu, ekki bara um stefnu sÝna og strauma, heldur um ■a­ Ý hva­a ßtt hann vilji sŠkja me­ nřjum lei­toga. Hvort hann eigi bara a­ l˙kka vel e­a eigi a­ vera hugsjˇnapˇlitÝkus.

Michael Howard mun gegna lei­togast÷­unni Ý breska ═haldsflokknum allt til 6. desember nk. Ůann dag munu ˙rslitin ˙r pˇstkosningunni milli tveggja efstu ver­a formlega kynnt. Howard hefur persˇnulega ekki gefi­ upp hvern hann muni sty­ja. Hann hefur veri­ lÝti­ ßberandi ß flokks■inginu Ý Blackpool og lÚt svi­i­ a­ mestu eftir fimmmenningunum sem vilja taka sess hans Ý flokknum. ═ gŠr, undir lok flokks■ingsins, hÚlt hann ■ˇ lokaßvarp ■ingsins og kvaddi me­ ■vÝ eiginlega forystu flokksins me­ formlegum hŠtti ß­ur en hann ba­st formlega lausnar. Ůar bjuggust margir vi­ a­ hann myndi lřsa yfir stu­ningi vi­ einn Ý embŠtti­ og taka af skari­. Ůa­ ger­i hann ekki. Howard skemmti hinsvegar ■jˇ­inni og kandid÷tunum fimm me­ ■vÝ a­ segjast lřsa ■vÝ yfir hvern hann telji a­ Štti a­ lei­a stjˇrnarandst÷­una. Frambjˇ­endurnir ur­u vi­ ■essa yfirlřsingu vandrŠ­alegir og t÷ldu hann Štla a­ tala hreint ˙t. Svipur ■eirra breyttist ˙r ÷rvŠntingu Ý breitt bros ■egar a­ Howard ÷skra­i upp nafn Gordon Brown fjßrmßlarß­herra, sem flestir telja a­ ver­i or­inn lei­togi breska Verkamannaflokksins, fyrir nŠstu ■ingkosningar og lei­i flokkinn ■ß. Ůessi brandari Howard mŠltist vel fyrir. ═ rŠ­unni sag­ist hann ekki Štla a­ gefa ˙t hvern hann myndi sty­ja en hann myndi sty­ja ■ann sem flokksmenn myndu velja Ý sinn sta­.

N˙ er vissulega komi­ a­ krossg÷tum fyrir ═haldsflokkinn Ý starfi sÝnu. Ůar ■arf a­ fara fram mikil endurnřjun Ý forystuli­i a­ mÝnu mati og ekki sÝ­ur hugmyndafrŠ­ileg vinna vi­ a­ bŠ­i marka flokknum nřja tilveru og sˇknarfŠri. Ůa­ er alltaf svo a­ nřjir lei­togar koma til s÷gunnar og ■essi grunnvinna skilar ßrangri. Vi­ sjßum bara hvernig Verkamannaflokkurinn haf­i ■a­ lengi vel. Ůeir voru Ý stjˇrnarandst÷­u Ý heil 18 ßr og ßttu lengi Ý miklu basli vi­ a­ marka sÚr grunn til a­ lyfta sÚr til nřrra hŠ­a. Ůa­ tˇkst og ■a­ mun Ýhaldsm÷nnum takast, fyrr en sÝ­ar. Hinsvegar vantar breskum Ýhaldsm÷nnum verulega ß a­ hugmyndafrŠ­ilega heildin sÚ heil og menn hafa helst misreikna­ sig Ý ■vÝ a­ hafa ekki ÷fluga framtÝ­arsřn a­ bo­a. Ůa­ var helsti akkilesarhŠll ■eirra Ý annars gˇ­ri kosningabarßttu fyrr ß ßrinu. Ůa­ kann aldrei gˇ­ri lukku a­ střra a­ lei­a kosningabarßttu ßn framtÝ­arsřnar og lei­sagnar til framtÝ­ar um verkefni samtÝmans. Ůa­ ver­ur verkefni nŠsta lei­toga a­ taka vi­ keflinu og halda verkinu ßfram. A­ mÝnu mati er nau­synlegt a­ menn fari nřjar ßttir og velji fˇlk nřrra tÝma til a­ lei­a flokkinn einmitt inn Ý nřja tÝma. Breski ═haldsflokkurinn hefur Ý st÷­unni m÷rg sˇknarfŠri og allm÷rg tŠkifŠri er ■eir feta sig a­ ■vÝ a­ finna ■ann sem lei­ir ■ß ßfram - til sigurs!

Hanna Birna Kristjßnsdˇttir

Hanna Birna Kristjßnsdˇttir borgarfulltr˙i, hefur gefi­ kost ß sÚr Ý anna­ sŠti­ ß frambo­slista SjßlfstŠ­isflokksins fyrir nŠstu borgarstjˇrnarkosningar. Hanna Birna, sem er a­sto­arframkvŠmdastjˇri SjßlfstŠ­isflokksins, hefur unni­ Ý borgarstjˇrn ß ■essu kj÷rtÝmabili og veri­ fulltr˙i flokksins Ý borgarrß­i, skipulagsrß­i, menntarß­i og hverfisrß­i ┴rbŠjar. H˙n hefur veri­ ÷flugur talsma­ur SjßlfstŠ­isflokksins Ý skipulagsmßlum, ■eim mßlaflokki sem ver­ur a­ ÷llum lÝkindum a­almßlefni­ Ý komandi kosningum ß nŠsta ßri. Hanna Birna er mj÷g skipul÷g­ og ÷flugur stjˇrnmßlama­ur sem ver­skuldar stu­ning Ý forystusveitina Ý ■essu prˇfkj÷ri. Hef Úg kynnst H÷nnu Birnu vel Ý gegnum flokksstarfi­, en h˙n hefur veri­ ÷flug Ý st÷rfum sÝnum sem a­sto­arframkvŠmdastjˇri flokksins og ennfremur veri­ kraftmikil Ý borgarmßlunum, veri­ ßberandi ■ar sem lykiltalsma­ur mikilvŠgra mßlaflokka Ý nafni flokksins. ═ gŠr fˇr Úg su­ur til ReykjavÝkur ß fund og litum vi­ Gunni saman Ý opnunarhˇf kosningaskrifstofu H÷nnu Birnu, sem er Ý gamla LandssÝmah˙sinu vi­ Austurv÷ll. Var mj÷g ßnŠgjulegt a­ lÝta ■ar vi­ og rŠ­a vi­ fj÷lda gˇ­s fˇlks sem ■ar var mŠtt til a­ lřsa yfir stu­ningi sÝnum vi­ H÷nnu Birnu.

Vi­ opnun kosningaskrifstofunnar var fˇlk ˙r ˇlÝkum ßttum innan flokksins og greinilegt a­ Hanna Birna hefur mikinn og ÷flugan stu­ning. ═ upphafi dagskrßr fluttu Illugi Gunnarsson hagfrŠ­ingur, og ┴sdÝs Halla Bragadˇttir forstjˇri BYKO og fyrrum bŠjarstjˇri Ý Gar­abŠ, ßv÷rp og kynntu persˇnuna og frambjˇ­andann H÷nnu Birnu. A­ ■vÝ loknu ßvarpa­i Hanna Birna gesti sÝna og fˇr yfir ßherslur sÝnar og mßlefni barßttunnar sem framundan er. Benti h˙n ß pˇstkortin sem eru ß skrifstofunni og me­ mynd af henni ß. Ůar er hŠgt a­ skrifa hugmyndir sÝnar a­ betri borg - ßherslupunkta sem fˇlk vill koma me­ Ý barßttuna til handa H÷nnu Birnu. Slagor­i­ ß pˇstkortunum er vi­eigandi: Hanna­u hugmynd handa H÷nnu Birnu! Flott og snjallt slagor­ ß pˇstkortin. A­ lokinni rŠ­u H÷nnu Birnu tˇk s÷ngvarinn Ragnar Bjarnason lagi­. S÷ng hann nokkur af sÝnum gˇ­u l÷gum vi­ undirleik Ůorgeirs ┴stvaldssonar ˙tvarpsmanns. ═ einu laginu, Flottur jakki, fÚkk Raggi Bjarna gˇ­a og ˇvŠnta a­sto­. Bakraddir Ý laginu me­ honum tˇku Hanna Birna, ┴sdÝs Halla og Ůorger­ur KatrÝn Gunnarsdˇttir menntamßlarß­herra. Fˇru ■Šr st÷llur alveg ß kostum og gestir h÷f­u gaman af ■essu ˇvŠnta skemmtiatri­i. Ůetta var notaleg og gˇ­ stund ß kosningaskrifstofu H÷nnu Birnu.

╔g hef bŠ­i unni­ me­ H÷nnu Birnu Ý flokksstarfinu og fylgst me­ verkum hennar Ý borgarmßlum seinustu ßrin - af miklum ßhuga. ╔g tel H÷nnu Birnu Kristjßnsdˇttur ver­skulda sess Ý forystusveit SjßlfstŠ­isflokksins Ý komandi borgarstjˇrnarkosningum. Ůa­ er sko­un mÝn a­ h˙n og GÝsli Marteinn Baldursson eigi a­ lei­a frambo­slista SjßlfstŠ­isflokksins Ý ■essum kosningum - lei­a flokkinn til sigurs. Sko­anakannanir sřna a­ flokkurinn er a­ uppskera vel og a­ meirihlutinn sÚ Ý augsřn Ý kosningunum. Ůa­ er mikilvŠgt a­ sjßlfstŠ­ismenn Ý ReykjavÝk tryggi H÷nnu Birnu gˇ­a og ÷fluga kosningu Ý anna­ sŠti­. ╔g ˇska henni gˇ­s Ý prˇfkj÷rsbarßttunni og hvet flokksfÚlaga mÝna Ý borginni til a­ sty­ja H÷nnu Birnu Ý anna­ sŠti­. Hanna Birna er skeleggur forystuma­ur Ý stjˇrnmßlum - me­ ■vÝ a­ kjˇsa hana til forystu eignast sjßlfstŠ­ismenn ÷fluga og glŠsilega konu Ý forystusveit frambo­slistans.

Hannes Hˇlmsteinn Gissurarson

Miki­ hefur sÝ­asta sˇlarhringinn veri­ rŠtt og rita­ Ý Ýslensku samfÚlagi um breskan dˇm ■ar sem Hannes Hˇlmsteinn Gissurarson prˇfessor, var dŠmdur fyrir mei­yr­i Ý gar­ Jˇns Ëlafssonar fyrrum athafnamanns hÚrlendis. Merkilegt er a­ sjß umfj÷llun vissra bla­a Ý mßlinu, en ■a­ segir sÝna s÷gu. Ůa­ er alveg klßrt a­ mÝnu mati a­ ■a­ er a­f÷r a­ tjßningarfrelsi ß ═slandi ef breskur dˇmstˇll hefur einhverja l÷gs÷gu yfir ■vÝ hva­ menn segja hÚr ß landi um menn og mßlefni. Ůa­ er vissulega upphaf a­ ■ßttaskilum Ý almennu tali ef erlendur dˇmstˇll getur dŠmt Ý slÝku mßli me­ ■vÝ tagi sem hÚr sÚst og me­ ■essari ni­urst÷­u. Leitt hefur veri­ a­ sjß hvernig fjalla­ hefur veri­ um mßli­ af pˇlitÝskum andstŠ­ingum. Mat ß mßlinu vir­ist hva­ marga snertir sn˙ast um persˇnu Hannesar og stjˇrnmßlasko­anir hans. Menn ver­a a­ sko­a mßli­ mun vÝ­ar en svo. Vi­ ver­um a­ lifa vi­ tjßningarfrelsi, ■a­ a­ sker­a ■a­ er a­f÷r a­ tjßningu almennings. Ůa­ ß ekki a­ skipta mßli hversu vel okkur ge­jast a­ Hannesi e­a sko­unum hans heldur ß a­ standa v÷r­ um tjßningarfrelsi hans sem annarra, Ý ■essari st÷­u sem uppi er. ╔g tek undir or­ ■eirra sem hafa tala­ me­ ■eim hŠtti a­ fjarstŠ­a sÚ a­ bresk l÷g gildi um ■a­ sem vi­ segjum hÚr heima ß ═slandi. RÚttlŠti­ ß Ý ■essu mßli sem ÷­rum a­ koma a­ innan.

Samningur um sjˇnlistaver­laun undirrita­ur

═ gŠr ■egar Úg fˇr ß kosningaskrifstofu H÷nnu Birnu hitti Úg Ůorger­i KatrÝnu Gunnarsdˇttur menntamßlarß­herra, og ßtti vi­ hana mj÷g gott samtal. H˙n var ■ß nřkomin me­ flugi frß Akureyri. Ůar var h˙n vi­st÷dd kynningu Ý Listasafninu hÚr ß Akureyri ß hinum ═slensku sjˇnlistarver­launum. RŠddum vi­ ■a­ mßl auk stjˇrnmßlanna a­ sjßlfs÷g­u, en ■ar er ßvallt nˇg um a­ vera. Auk hennar voru vi­st÷dd ■ß ath÷fn: ■au Kristjßn ١r J˙lÝusson bŠjarstjˇri, Valger­ur Sverrisdˇttir vi­skiparß­herra, Hannes Sigur­sson forst÷­uma­ur Listasafnsins, Pßll Magn˙sson ˙tvarpsstjˇri, ┴slaug Thorlacius frß S═M, Pßll Hjaltason frß FORM og Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir forma­ur menningarmßlanefndar AkureyrarbŠjar. Listasafni­ hÚr Ý bŠ hefur haft forg÷ngu a­ veitingu ver­launanna Ý samstarfi vi­ AkureyrarbŠ, menntamßlarß­uneyti­, i­na­ar- og vi­skiptarß­uneyti­, samband Ýslenskra myndlistarmanna (S═M) og Form ═sland - samt÷k h÷nnu­a. Ver­launin munu ekki einskor­ast vi­ myndlist e­a svokalla­ar fagurlistir heldur ver­a allar greinar sjˇnlista ■ar inni. Allar lykillistgreinar eiga or­i­ sÝnar uppskeruhßtÝ­ir og ■vÝ gle­iefni a­ sjˇnlistir sÚu ver­launa­ar me­ ver­skuldu­um hŠtti.

Ůingh˙si­ Ý Washington DC

═ gŠr var ßr li­i­ sÝ­an a­ ■ßverandi utanrÝkismßlanefnd SUS hÚlt til Washington DC. S˙ fer­ var farin bŠ­i Ý senn til a­ kynna sÚr BandarÝkin og bandarÝska menningu og ekki sÝ­ur bandarÝsku forsetakosningarnar fyrir ßri. Ůetta var ˇgleymanleg fer­ og grÝ­arlega skemmtileg. Fˇr Úg ˙t Ý hˇpi gˇ­s fˇlks og skemmtum vi­ okkur ÷ll mj÷g miki­. ═ kj÷lfar fer­arinnar skrifa­i Úg um hana og ■a­ sem fyrir augu bar. Ůa­ er ˇ■arfi fyrir mig a­ endurtaka fer­as÷guna n˙ ßri sÝ­ar. ŮvÝ vil Úg Ý tilefni ■ess a­ ßr er li­i­ benda lesendum vefsins ß ■ennan Ýtarlega pistil minn um fer­ina.

Saga dagsins
1954 Minjasafn ReykjavÝkur var stofna­ - sÝ­ar var ■vÝ skipt Ý tvennt: Ý skjalasafn og ┴rbŠjarsafn.
1959 Bjarghringur ˙r danska skipinu Hans Hedtoft fannst rekinn Ý GrindavÝk - skipi­ haf­i farist vi­ GrŠnland 31. jan˙ar sama ßr og allir sem me­ ■vÝ voru, 95 manns. Meira fannst ˙r skipinu sÝ­ar.
1992 Flˇ­ljˇs voru tekin Ý notkun ß Laugardalsvelli Ý ReykjavÝk, ß landsleik ═slands og Grikklands.
2001 BandarÝkin rß­ast inn Ý Afganistan Ý kj÷lfar hry­juverkanna Ý BandarÝkjunum, 11. sept. 2001.
2004 Bretinn Kenneth Bigley sem haldi­ haf­i veri­ f÷ngnum Ý ═rak Ý nokkrar vikur, tekinn af lÝfi.

Snjallyr­i­
١ fj˙ki Ý fornar slˇ­ir
og fenni Ý g÷mul skjˇl
geta ekki f÷nnin og frosti­
fali­ ┴lfahˇl.

Yfir hann skeflir aldrei
■ˇ allt sÚ af gaddi hvÝtt,
■vÝ eldur brennur ■ar inni,
sem Ýsinn getur ■Ýtt.

Ůar ß Úg h÷f­i a­ halla,
■ˇ hrÝ­in byrgi sˇl,
fj˙ki Ý fornar slˇ­ir
og fenni Ý g÷mul skjˇl.
DavÝ­ Stefßnsson skßld frß Fagraskˇgi (1895-1964) (┴lfahˇll)

Fallegt ljˇ­ - me­ hjarta og sanna sßl - eins og ÷ll ÷nnur ljˇ­ meistara DavÝ­s frß Fagraskˇgi.


Engin fyrirs÷gn

Halldˇr ┴sgrÝmsson forsŠtisrß­herra

Halldˇr ┴sgrÝmsson forsŠtisrß­herra og forma­ur Framsˇknarflokksins, flutti stefnurŠ­u af hßlfu rÝkisstjˇrnar sinnar ß Al■ingi Ý gŠrkv÷ldi. Fˇr forsŠtisrß­herrann vÝ­a yfir Ý rŠ­u sinni. Ůar sag­i hann a­ rÝkisstjˇrnin hef­i ßkve­i­ a­ hrinda af sta­ sÚrst÷ku ßtaki undir yfirskriftinni "Einfaldara ═sland". Er gert rß­ fyrir a­ hvert rß­uneyti fari yfir l÷g og reglur, sem undir ■a­ heyra, me­ ■a­ fyrir augum a­ einfalda regluverki­, minnka skriffinnsku og auka skilvirkni enn frekar. Halldˇr sag­i a­ Ýslensk stjˇrnsřsla vŠri s˙ ■ri­ja skilvirkasta Ý heimi. Samt sem ß­ur mŠtti margt betur fara og sag­ist Halldˇr hafa lßti­ hefja vinnu, sem mi­i a­ ■vÝ a­ einfalda stjˇrnsřsluna og gera hana markvissari og meira Ý takt vi­ tÝmann. Ůa­ ■ř­i me­al annars endursko­un ß l÷gum og reglum um Stjˇrnarrß­ ═slands. Halldˇr fjalla­i ennfremur um vinnu vi­ endursko­un stjˇrnarskrßr lř­veldisins og sag­i a­ meiri samsta­a ■yrfti a­ vera um stjˇrnarskrßrbreytingar en um lagabreytingar yfirleitt. RÝk krafa vŠri me­al almennings a­ handhafar rÝkisvalds sinntu starfi sÝnu af ßbyrg­ me­ almannaheill a­ lei­arljˇsi og vanda­ vŠri til verka Ý stjˇrnsřslu, vi­ lagasetningu og hjß dˇmstˇlunum. Ennfremur vŠru uppi ˇskir um a­ fulltr˙alř­rŠ­i­ yr­i endurnřja­ ■annig a­ almenningur fengi fŠri ß a­ taka virkan ■ßtt Ý ßkv÷r­unart÷ku um sameiginleg mßlefni.

Ůa­ gŠti ekki einungis ßtt sÚr sta­ Ý ■ingkosningum ß fj÷gurra ßra fresti, heldur einnig ■ess ß milli, t.d. Ý ■jˇ­aratkvŠ­agrei­slum. Halldˇr sag­ist Ý stefnurŠ­unni vŠnta mikils af starfi nefndar sem fjalla­ hefur um st÷­u fj÷lskyldunnar hÚrlendis. Sag­i hann a­ hÚrlendis eigi ekki a­ vi­gangast mismunun, hvorki ß grundvelli litarhßttar, tr˙arsko­ana nÚ kynhneig­ar. Ůess vegna vŠri framundan a­ leggja fram frumvarp um aukin rÚttindi samkynhneig­ra. Halldˇr tˇk fram Ý rŠ­u sinni a­ rÝkisstjˇrnin legg­i ßherslu ß st÷­ugleika Ý efnahagsmßlum og sag­i m.a. a­ fyrir dyrum stŠ­i tugmilljar­a uppgrei­sla erlendra skulda rÝkissjˇ­s vegna s÷lu SÝmans. Afgangurinn yr­i a­ mestu ßvaxta­ur Ý Se­labanka ═slands ■ar til honum ver­ur rß­stafa­ frß og me­ ßrinu 2007. Ůetta myndi skila rÝkissjˇ­i umtalsver­um vaxtatekjum og komi Ý veg fyrir ■enslußhrif ß sama tÝma og stˇri­juframkvŠmdirnar eru Ý hßmarki. Sag­i Halldˇr a­ menn Šttu a­ fara varlega Ý a­ fjßrmagna neyslu˙tgj÷ld sÝn me­ lßnt÷kum eins og bori­ hef­i upp a­ undanf÷rnu. Sag­i hann a­ alltaf fŠri best ß a­ menn kynnu sÚr hˇf. SÝ­ar Ý rŠ­u sinni var­ Halldˇri a­ or­i a­ mikilvŠgt vŠri a­ huga a­ frekari nřtingu orkulinda okkar, ■ar sem jafnframt ver­i teki­ fullt tillit til umhverfis■ßtta. Sag­ist hann sannfŠr­ur um a­ s˙ stefna myndi n˙ sem ß­ur styrkja sto­ir atvinnulÝfs.

Geir H. Haarde utanrÝkisrß­herra og varaforma­ur SjßlfstŠ­isflokksins, flutti afbrag­sgˇ­a rŠ­u vi­ stefnurŠ­una. Hann sag­i a­ a­ stjˇrnmßlin snerust um grundvallarvi­horf og mismunandi vi­horf einstaklinga til ■eirra. Hann fjalla­i um brotthvarf DavÝ­s ˙r stjˇrnmßlum og fˇr yfir mßlefni ■ingvetrarins. LÝflegar umrŠ­ur ur­u um rŠ­u forsŠtisrß­herra og mß segja a­ formenn stjˇrnarandst÷­uflokkanna hafi reynt Ý mßli sÝnu a­ ala ß neikvŠ­ni og svartagallsrausi Ý takt vi­ ■a­ sem venjulegast sÚst til ■eirra. Eins og allir sjß sem kynna sÚr umrŠ­urnar reyndi andsta­an a­ mßla vegginn eins svartan og m÷gulegt var me­an a­ stjˇrnarsinnar lřstu jßkvŠ­ri st÷­u mßla. Er svosem varla fur­a a­ stjˇrnarandsta­an sÚ vandrŠ­aleg Ý upphafi ■ingvetrar Ý ljˇsi nřlegrar sko­anak÷nnunar Gallups sem sřndi stjˇrnarflokkana me­ nokku­ drj˙gan meirihluta ß bakvi­ sig. SteingrÝmur J. virka­i ß mig sem Šsingamikill ÷fgapredikari en hann er vissulega ansi fyndinn ■egar hann fer Ý ofsapredikaragÝrinn sinn. RŠ­ur auk Geirs af hßlfu SjßlfstŠ­isflokksins fluttu ┴sta M÷ller al■ingisma­ur, sem nřveri­ hefur teki­ sŠti ß ■ingi a­ nřju eftir a­ DavÝ­ Oddsson lÚt af ■ingmennsku, og Halldˇr Bl÷ndal forma­ur utanrÝkismßlanefndar og fyrrum forseti Al■ingis. Halldˇr fˇr ß kostum og slˇ ni­ur gagnrřni ┴g˙sts Ëlafs og SteingrÝms J. Ý kaf me­ gˇ­um br÷ndurum.

═ heildina var um a­ rŠ­a athyglisver­ar umrŠ­ur, gagnlegar ■eim sem hafa ßhuga ß stjˇrnmßlum og mßlefnum samtÝmans. Ůa­ er alltaf gaman af umrŠ­um um stjˇrnmßl og pˇlitÝsk mßlefni, mßlefnaleg sko­anaskipti um mßlin. En mÚr fannst fjarvera DavÝ­s Oddssonar eiginlega Špandi. Miki­ innilega er stjˇrnmßlalitrˇfi­ og pˇlitÝska landslagi­ breytt vi­ brotthvarf hans. Ůa­ er enda ekki fjarri ■vÝ a­ ■a­ hafi veri­ ßberandi hversu stjˇrnarandsta­an ß erfitt me­ a­ fˇta sig n˙ ■egar a­ DavÝ­ er farinn ˙r stjˇrnmßlum.

Eyjafj÷r­ur

Kosi­ ver­ur um sameiningu nÝu sveitarfÚlaga hÚr Ý Eyjafir­i ß laugardaginn. Hefur utankj÷rfundarkosning sta­i­ n˙ Ý nokkrar vikur. Hefur umrŠ­a um sameininguna og mßlefni tengd henni veri­ ßberandi seinustu vikurnar. FrÚttavefirnir hÚr Ý fir­inum hafa fjalla­ mj÷g um mßlin. Fßtt hefur meira veri­ rŠtt Ý kaffispjalli Jˇns og Gunnu Ý fir­inum en kostir og gallar mßlsins. Sitt sřnist hverjum - eins og ßvallt Ý stjˇrnmßlaumrŠ­u. Seinustu vikurnar hafa veri­ kynningarfundir um mßli­ og fari­ yfir ˇlÝkar hli­ar ■ess. ═ gŠrkv÷ldi var kynningarfundur Ý Ketilh˙sinu og sameiningarmßlefni ■ar til umrŠ­u - var ■a­ seinasti kynningarfundurinn. Heldur ■ˇtti mÚr mŠting ß hann drŠm, enda mikilvŠgt mßlefni, en ■eir sem mŠttu fengu gˇ­a kynningu ß mßlinu. Ennfremur hefur veri­ gefinn ˙t Ýtarlegur kynningarbŠklingur um mßli­. Hef Úg kynnt mÚr vel till÷gur vinnuhˇpanna Ý ■eim fjˇrum mßlaflokkum sem lagt var upp me­. Er ■a­ a­ m÷rgu leyti mj÷g athyglisver­ lesning. Hef Úg teki­ afst÷­u til mßlsins fyrir nokkru - en Štla a­ halda ■vÝ fyrir mig hva­ Úg Štla a­ gera. Held Úg ■ˇ a­ ■eir sem ■ekkja mig viti hva­ Úg hafi Ý hyggju. Eftir stendur a­ ■etta er stˇrt mßlefni og frˇ­legt a­ sjß hva­a vi­t÷kur mßli­ fŠr hjß kjˇsendum ß laugardaginn. Merkilegast a­ sjß hvort ■etta sameiningarferli me­ valdbo­i ver­i ßrangursrÝkara en ■a­ sem var fyrir tˇlf ßrum.

═ dag skrifar Sigr˙n Bj÷rk Jakobsdˇttir bŠjarfulltr˙i og forma­ur sameiningarnefndar, um mßli­. Ůar segir Sigr˙n Bj÷rk svo: "Stˇrt og ÷flugt sveitarfÚlag er betur Ý stakk b˙i­ til a­ taka vi­ auknum verkefnum t.d. rekstur heilsugŠslunnar, rekstur flugvallar, mßlefnum fatla­ra o.s.frv. ═ till÷gum sem fulltr˙ar rÝkisins setttu fram sl.vetur er lagt til a­ verkefnaskipting ß milli rÝkis og sveitarfÚlaga fari ˙r ■vÝ a­ vera eins og er Ý dag 70% rÝki og 30% sveitarfÚl÷g, Ý mun jafnari skiptingu og a­ hlutur sveitarfÚlaganna Ý ■jˇnustu vi­ ■egnanna aukist til muna. SveitarfÚl÷gin geta ekki teki­ vi­ ■essum verkefnum og annast ■essa ■jˇnustu nema stŠkka og eflast. Ůetta er lykilatri­i Ý ■essu verkefni og ■a­ er tilgangurinn me­ ■essu ßtaki ß landsvÝsu a­ vi­ munum horfa ß breytingar ß ■jˇnustu vi­ ■egnana, ■.e. a­ ßkvar­anir fŠrist heim Ý hÚra­. ╔g lÝt svo ß a­ ■essar kosningar sn˙ist um traust - traust Eyfir­inga til hvers annars Ý a­ standa saman til a­ efla svŠ­i­ sem eina heild. Ef ■a­ er ekki fyrir hendi ■ß er betra heima seti­ en af sta­ fari­." Vel skrifa­ - gˇ­ grein sem er gott sjˇnarhorn ß mßli­. En Úg hvet fyrst og fremst alla til a­ kjˇsa. Lßtum ekki drŠma kj÷rsˇkn vera a­alfrÚtt ■essarar kosningar - vi­ eigum a­ kjˇsa og taka afst÷­u - burtsÚ­ frß ■vÝ hvort vi­ segjum jß e­a nei. Vi­ ver­um a­ taka afst÷­u!

Harriet Miers

S˙ ßkv÷r­un George W. Bush forseta BandarÝkjanna, um a­ skipa hina sextugu Harriet Miers sem dˇmara vi­ hŠstarÚtt BandarÝkjanna Ý sta­ S÷ndru Day O'Connor, mŠlist vel fyrir vestanhafs. PˇlitÝskir frÚttaskřrendur hafa almennt hrˇsa­ forsetanum og segja hann hafa leyst flˇki­ mßl ˇa­finnanlega. Eru flestir sÚrfrŠ­ingar Ý mßlefnum hŠstarÚttar BandarÝkjanna sammßla um ■a­ a­ skipan Miers ver­i sam■ykkt nokku­ fljˇtlega. Eru allavega mj÷g fßir ß ■eirri sko­un a­ vandrŠ­i ver­i Ý sta­festingarferlinu sem framundan er. Lykillinn a­ farsŠlli ni­urst÷­u var­andi vali­ ß Miers er au­vita­ ■a­ a­ h˙n er kona og ekki sÝ­ur ekki me­ reynslu sem dˇmari. Ůa­ er ■vÝ algj÷rlega ljˇst a­ h˙n hefur litlar sem engar beinagrindur Ý skßpnum sem hŠgt ver­ur a­ slengja ß hana Ý sta­festingarferlinu. Demˇkratar sem gÝra­ h÷f­u sig fyrir hvassyrta og mikla barßttu eru frekar vandrŠ­alegir n˙, enda ver­ur lÝti­ um barßttu a­ ˇbreyttu. Var greinilegt a­ lei­togar flokksins Ý ■inginu h÷f­u tali­ a­ Bush myndi sverfa til stßls og skipa fasttryggan Ýhaldsmann til setu og manneskju me­ afgerandi sjˇnarmi­ eftir dˇmarasetu. Svo var­ ekki. Ni­ursta­an er ■vÝ mi­aldra og settleg kona, afbur­al÷gfrŠ­ingur, me­ mikla reynslu af l÷gum og lagabˇkstaf en me­ enga dˇmarasetu a­ baki.

Ef ■etta er ekki eitt hi­ mesta snilldarPR Ý bandarÝskri pˇlitÝk lengi ■ß veit Úg ekki hva­ ■a­ er. Allavega hefur Bush leyst vandann vi­ tvŠr lausar dˇmarast÷­ur ˇa­finnanlega me­ ■vÝ a­ velja Roberts og Miers. Ferill ■eirra er ■annig a­ ■au eru ˇumdeild a­ mestu leyti. Ůa­ er allavega ljˇst a­ demˇkratar munu fß mj÷g fß h÷r­ skotfŠri ß ■essa skipan mßla og vali­ ß Miers. Annars vil Úg a­ auki ■akka ■eim sem hafa kommenta­ ß skrif mÝn um hŠstarÚtt BandarÝkjanna. Mj÷g (og ■ß meina Úg mj÷g) lengi hef Úg haft ßhuga ß rÚttinum og frß ■vÝ Úg var unglingur hef Úg lesi­ bŠkur um s÷gu hans og kynnt mÚr vel nŠstum ■vÝ ÷ll smßatri­i um hann. Vi­ ■essar breytingar sem or­i­ hafa seinustu vikurnar vi­ tv÷ laus dˇmarasŠti hef Úg svo skrifa­ miki­ um mßli­ og fari­ yfir. Mat Úg mikils a­ heyra Ý DavÝ­ Stefßnssyni fyrrum formanni SUS og einum af forverum mÝnum ß formannsstˇli Var­ar, er hann haf­i samband vi­ mig og sag­i a­ Úg vŠri einn fßrra hÚr ß landi sem bŠ­i nennti og hef­i ßhuga ß a­ skrifa af viti um mßlefni hŠstarÚttar BandarÝkjanna. Ůakka Úg DavÝ­ fyrir kommenti­ og ßhugann ß skrifunum. Ůau halda ßfram af krafti. :)

Jackie Brown

Horf­i Ý gŠrkv÷ldi ß e­almyndina Jackie Brown. Myndin, sem bygg­ er ß einni af s÷gum Elmore Leonard, segir frß flugfreyjunni Jackie Brown sem drřgt hefur tekjurnar me­ ■vÝ a­ smygla peningum inn Ý landi­ fyrir vopnasalann Ordell Robbie. Dag einn er h˙n sta­in a­ verki ß flugvellinum og handtekin. Ůeir sem hafa mßli­ ß sinni k÷nnu, l÷gregluma­urinn Mark Dargus og vopnaeftirlitsma­urinn Ray Nicolet, bjˇ­a henni tvo kosti: anna­hvort hjßlpar h˙n ■eim a­ fletta ofan af Ordell e­a h˙n fŠr langtÝma gistingu ß bak vi­ rimlana. Me­ a­sto­ a­dßanda sÝns og hjßlparhellu, Max Cherry, tekst Jackie a­ leggja fram tryggingu fyrir frelsi sÝnu, ßkve­in Ý a­ velja ■ri­ju lei­ina ˙t ˙r vandrŠ­unum. H˙n hefur engan ßhuga ß a­ fara Ý fangelsi og veit hva­ ver­ur um ■ß sem dirfast a­ svÝkja Ordell. H˙n tekur ■vÝ ■ß ßkv÷r­un a­ skjˇta bŠ­i Ordell og hjßlparkokkum hans, ■eim Louis og Melanie, og l÷greglunni, ref fyrir rass, etja ■eim saman ß slyngan hßtt og stinga sÝ­an sjßlf undan me­ ßvinninginn, hßlfa milljˇn dollara Ý beinh÷r­um peningum! Myndin skartar ˙rvalshˇpi leikara: Robert De Niro, Samuel L. Jackson og Michael Keaton - senu■jˇfarnir eru Robert Forster Ý hlutverki Max og Pam Grier, sem fer ß kostum Ý hlutverki ferils sÝns, hinnar ˙rrŠ­agˇ­u Jackie. FrßbŠr spennumynd fyrir alla sanna kvikmyndaunnendur.

Gylfi Ëlafs

Eins og flestir tˇku eftir svara­i Úg Ý sÝ­ustu viku ßskorun fÚlaga mÝns, Fri­bj÷rns Orra Ketilssonar. Hann semsagt klukka­i mig - Úg svara­i um hŠl og benti ß ■rjß bloggara sem mÚr datt Ý hug. Einn ■eirra var gˇ­vinur minn og Vestfir­ingurinn Gylfi Ëlafsson, sem er Ý hßskˇlanßmi hÚr ß Akureyri. Hann er hress og fÝnn og hefur n˙ teki­ ßskoruninni. Bendi lesendum ß a­ lÝta ß svar hans sem er ß vefnum hans. Takk fyrir a­ taka ßskoruninni Gylfi.

Punktarnir

- hva­ er ■etta me­ frjßlslynda? ╔g bara spyr. Einn er Ý kj÷ri Ý embŠtti og ■eir finna a­ ■vÝ a­ geta ekki sagt nei. Hva­ er mßli­ - anna­hvort segja menn jß vi­ ■eim sem er einn Ý kj÷ri e­a menn sitja hjß (skila au­u). Ůetta er svo fßrßnlegt rugl hjß frjßlslyndum a­ menn skilja hvorki upp nÚ ni­ur. Er svosem ekkert nřtt me­ menn ß ■eim bŠnum. Ůetta er greinilega enn eitt PR-i­ til a­ komast Ý fj÷lmi­la me­ sama gamla innihaldslausa ■va­ri­!

- ennfremur vil Úg benda ß pistil minn um 38. sambands■ing SUS, sem haldi­ var Ý Stykkishˇlmi um helgina. Fer Úg yfir ■a­ me­ mÝnum hŠtti - fßtt svosem um ■a­ a­ segja. Ůi­ lesi­ pistilinn sem ßhuga hafi­. A­ auki mß ■ess geta a­ ■etta er hundra­asti pistillinn sem Úg rita ß ßrinu 2005 - en ■a­ er svosem aukaatri­i mßlsins. Efni pistilsins er mikilvŠgara.

- lÝti­ endilega ß ■ennan hreint afbrag­sgˇ­a pistil Íssurar e­albloggara og kratah÷f­ingja Ý RN - ■arna ritar hann um kanÝnupŠlingar og gambramenningu Frjßlslynda flokksins. Gott hjß Íssuri - kaldhŠ­nin skÝn alveg Ý gegn og ■etta er alveg mergja­ur h˙mor sem ■arna sÚst. E­alskrif - lÝti­ ß ■au!

- alveg a­ blßlokum lesendur gˇ­ir! Spaugstofan var alveg brilljant ß laugardaginn - ■vÝlÝkir snillingar fimmmenningarnir eru. Besti ■ßttur ■eirra Ý m÷rg herrans ßr. Ekki eitt einasta atri­i flatt og hlßtur trygg­ur ˙t Ý gegn. Pj˙rasnilld!

Saga dagsins
1946 Al■ingi sam■ykkti KeflavÝkursamninginn. Hann fjalla­i a­ mestu um afnot BandarÝkjanna af KeflavÝkurflugvelli. Har­ar deilur ur­u og leiddi hann loks til stjˇrnarslita Ý nřsk÷punarstjˇrninni.
1962 Hljˇmsveitin The Beatles gaf ˙t fyrsta lag sitt, Love Me Do - hljˇmsveitin starfa­i allt til ßrsins 1970 og marka­i mikil ■ßttaskil Ý tˇnlistarmenningu um allan heim me­ tˇnlist sinni og nřjum takti.
1974 Fimm lßtast Ý sprengjutilrŠ­i IRA Ý Guildford ß N-═rlandi - fernt var handteki­ vegna mßlsins og ■au dŠmd Ý fangelsi fyrir a­ild sÝna a­ mßlinu. 1989 var sakleysi ■eirra sta­fest og ■au lßtin laus.
1991 Bl÷nduvirkjun var formlega tekin Ý notkun af VigdÝsi Finnbogadˇttur ■ßverandi forseta ═slands.
2000 VÝkingaskipi­ ═slendingur kom til hafnar Ý New York, en ■a­ haf­i siglt frß ═slandi Ý j˙nÝmßnu­i.

Snjallyr­i­
Vegir liggja til allra ßtta
enginn rŠ­ur f÷r,
hugur leitar hljˇ­ra nßtta
er hlˇgu or­ ß v÷r
og laufsins grŠna ß gar­sins trjßm
og gle­i■yts Ý blŠnum.
Ůß voru hj÷rtun heit og ÷r
og hamingja Ý okkar bŠnum.

Vegir liggja til allra ßtta
ß ■eim ver­a skil,
margra er ■rautin ■ungra nßtta
a­ ■jßst og finna til
og bÝ­a ■ess a­ birti ß nř
og bleikur morgunn rÝsi.
N˙ strřkur blŠrinn stafn og ■il
stynjandi Ý gar­sins hrÝsi.
Indri­i G. Ůorsteinsson rith÷fundur (1926-2000) (Vegir liggja til allra ßtta)

TßknrŠnt og gott ljˇ­ - var­ ˇdau­legt Ý undurf÷grum b˙ningi Ellřjar Vilhjßlms, sem a­ mÝnu mati var besta dŠgurlagas÷ngkona ═slands ß 20. ÷ld. Hiklaust eitt af fallegustu dŠgurl÷gum 20. aldarinnar.


ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband